Sa mỏm cắt âm đạo sau cắt tử cung: Khi nào cần khám?
Sau khi cắt tử cung vài năm, tôi thấy cảm giác cộm và nặng âm đạo. Sa mỏm cắt âm đạo sau cắt tử cung có thể điều trị bảo tồn không?

Sa mỏm cắt âm đạo sau cắt tử cung có thể được điều trị bảo tồn nếu chị chưa có biến chứng, triệu chứng còn ở mức có thể kiểm soát và mong muốn tránh phẫu thuật. Vật lý trị liệu sàn chậu và dụng cụ nâng đỡ âm đạo là các lựa chọn thường được cân nhắc. Tuy nhiên, cảm giác cộm, nặng âm đạo xuất hiện nhiều năm sau cắt tử cung cần được khám để xác định có sa đỉnh âm đạo hay kèm theo sa bàng quang, sa trực tràng. Mức độ ảnh hưởng đến tiểu tiện, đại tiện và chất lượng sống sẽ giúp lựa chọn hướng điều trị phù hợp.
Vì sao đã cắt tử cung vẫn có thể xuất hiện sa âm đạo?
Sau khi cắt tử cung toàn phần, phần trên của âm đạo được khâu lại và tạo thành mỏm cắt âm đạo. Các dây chằng, cân và mô vùng chậu có nhiệm vụ nâng đỡ phần này. Khi hệ thống nâng đỡ suy yếu, đỉnh âm đạo có thể dần hạ thấp và lồi vào lòng âm đạo, gọi là sa mỏm cắt âm đạo hoặc sa đỉnh âm đạo sau cắt tử cung.
Tình trạng có thể xuất hiện nhiều năm sau phẫu thuật, nhất là ở người từng có sa tạng chậu, sinh đường âm đạo nhiều lần, mô nâng đỡ suy yếu theo tuổi hoặc thường xuyên tăng áp lực ổ bụng. Ho mạn tính, táo bón phải rặn và thừa cân cũng có thể là yếu tố góp phần.
Hội Sản Phụ khoa Hoa Kỳ (ACOG) mô tả sa mỏm cắt âm đạo là tình trạng âm đạo hạ xuống sau phẫu thuật cắt tử cung. Đây không phải là tử cung mọc trở lại và cũng không nhất thiết liên quan đến việc vết khâu cũ bị hở.
Cảm giác nặng âm đạo có phải luôn do sa mỏm cắt không?
Không. Một số chị em có cảm giác nặng hoặc cộm do sa thành trước, sa thành sau, teo niêm mạc hoặc các vấn đề khác vùng chậu. Nếu sa đỉnh âm đạo, khối lồi có thể rõ hơn sau khi đứng lâu, cuối ngày hoặc khi rặn, rồi giảm khi nằm nghỉ.
Sa mỏm cắt có thể đi kèm tiểu khó, són tiểu, cảm giác đại tiện không hết hoặc khó chịu khi quan hệ. Mức độ sa có thể không tương ứng hoàn toàn với mức độ khó chịu.
Bác sĩ sẽ xem xét hồ sơ mổ cũ, hỏi tình trạng trước khi cắt tử cung và khám các khoang âm đạo. Khi chị ho hoặc rặn nhẹ trong lúc khám, bác sĩ có thể ghi nhận mức độ di chuyển của đỉnh âm đạo cũng như thành trước và thành sau.
Nếu chị có rối loạn tiểu tiện, cần kiểm tra thêm chức năng bàng quang, lượng nước tiểu tồn dư và xét nghiệm phù hợp. Những thăm dò khác được lựa chọn tùy biểu hiện, không phải ai cũng cần chụp MRI.
Những phương án bảo tồn nào giúp giảm cảm giác sa?
Vòng nâng âm đạo có thể nâng đỡ mỏm cắt không?
Có thể. Pessary là dụng cụ được đặt trong âm đạo nhằm hỗ trợ các mô bị sa. Với sa mỏm cắt, bác sĩ sẽ lựa chọn loại và kích cỡ phù hợp với cấu trúc âm đạo, mức độ sa và khả năng tự chăm sóc.
Vòng nâng tạo hỗ trợ cơ học khi được đặt đúng vị trí, không làm các dây chằng bị yếu trở về nguyên trạng. Người bệnh cần theo dõi định kỳ để kiểm tra niêm mạc và xử lý các vấn đề như ra dịch bất thường, đau, chảy máu hoặc dụng cụ bị tuột.
Theo Hội Sản Phụ khoa Hoàng gia Anh (RCOG), vòng nâng, vật lý trị liệu và phẫu thuật đều là những lựa chọn có thể thảo luận với người mắc sa tạng chậu.
Tập sàn chậu và thay đổi sinh hoạt có đủ không?
Tập cơ sàn chậu có hướng dẫn giúp người bệnh cải thiện khả năng kiểm soát và nâng đỡ cơ quan trong phạm vi sức cơ hiện có. Tập có thể giúp giảm triệu chứng nhưng không bảo đảm làm hết sa đỉnh âm đạo, đặc biệt ở mức độ nặng.
Chị cũng nên điều trị táo bón hoặc ho kéo dài, phân chia công việc tránh gắng sức quá mức và duy trì cân nặng phù hợp. Nếu có teo niêm mạc âm đạo sau mãn kinh, bác sĩ có thể thảo luận về điều trị tại chỗ nhằm cải thiện sức khỏe niêm mạc, đặc biệt khi sử dụng vòng nâng.
Khi nào cần xem xét phẫu thuật treo đỉnh âm đạo?
Khi khối sa gây khó chịu đáng kể, ảnh hưởng đi lại, quan hệ hoặc chức năng tiểu tiện, đại tiện, và biện pháp bảo tồn không phù hợp hoặc không đáp ứng, có thể xem xét phẫu thuật.
Viện Quốc gia về Sức khỏe và Chất lượng Điều trị Anh (NICE) đưa ra các phương án phẫu thuật dành cho sa đỉnh âm đạo, bao gồm cố định đỉnh âm đạo qua đường âm đạo hoặc treo âm đạo vào vùng xương cùng bằng phương pháp phù hợp. Một số phương pháp sử dụng mô tự thân, một số sử dụng vật liệu hỗ trợ. Cần được giải thích cụ thể về lợi ích, nguy cơ, khả năng tái phát và biến chứng của mỗi lựa chọn.
Nếu không còn nhu cầu quan hệ thâm nhập, một số người có thể được tư vấn phương pháp khác tùy tuổi và tình trạng sức khỏe. Đây là quyết định cá nhân, cần trao đổi kỹ trước khi lựa chọn.
Nếu đột ngột đau nhiều, không tiểu được, chảy máu hoặc có tổn thương khối sa, chị nên đi khám sớm. Với mong muốn điều trị bảo tồn, chị có thể đặt lịch khám qua App TCI Hospital tại app.thucuc.vn và mang hồ sơ phẫu thuật cắt tử cung để bác sĩ đánh giá hệ thống nâng đỡ vùng chậu, tư vấn phương án phù hợp.









