Viêm bao quy đầu cứ tái phát phải làm sao? Đừng chủ quan!
Viêm bao quy đầu là tình trạng khá phổ biến ở nam giới, có thể gặp ở mọi lứa tuổi và dễ nhầm lẫn với các bệnh lý da liễu thông thường nếu không được thăm khám đúng cách. Đáng lo ngại hơn, nhiều người gặp phải tình trạng viêm bao quy đầu tái phát nhiều lần dù đã tự điều trị tại nhà. Bài viết dưới đây sẽ làm rõ nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết, cách điều trị và lý do khiến bệnh dễ tái đi tái lại.
1. Viêm bao quy đầu là bệnh gì?
Viêm bao quy đầu là tình trạng viêm xảy ra tại lớp da bao quy đầu, trong khi viêm quy đầu chỉ tình trạng viêm ở phần đầu dương vật. Trên thực tế, hai vị trí này thường bị viêm đồng thời do vị trí liền kề và cùng chịu tác động từ các tác nhân gây bệnh giống nhau, nên trong y khoa thường gộp chung gọi là viêm bao quy đầu – quy đầu (balanoposthitis).
Tình trạng này xảy ra khi vùng da nhạy cảm này bị tấn công bởi nấm, vi khuẩn, hoặc bị kích ứng bởi các tác nhân hóa học, dẫn đến phản ứng viêm với các biểu hiện đỏ, sưng, ngứa hoặc tiết dịch bất thường.
2. Dấu hiệu của viêm bao quy đầu
Viêm bao quy đầu nam giới có thể biểu hiện đa dạng tùy nguyên nhân gây bệnh, nhưng nhìn chung có một số dấu hiệu chung dễ nhận biết.
2.1. Dấu hiệu thường gặp
– Đỏ, sưng nhẹ đến rõ rệt vùng da bao quy đầu và quy đầu.
– Ngứa, rát hoặc khó chịu, đặc biệt tăng lên khi đi tiểu hoặc khi mặc quần bó sát.
– Tiết dịch bất thường từ dưới bao quy đầu, có thể có mùi hôi khó chịu.
– Đau khi cương cứng hoặc khi cố gắng kéo tuột bao quy đầu.
– Trong một số trường hợp viêm nặng, có thể xuất hiện vết loét nhỏ, chảy máu nhẹ hoặc sưng hạch bẹn.
2.2. Dấu hiệu riêng của nấm bao quy đầu
Nấm bao quy đầu, thường do nấm Candida gây ra, có một số đặc điểm riêng biệt giúp phân biệt với viêm do nguyên nhân khác: mảng đỏ có ranh giới khá rõ, đôi khi kèm các nốt nhỏ li ti xung quanh, lớp phủ trắng như bựa giống pho mát ở nếp gấp bao quy đầu, và cảm giác ngứa thường nổi trội hơn so với đau rát.
3. Nguyên nhân gây viêm bao quy đầu
Nguyên nhân gây viêm bao quy đầu khá đa dạng, có thể chia thành các nhóm chính sau.
3.1. Nấm và vi khuẩn
Nấm Candida albicans là một trong những tác nhân phổ biến nhất gây viêm bao quy đầu, đặc biệt phát triển thuận lợi trong môi trường ẩm ướt, ít thông thoáng dưới lớp bao quy đầu chưa lộ hoàn toàn. Bên cạnh nấm, một số vi khuẩn thông thường trên da hoặc lây qua đường tình dục cũng có thể gây viêm khi phát triển quá mức hoặc xâm nhập vào vùng da tổn thương.
3.2. Vệ sinh không đúng cách
Vệ sinh kém, không làm sạch được vùng dưới bao quy đầu do hẹp hoặc dài bao quy đầu, khiến bựa sinh dục, mồ hôi và vi khuẩn tích tụ, tạo điều kiện thuận lợi cho viêm nhiễm phát triển. Ngược lại, vệ sinh quá mức với xà phòng có tính tẩy mạnh cũng có thể phá vỡ hàng rào bảo vệ tự nhiên của da, gây kích ứng và viêm.
3.3. Kích ứng và dị ứng
Một số trường hợp viêm bao quy đầu không do nhiễm trùng mà do phản ứng kích ứng hoặc dị ứng với xà phòng, sữa tắm có hương liệu, bao cao su latex, chất bôi trơn hoặc chất liệu quần lót. Nhóm nguyên nhân này thường cải thiện nhanh khi loại bỏ tác nhân gây kích ứng, không cần điều trị kháng sinh hay kháng nấm.
3.4. Yếu tố nguy cơ làm tăng khả năng mắc bệnh
Theo Cleveland Clinic, một số yếu tố làm tăng nguy cơ viêm bao quy đầu bao gồm: hẹp hoặc dài bao quy đầu chưa được xử lý, mắc bệnh đái tháo đường (đường huyết cao tạo môi trường thuận lợi cho nấm phát triển), hệ miễn dịch suy giảm, và vệ sinh cá nhân không đảm bảo.
4. Vì sao viêm bao quy đầu tái phát nhiều lần?
Viêm bao quy đầu tái phát là vấn đề khiến nhiều nam giới lo lắng, thường liên quan đến một hoặc nhiều yếu tố sau chưa được giải quyết triệt để:
– Bao quy đầu hẹp hoặc dài chưa được xử lý: đây là nguyên nhân nền phổ biến nhất, khiến việc vệ sinh luôn khó khăn, tạo điều kiện cho nấm và vi khuẩn tái phát triển dù đã điều trị khỏi đợt viêm trước.
– Điều trị chưa dứt điểm: ngừng thuốc quá sớm khi triệu chứng vừa giảm, khiến tác nhân gây bệnh chưa bị tiêu diệt hoàn toàn.
– Bệnh lý nền chưa kiểm soát tốt: đặc biệt là đái tháo đường, khiến đường huyết cao tạo môi trường thuận lợi cho nấm tái phát liên tục.
– Tái nhiễm từ bạn tình: nếu nguyên nhân liên quan đến nấm hoặc vi khuẩn lây qua đường tình dục mà bạn tình không được điều trị đồng thời.
– Duy trì thói quen vệ sinh chưa phù hợp: tiếp tục dùng sản phẩm gây kích ứng hoặc vệ sinh sai cách sau khi đã khỏi đợt viêm trước.
5. Cách điều trị viêm bao quy đầu
Điều trị viêm bao quy đầu cần dựa trên nguyên nhân cụ thể được xác định qua thăm khám, không nên tự ý dùng thuốc khi chưa rõ nguyên nhân.
5.1. Điều trị theo nguyên nhân
Với viêm do nấm, bác sĩ thường chỉ định thuốc bôi hoặc thuốc uống kháng nấm phù hợp, dùng đủ liệu trình để tránh tái phát. Với viêm do vi khuẩn, kháng sinh bôi hoặc uống sẽ được chỉ định tùy mức độ nhiễm khuẩn. Với viêm do kích ứng hoặc dị ứng, hướng xử lý chính là loại bỏ tác nhân gây kích ứng, kết hợp thuốc bôi giảm viêm nhẹ nếu cần, mà không cần dùng kháng sinh hay kháng nấm.
5.2. Chăm sóc hỗ trợ và phòng tái phát
Song song với điều trị theo nguyên nhân, một số biện pháp hỗ trợ giúp giảm triệu chứng và hạn chế tái phát: vệ sinh nhẹ nhàng bằng nước sạch hoặc nước muối sinh lý, tránh xà phòng có tính tẩy mạnh; giữ vùng kín khô thoáng, mặc quần lót cotton rộng rãi; tránh quan hệ tình dục trong giai đoạn đang viêm để không lây nhiễm hoặc tái nhiễm; kiểm soát tốt đường huyết nếu có bệnh đái tháo đường; và quan trọng nhất, thăm khám để đánh giá có cần xử lý tình trạng hẹp, dài bao quy đầu hay không nếu đây là nguyên nhân nền khiến bệnh tái phát liên tục.
Với các trường hợp viêm bao quy đầu tái phát từ 3 lần trở lên trong thời gian ngắn, người bệnh nên được thăm khám chuyên khoa Tiết niệu – Nam học để tìm nguyên nhân gốc rễ, thay vì chỉ điều trị triệu chứng mỗi lần tái phát.
Viêm bao quy đầu là bệnh lý có thể điều trị hiệu quả khi xác định đúng nguyên nhân, nhưng dễ tái phát nếu không xử lý triệt để các yếu tố nền như hẹp, dài bao quy đầu hoặc bệnh lý toàn thân đi kèm. Để được bác sĩ thăm khám, xác định chính xác nguyên nhân và tư vấn hướng điều trị phù hợp, người bệnh nên đặt lịch khám tại chuyên khoa Tiết niệu – Nam học của Thu Cúc TCI.
Để đặt lịch khám nhanh chóng, người bệnh có thể tải và sử dụng ứng dụng TCI Hospital tại app.thucuc.vn.
