Bệnh cường giáp có làm tăng huyết áp không?

Bệnh cường giáp có làm tăng huyết áp không? Đây là thắc mắc thường gặp ở những người phát hiện huyết áp cao nhưng không có các yếu tố nguy cơ quen thuộc như béo phì hay lối sống ít vận động. Thực tế, tình trạng dư thừa hormone tuyến giáp có thể tác động trực tiếp lên tim và mạch máu, khiến nhịp tim tăng, cung lượng tim lớn hơn và làm huyết áp tăng lên nếu không được kiểm soát sớm.

1. Cường giáp có làm tăng huyết áp không? Vì sao?

CÓ. Về mặt y khoa, cường giáp có thể gây rối loạn huyết áp, đặc biệt là làm tăng huyết áp tâm thu. Khi nồng độ hormone tuyến giáp tăng cao, các hoạt động sinh lý của cơ thể bị kích thích quá mức, bao gồm chuyển hóa cơ bản và hoạt động tim mạch. Hậu quả là nhịp tim nhanh hơn và cung lượng tim tăng lên, dẫn đến tăng huyết áp tâm thu.

Bên cạnh đó, hormone tuyến giáp còn gây giãn mạch ngoại vi, làm giảm sức cản mạch máu. Cơ chế này có thể khiến huyết áp tâm trương giảm hoặc ở mức bình thường. Vì vậy, ở người bệnh cường giáp thường gặp tình trạng tăng huyết áp tâm thu đơn độc, kèm theo hiệu số huyết áp rộng.

2. Cơ chế nào khiến bệnh cường giáp làm cho người bệnh tăng huyết áp?

Nhiều bằng chứng cho thấy bệnh cường giáp có làm tăng huyết áp không là hoàn toàn có cơ sở lâm sàng, bởi rối loạn này có thể tác động trực tiếp lên hệ tim mạch và mạch máu, từ đó làm tăng nguy cơ tăng huyết áp. Trên thực tế, khoảng 10% các trường hợp tăng huyết áp là tăng huyết áp thứ phát, nghĩa là bắt nguồn từ một bệnh lý nền. Trong số đó, rối loạn chức năng tuyến giáp chiếm khoảng 1% nguyên nhân, bao gồm cả suy giáp và cường giáp.

Ảnh hưởng của cường giáp lên tim mạch

Một trong những cơ chế chính giải thích tại sao cường giáp gây tăng huyết áp là do nồng độ hormone tuyến giáp cao làm tăng cung lượng tim. Tim phải co bóp nhanh và mạnh hơn, dẫn đến lượng máu được bơm đi mỗi phút tăng lên đáng kể. Điều này có thể dẫn tới tình trạng mạch đập nhanh hơn và huyết áp tăng.

Tăng độ cứng động mạch

Bên cạnh việc làm tăng cung lượng tim, cường giáp còn làm giảm khả năng giãn nở của thành mạch, từ đó làm tăng độ cứng động mạch. Khi mạch máu kém đàn hồi, dòng máu lưu thông trong lòng mạch hẹp hơn, gây áp lực lớn hơn lên thành mạch.

Mối liên hệ với tăng huyết áp

Sự kết hợp giữa tăng cung lượng tim và tăng độ cứng động mạch khiến huyết áp dễ tăng cao. Các nghiên cứu cho thấy có khoảng 36–65% người mắc cường giáp kèm theo tình trạng tăng huyết áp, khẳng định mối liên quan chặt chẽ giữa hai bệnh lý này.

3. Đặc điểm tăng huyết áp ở người mắc cường giáp

Ở người bị cường giáp, hormone tuyến giáp tăng cao tác động trực tiếp lên tim và mạch máu, khiến tim đập nhanh và co bóp mạnh hơn. Hệ quả là huyết áp tăng, chủ yếu là tăng huyết áp tâm thu, trong khi huyết áp tâm trương có thể bình thường hoặc giảm do giãn mạch ngoại biên. Đây cũng là lý do giải thích rõ cho thắc mắc cường giáp có làm tăng huyết áp không. Tình trạng này thường đi kèm hồi hộp, nhịp tim nhanh và mệt mỏi kéo dài, ngay cả ở người không có yếu tố nguy cơ tăng huyết áp điển hình.

4. Ai dễ bị tăng huyết áp khi mắc bệnh cường giáp

Trên lâm sàng, nhiều người đặt câu hỏi cường giáp có làm tăng huyết áp không, bởi thực tế cho thấy huyết áp cao ở nhóm đối tượng này có thể chịu ảnh hưởng đồng thời từ nhiều yếu tố khác nhau.

Việc hiểu rõ tại sao cường giáp gây tăng huyết áp giúp bác sĩ phân biệt tăng huyết áp thứ phát do cường giáp với tăng huyết áp nguyên phát hoặc do các bệnh lý kèm theo. Ngoài cường giáp, nguy cơ tăng huyết áp còn gia tăng khi người bệnh đồng thời có các yếu tố sau:

Bệnh tiểu đường: làm tổn thương mạch máu và ảnh hưởng đến điều hòa huyết áp.
Chế độ ăn nhiều muối: gây giữ nước và tăng áp lực lên thành mạch.
Uống nhiều rượu bia: tác động bất lợi đến tim mạch.
Ít vận động thể lực: làm giảm khả năng kiểm soát huyết áp tự nhiên của cơ thể.
Hút thuốc lá: làm tăng độ cứng và tổn thương mạch máu.
Tuổi cao: khi hệ mạch mất dần tính đàn hồi.
Tiền sử gia đình mắc tăng huyết áp: làm tăng nguy cơ di truyền.

5. Mối liên hệ bệnh cường giáp – tăng huyết áp và đột quỵ

Cường giáp có mối liên hệ chặt chẽ với tăng huyết áp và các biến chứng tim mạch. Trên thực tế, nhiều người băn khoăn cường giáp có làm tăng huyết áp không, bởi tình trạng dư thừa hormone tuyến giáp khiến tim co bóp mạnh và nhanh, làm tăng cung lượng tim và áp lực lên hệ mạch. Nếu kéo dài, sự quá tải này có thể dẫn đến suy tim, ban đầu là suy tim trái và về sau tiến triển thành suy tim toàn bộ, với các biểu hiện như khó thở, phù và giảm lượng nước tiểu.

Bên cạnh đó, nhịp tim nhanh do cường giáp làm rút ngắn thời gian tâm trương, khiến máu nuôi cơ tim qua mạch vành bị giảm, từ đó gây thiếu máu cơ tim và đau thắt ngực. Mặc dù hiếm khi gây nhồi máu cơ tim, các rối loạn tim mạch kết hợp với tăng huyết áp do cường giáp vẫn làm gia tăng nguy cơ biến cố nghiêm trọng, bao gồm cả đột quỵ, nếu không được kiểm soát kịp thời.

6. Điều trị cường giáp, chìa khóa ổn định chỉ số huyết áp

Nguyên tắc điều trị cường giáp gây tăng huyết áp không chỉ tập trung vào kiểm soát chỉ số huyết áp mà quan trọng hơn là xử trí triệt để rối loạn chức năng tuyến giáp nền.

Tập trung điều trị nguyên nhân cường giáp

Kiểm soát nồng độ hormone tuyến giáp là bước quan trọng giúp huyết áp dần ổn định. Các phương pháp điều trị thường được áp dụng bao gồm:

Thuốc kháng giáp nhóm thioamide: có tác dụng ức chế tuyến giáp sản xuất hormone dư thừa.
Điều trị bằng i-ốt phóng xạ: nhằm phá hủy các tế bào tuyến giáp tăng hoạt động.
Phẫu thuật cắt bỏ một phần hoặc toàn bộ tuyến giáp: được chỉ định trong những trường hợp đặc biệt hoặc khi các phương pháp khác không hiệu quả.

Kiểm soát huyết áp và điều chỉnh lối sống

Bên cạnh điều trị cường giáp, việc kết hợp các biện pháp không dùng thuốc đóng vai trò quan trọng trong kiểm soát huyết áp. Người bệnh được khuyến cáo thực hiện theo lối sống lành mạnh như sau:

Duy trì tập thể dục đều đặn phù hợp với thể trạng.
Đạt và giữ cân nặng hợp lý.
Thực hiện chế độ ăn cân bằng, giàu dinh dưỡng, ưu tiên thực phẩm nguyên chất.
Ngừng hoặc tránh hút thuốc lá.
Quản lý căng thẳng bằng các phương pháp lành mạnh như thư giãn, ngủ đủ giấc.

Nhìn chung, với câu hỏi cường giáp có làm tăng huyết áp không thì câu trả lời là hoàn toàn có khả năng. Tuy vậy, khi bệnh cường giáp được kiểm soát hiệu quả, tình trạng tăng huyết áp liên quan thường cải thiện rõ rệt, qua đó giảm nguy cơ biến chứng tim mạch và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người bệnh. Vì vậy, việc nhận biết sớm các triệu chứng toàn thân và chủ động thăm khám y tế đóng vai trò quan trọng trong chẩn đoán nguyên nhân tăng huyết áp, đặc biệt khi nghi ngờ liên quan đến cường giáp.