Viêm tuyến bartholin tái phát sau dẫn lưu: Xử trí thế nào?
Em từng được dẫn lưu tuyến Bartholin, gần đây chỗ cũ lại sưng. Viêm tuyến bartholin tái phát sau dẫn lưu phải điều trị thế nào để hạn chế tái diễn?

Viêm tuyến Bartholin tái phát sau dẫn lưu cần được khám lại để xác định đó là nang tích dịch hay áp xe đã nhiễm trùng. Nếu lần trước chỉ rạch dẫn lưu mủ, lỗ thoát dịch có thể đóng lại và tuyến tiếp tục bị tắc, khiến khối sưng xuất hiện. Tùy tình trạng, bác sĩ có thể cân nhắc đặt ống thông Word hoặc mở thông nang bằng kỹ thuật khâu tạo lỗ thoát dịch nhằm giảm nguy cơ tái diễn. Em không nên tự chọc hoặc nặn khối sưng vì có thể gây tổn thương và làm nhiễm trùng lan rộng.
Vì sao sau dẫn lưu tuyến Bartholin vẫn bị sưng trở lại?
Tuyến Bartholin nằm ở hai bên phía dưới cửa âm đạo. Tuyến tiết một lượng dịch góp phần làm ẩm vùng tiền đình âm đạo, dịch được dẫn ra ngoài qua một ống nhỏ. Khi ống tuyến bị tắc, dịch tích tụ và hình thành nang. Nếu có nhiễm khuẩn, nang hoặc tuyến có thể tạo thành ổ áp xe chứa mủ.
Rạch và dẫn lưu giúp giải phóng mủ, giảm áp lực và giảm đau. Tuy nhiên, nếu đường thoát dịch nhanh chóng liền lại trước khi hình thành đường dẫn lưu ổn định, dịch tiếp tục tích tụ. Đó là một trong những lý do khối Bartholin có thể tái phát dù lần điều trị trước giúp giảm triệu chứng rõ.
Ngoài ra, khối sưng trở lại có thể không phải nhiễm trùng ngay từ đầu. Một nang tuyến Bartholin không viêm có thể khá mềm và ít đau, trong khi ổ áp xe thường gây sưng nóng, căng đau và khiến việc đi lại hoặc ngồi trở nên khó khăn.
Theo hướng dẫn quản lý nang và áp xe Bartholin của NHS Greater Glasgow and Clyde, rạch dẫn lưu đơn thuần hoặc chọc hút có nguy cơ tái phát cao hơn, do đó thường ưu tiên phương pháp tạo đường thoát dịch bền vững khi phù hợp.
Dấu hiệu nào cho thấy khối sưng tái phát đã thành áp xe?
Em cần chú ý tốc độ tăng kích thước và mức độ đau. Nếu một bên cửa âm đạo sưng nhanh, đau khi ngồi, mặc quần hoặc đi lại, có vùng đỏ, nóng, chảy mủ hoặc kèm sốt thì có thể đang bị áp xe tuyến Bartholin.
Một số trường hợp ổ mủ tự thoát ra và giảm đau. Điều đó không bảo đảm ống tuyến đã thông hoặc ổ viêm đã được xử lý hoàn toàn. Nếu vẫn còn khối sưng, dịch có mùi bất thường hoặc đau tái tăng, cần đi khám.
Khi sốt cao, rét run, mệt lả, đau tăng nhanh hoặc vùng đỏ lan rộng, em cần đi khám khẩn cấp, đặc biệt nếu đang mang thai, mắc đái tháo đường hoặc có suy giảm miễn dịch.
Bác sĩ có thể chọn phương pháp nào để hạn chế tái phát?
Đặt ống thông Word có khác với rạch dẫn lưu đơn thuần không?
Có. Sau khi mở một lỗ nhỏ và làm thoát dịch hoặc mủ, bác sĩ có thể đặt ống thông có bóng nhỏ giữ trong lòng nang. Ống giúp duy trì đường thoát dịch trong thời gian lành thương, để hình thành một đường dẫn lưu mới.
Tài liệu của NHS về xử trí áp xe Bartholin bằng ống thông Word mô tả việc giữ dụng cụ khoảng bốn tuần trong nhiều trường hợp để hỗ trợ hình thành đường dẫn lưu. Thời gian thực tế tùy hướng dẫn của bác sĩ và diễn biến của người bệnh.
Nếu em thấy ống bị tuột sớm, đau nhiều hoặc có dấu hiệu nhiễm trùng, hãy liên hệ cơ sở điều trị. Không tự đẩy dụng cụ vào trong hay tự tháo khi chưa được hướng dẫn.
Mở thông nang có phù hợp với bệnh tái phát không?
Kỹ thuật mở thông nang (marsupialisation) tạo một lỗ thoát dịch bằng cách khâu mép thành nang với mô xung quanh. Khi lỗ thoát được duy trì, dịch có đường dẫn ra ngoài thay vì tiếp tục tích tụ trong ống tuyến tắc.
Theo hướng dẫn của NHS Greater Glasgow and Clyde, mở thông nang là phương án có thể được lựa chọn đối với áp xe tái phát hoặc người không phù hợp, không mong muốn đặt ống thông Word. Cả hai phương pháp đều có thể tái phát nên không thể đảm bảo khỏi vĩnh viễn.
Nếu tái phát nhiều lần dù đã điều trị phù hợp, bác sĩ có thể cân nhắc phương án khác, bao gồm phẫu thuật cắt tuyến trong một số trường hợp chọn lọc. Cần thảo luận nguy cơ chảy máu, sẹo và ảnh hưởng vùng âm hộ.
Khi tái phát có nhất thiết phải dùng kháng sinh không?
Kháng sinh không phải lúc nào cũng cần thiết đối với nang không viêm hoặc áp xe đã được dẫn lưu đầy đủ mà không có dấu hiệu nhiễm trùng lan rộng. Bác sĩ có thể chỉ định thuốc khi có viêm mô tế bào, triệu chứng toàn thân hoặc các yếu tố nguy cơ nhất định. Khi nghi nhiễm trùng lây truyền qua đường tình dục, xét nghiệm phù hợp cũng có thể được đề nghị.
Nếu đã từng dùng kháng sinh, em hãy cung cấp tên thuốc, thời gian sử dụng và kết quả cấy dịch nếu có. Không tự uống lại đơn thuốc cũ vì nguyên nhân và mức độ nhiễm trùng có thể khác.
Em cần làm gì trong khi chờ khám?
Có thể ngâm vùng kín trong nước ấm sạch hoặc chườm ấm nhẹ để giảm khó chịu. Vệ sinh bên ngoài nhẹ nhàng, mặc đồ lót thoáng và tránh quan hệ khi còn sưng đau. Không sử dụng kim, dụng cụ nhọn hoặc chất sát khuẩn mạnh trên khối sưng.
Nếu khối Bartholin tái phát, em có thể đặt lịch khám phụ khoa tại TCI qua App TCI Hospital ở app.thucuc.vn, mang theo hồ sơ dẫn lưu trước đó để bác sĩ xác định phương pháp xử trí thích hợp và tư vấn cách hạn chế tích dịch trở lại.









