Nếp da thừa hậu môn ở trẻ có bẩm sinh không và khi nào cần can thiệp?

Nếp da thừa hậu môn ở trẻ dễ khiến nhiều bậc cha mẹ hoang mang, nhất là khi thấy bất thường ở vùng kín. Hiểu đúng bản chất, nguyên nhân và hướng xử lý giúp phụ huynh chủ động theo dõi và đảm bảo an toàn cho con trẻ. 

1. Nếp da thừa hậu môn ở trẻ là gì? Có phải bẩm sinh không?

Nhiều phụ huynh phát hiện vùng hậu môn của trẻ xuất hiện mẩu da nhỏ và không khỏi lo lắng. Thực tế, đây thường là tổn thương lành tính, có thể hình thành từ bẩm sinh hoặc trong quá trình trẻ phát triển. 

1.1. Khái niệm và đặc điểm nhận biết

Da thừa hậu môn ở trẻ em là phần da phát triển dư tại vùng rìa hậu môn, tạo thành mẩu da nhô nhẹ ra ngoài. Tổn thương này thường mềm, bề mặt trơn láng, có màu hồng nhạt hoặc sẫm hơn so với vùng da xung quanh. Vị trí xuất hiện phổ biến ở phía trước hậu môn, đôi khi gặp ở phía sau, với kích thước nhỏ và thường chỉ có một nếp đơn lẻ.

Về bản chất, đây là tổn thương lành tính, ít nguy cơ biến chứng nếu được theo dõi và chăm sóc đúng cách. Tuy nhiên, phụ huynh vẫn nên lưu ý khi nếp da có dấu hiệu sưng viêm, đổi màu, rỉ dịch hoặc to nhanh bất thường để đưa trẻ đi khám kịp thời.

1.2. Da thừa hậu môn ở trẻ em có phải tình trạng bẩm sinh?

Thực tế, da thừa hậu môn ở trẻ em có thể xuất hiện ngay từ khi mới sinh hoặc hình thành trong quá trình trẻ lớn lên. Tuy nhiên cho đến nay, y học vẫn chưa xác định được nguyên nhân chính xác gây ra tình trạng này.
Ở giả thuyết bẩm sinh, các chuyên gia cho rằng nếp da thừa có thể liên quan đến phần mô còn sót lại của cấu trúc phôi thai, cụ thể là đỉnh hình chiếu của vách ngăn niệu dục. Đây là điểm yếu cố hữu tồn tại dọc theo đường giữa tầng sinh môn, đặc biệt ở bé gái. Điều này lý giải vì sao đa số trường hợp da thừa hậu môn bẩm sinh thường gặp ở bé gái hơn so với bé trai.

Bên cạnh yếu tố bẩm sinh, da thừa hậu môn cũng có thể hình thành do táo bón kéo dài khiến trẻ thường xuyên rặn khi đi tiêu, làm tăng áp lực lên vùng hậu môn. Ngoài ra, nứt kẽ hậu môn tái diễn, viêm nhẹ hoặc thói quen lau chùi quá mạnh cũng góp phần kích thích phần da tăng sinh.

1.3 Phân biệt nếp da thừa hậu môn với các tổn thương khác

Nếp da thừa hậu môn ở trẻ thường dễ bị nhầm lẫn với trĩ do đều xuất hiện khối lồi quanh hậu môn. Tuy nhiên, da thừa thường mềm, không đau, không chảy máu và không gây khó chịu khi đi tiêu, trong khi trĩ có thể sưng đau, dễ chảy máu, sa búi và tăng kích thước khi trẻ rặn nhiều.

2. Có cần cắt nếp da thừa hậu môn ở trẻ không? Trường hợp nào cần cắt?

Dù nếp da thừa hậu môn thường là tổn thương lành tính và ít gây nguy hiểm, nhiều phụ huynh vẫn băn khoăn liệu có cần can thiệp cắt bỏ hay không. Thực tế, không phải trường hợp nào cũng cần điều trị, việc can thiệp chỉ được chỉ định khi nếp da thừa gây khó chịu, ảnh hưởng sinh hoạt hoặc tiềm ẩn nguy cơ biến chứng.

2.1. Trường hợp CẦN cắt nếp da thừa hậu môn ở trẻ

Trong phần lớn trường hợp, nếp da thừa hậu môn không cần can thiệp phẫu thuật. Đây là tổn thương lành tính, thường không gây đau, không ảnh hưởng đến việc đi tiêu hay sinh hoạt hằng ngày. Sau khi xuất hiện, nếp da có thể tồn tại trong một thời gian, đôi khi tăng kích thước nhẹ rồi tự thu nhỏ dần theo quá trình phát triển của trẻ.
Trẻ đa số không có triệu chứng khó chịu và vẫn sinh hoạt, ăn uống bình thường. Vì vậy, phụ huynh chỉ cần theo dõi, kết hợp chăm sóc và vệ sinh đúng cách. Việc thăm khám định kỳ tại cơ sở y tế chuyên khoa giúp đánh giá diễn tiến, đảm bảo tổn thương ổn định và không phát sinh biến chứng, từ đó hạn chế tối đa những can thiệp không cần thiết.

2.2. Trường hợp KHÔNG CẦN cắt da thừa hậu môn ở trẻ em 

Rất ít trường hợp nếp da thừa hậu môn ở trẻ cần điều trị. Phần lớn chỉ cần theo dõi và chăm sóc đúng cách. Việc can thiệp chỉ đặt ra khi vùng da thừa sưng đỏ, đau rát, chảy máu nhẹ, thường do táo bón kéo dài. Khi đó, trẻ có thể được chỉ định thuốc uống hoặc thuốc bôi tại chỗ theo hướng dẫn của bác sĩ.
Can thiệp thủ thuật hay phẫu thuật chỉ được cân nhắc trong những tình huống rất hiếm gặp, khi tổn thương viêm tái phát nhiều lần, kéo dài hoặc ảnh hưởng rõ rệt đến sinh hoạt và chất lượng sống của trẻ.

Nếp da thừa hậu môn ở trẻ chủ yếu là tổn thương lành tính, có thể xuất hiện từ bẩm sinh hoặc trong quá trình phát triển. Phần lớn không cần can thiệp mà chỉ theo dõi và chăm sóc đúng cách. Việc điều trị chỉ đặt ra khi có viêm, đau, chảy máu hoặc ảnh hưởng sinh hoạt. Phụ huynh nên đưa trẻ đi khám khi thấy bất thường để được bác sĩ tư vấn kịp thời.