Hẹp bao quy đầu ở nam giới: khi nào cần lo lắng?
Hẹp bao quy đầu là tình trạng phổ biến ở bé trai nhưng phần lớn tự cải thiện khi lớn lên; tuy nhiên, nếu tình trạng này còn tồn tại ở hẹp bao quy đầu người lớn, đây có thể là dấu hiệu cần được thăm khám và can thiệp. Nhiều nam giới còn e ngại không biết khi nào nên đi khám, khi nào cần cắt bao quy đầu hẹp. Bài viết dưới đây sẽ làm rõ nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết, cách điều trị và các biến chứng có thể gặp nếu chủ quan không xử lý.
1. Hẹp bao quy đầu là gì, thường gặp ở đối tượng nào?
Hẹp bao quy đầu (phimosis) là tình trạng lỗ bao quy đầu quá nhỏ, khiến lớp da này không thể kéo tuột hoàn toàn ra sau để lộ quy đầu, kể cả khi dương vật ở trạng thái mềm hoặc cương cứng.
Ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, hẹp bao quy đầu sinh lý là hiện tượng bình thường, do lớp da bao quy đầu và quy đầu ban đầu còn dính liền với nhau như một cơ chế bảo vệ tự nhiên. Theo thời gian, sự dính này thường tự tách dần khi trẻ lớn lên, phần lớn trường hợp bao quy đầu có thể tuột được hoàn toàn trước hoặc trong độ tuổi dậy thì mà không cần can thiệp.
Với hẹp bao quy đầu người lớn, tức tình trạng vẫn còn tồn tại ở nam giới đã qua tuổi dậy thì, đây được xem là hẹp bao quy đầu bệnh lý, có thể do sẹo xơ hóa từ viêm nhiễm tái phát nhiều lần, chấn thương trước đó, hoặc đơn giản là tình trạng sinh lý chưa tự cải thiện hoàn toàn dù đã trưởng thành.
2. Dấu hiệu hẹp bao quy đầu nam giới
Hẹp bao quy đầu nam giới có thể biểu hiện qua nhiều mức độ khác nhau, từ nhẹ đến nặng, kèm theo các dấu hiệu đặc trưng sau.
2.1. Dấu hiệu tại chỗ dễ nhận biết
– Không thể kéo tuột da bao quy đầu để lộ hoàn toàn quy đầu, dù đã cố gắng nhẹ nhàng.
– Khi đi tiểu, dòng nước tiểu có thể phồng lên ở đầu bao quy đầu trước khi thoát ra ngoài, do lỗ bao quy đầu quá hẹp.
– Cảm giác đau hoặc khó chịu khi cương cứng, đặc biệt nếu cố gắng kéo tuột da quá mức.
– Bao quy đầu có thể sưng đỏ, viêm nếu vệ sinh không đảm bảo do khó làm sạch bên trong.
2.2. Dấu hiệu toàn thân đi kèm
Với các trường hợp hẹp bao quy đầu gây viêm nhiễm tái phát, người bệnh có thể gặp thêm: chảy dịch mủ trắng đục có mùi hôi từ vùng dưới bao quy đầu, ngứa rát vùng quy đầu, tiểu buốt nếu viêm nhiễm lan đến niệu đạo.
3. Nguyên nhân dẫn đến hẹp bao quy đầu
Nguyên nhân hẹp bao quy đầu khác nhau tùy vào đây là tình trạng sinh lý ở trẻ nhỏ hay bệnh lý ở người lớn.
Với trẻ nhỏ, nguyên nhân chủ yếu là sự dính tự nhiên giữa bao quy đầu và quy đầu chưa kịp tách rời, đây là quá trình phát triển bình thường, không phải bệnh lý cần can thiệp sớm nếu trẻ không có triệu chứng bất thường.
Với người lớn, hẹp bao quy đầu thường liên quan đến: viêm nhiễm tái phát nhiều lần tại vùng bao quy đầu – quy đầu, khiến mô sẹo hình thành và làm hẹp dần lỗ bao quy đầu theo thời gian; một số bệnh lý da liễu mạn tính ảnh hưởng đến vùng sinh dục, gây xơ hóa da; chấn thương trước đó tại vùng bao quy đầu để lại sẹo co rút; hoặc đơn giản là tình trạng hẹp sinh lý từ nhỏ chưa được can thiệp và chưa tự cải thiện hoàn toàn.
4. Hẹp bao quy đầu gây ra biến chứng gì nếu không điều trị?
Biến chứng hẹp bao quy đầu chủ yếu liên quan đến viêm nhiễm tái phát và một số tình huống cấp cứu hiếm gặp nếu không được xử lý phù hợp.
Do khó vệ sinh sạch sẽ vùng dưới bao quy đầu, chất bẩn (bựa sinh dục) và vi khuẩn dễ tích tụ, làm tăng nguy cơ viêm bao quy đầu, viêm quy đầu tái phát nhiều lần. Tình trạng viêm kéo dài không kiểm soát có thể dẫn đến sẹo xơ hóa nặng hơn, khiến hẹp bao quy đầu tiến triển nghiêm trọng hơn theo thời gian, tạo thành vòng xoắn bệnh lý khó cải thiện nếu không can thiệp.
Một biến chứng cấp cứu cần đặc biệt lưu ý là nghẹt bao quy đầu (paraphimosis): xảy ra khi bao quy đầu bị kéo tuột ra sau quy đầu nhưng không thể đưa trở lại vị trí ban đầu, gây chèn ép mạch máu, sưng đau dữ dội và cần được xử lý y tế khẩn cấp để tránh hoại tử mô. Ngoài ra, hẹp bao quy đầu kéo dài không điều trị còn có thể gây khó khăn khi quan hệ tình dục, ảnh hưởng tâm lý và chất lượng cuộc sống của người bệnh.
5. Cách xử lý hẹp bao quy đầu
Điều trị hẹp bao quy đầu được lựa chọn dựa trên độ tuổi, mức độ hẹp và có biến chứng đi kèm hay không, từ theo dõi đơn thuần đến can thiệp thủ thuật.
5.1. Theo dõi và các biện pháp không phẫu thuật
Với trẻ nhỏ chưa có triệu chứng bất thường, phần lớn trường hợp chỉ cần theo dõi, vệ sinh đúng cách và chờ bao quy đầu tự tách dần theo thời gian mà không cần can thiệp. Với một số trường hợp hẹp nhẹ, bác sĩ có thể hướng dẫn phương pháp nong bao quy đầu nhẹ nhàng tại nhà kết hợp thuốc bôi corticoid tại chỗ theo chỉ định, giúp cải thiện độ đàn hồi của da mà không cần phẫu thuật ngay.
5.2. Khi nào cần cắt bao quy đầu hẹp?
Cắt bao quy đầu hẹp thường được chỉ định trong các trường hợp: hẹp bao quy đầu ở người lớn không cải thiện dù đã áp dụng các biện pháp nong, thuốc bôi; viêm nhiễm tái phát nhiều lần ảnh hưởng đến sinh hoạt; đã từng bị nghẹt bao quy đầu hoặc có nguy cơ cao xảy ra tình trạng này; hoặc hẹp bao quy đầu gây khó khăn đáng kể khi vệ sinh, đi tiểu hoặc quan hệ tình dục. Hiện nay, các phương pháp cắt bao quy đầu hiện đại như dùng máy Stapler hoặc laser giúp rút ngắn thời gian thực hiện, giảm đau và cho tính thẩm mỹ cao hơn so với phương pháp truyền thống.
Theo Cleveland Clinic, cắt bao quy đầu là một trong những thủ thuật ngoại khoa phổ biến được thực hiện để điều trị hẹp bao quy đầu không đáp ứng với các biện pháp bảo tồn, giúp giải quyết triệt để tình trạng viêm nhiễm tái phát và nguy cơ biến chứng liên quan.
Quyết định có cần cắt bao quy đầu hay không nên dựa trên đánh giá trực tiếp của bác sĩ chuyên khoa Tiết niệu – Nam học, không nên tự ý quyết định hoặc trì hoãn thăm khám vì tâm lý e ngại.
Hẹp bao quy đầu là tình trạng phổ biến, phần lớn tự cải thiện ở trẻ nhỏ nhưng cần được thăm khám và điều trị nếu còn tồn tại ở người lớn hoặc gây viêm nhiễm tái phát. Để được bác sĩ thăm khám, đánh giá mức độ hẹp và tư vấn phương pháp điều trị phù hợp, người bệnh nên đặt lịch khám tại chuyên khoa Tiết niệu – Nam học của Thu Cúc TCI.
Để đặt lịch khám nhanh chóng, người bệnh có thể tải và sử dụng ứng dụng TCI Hospital tại app.thucuc.vn.
