Lạc nội mạc tử cung gây đau ngoài kỳ kinh: Khi nào cần khám?
Em đã được chẩn đoán lạc nội mạc, gần đây đau cả những ngày không có kinh. Lạc nội mạc tử cung gây đau ngoài kỳ kinh có phản ánh bệnh tiến triển không?

Lạc nội mạc tử cung gây đau ngoài kỳ kinh không nhất thiết có nghĩa bệnh đang tiến triển hoặc tổn thương đã lan rộng. Cơn đau có thể kéo dài do phản ứng viêm, mô dính vùng chậu, tăng nhạy cảm của hệ thần kinh hoặc co thắt cơ sàn chậu. Tuy nhiên, nếu trước đây em chỉ đau khi hành kinh mà gần đây còn đau giữa chu kỳ hoặc đau hằng ngày, nên tái khám để xác định nguyên nhân và đánh giá hiệu quả điều trị hiện tại.
Vì sao cơn đau xuất hiện dù chưa đến kỳ kinh?
Mô giống nội mạc tử cung phát triển bên ngoài tử cung có thể gây viêm và hình thành mô xơ quanh các cơ quan vùng chậu. Tình trạng này không phải lúc nào cũng tự hết khi kỳ kinh kết thúc. Nếu tổn thương tạo mô dính giữa tử cung, buồng trứng, ruột hoặc các cấu trúc lân cận, những hoạt động bình thường như vận động, đại tiện hay quan hệ cũng có thể gây đau.
Một nguyên nhân khác là hiện tượng tăng nhạy cảm của hệ thần kinh. Khi cơ thể liên tục nhận tín hiệu đau trong thời gian dài, ngưỡng cảm nhận đau có thể thay đổi. Người bệnh có thể thấy đau dù kích thích tại chỗ không lớn hoặc tổn thương không tăng kích thước. Đây là hiện tượng có cơ sở sinh học, không phải do người bệnh tưởng tượng.
Hiệp hội Sinh sản và Phôi học châu Âu (ESHRE) đề cập cả những triệu chứng có tính chu kỳ và không theo chu kỳ khi đánh giá lạc nội mạc tử cung. Vì thế, đau vùng chậu ngoài kỳ kinh vẫn có thể liên quan đến bệnh.
Đau nhiều hơn có đồng nghĩa với lạc nội mạc tử cung nặng hơn không?
Không thể xác định mức độ bệnh chỉ bằng cường độ đau. Có người tổn thương ít nhưng đau ảnh hưởng nghiêm trọng sinh hoạt, trong khi người có tổn thương sâu lại chỉ thấy khó chịu nhẹ. Vị trí, mức độ viêm, sự liên quan của tổn thương với thần kinh và cơ quan xung quanh đều có ảnh hưởng.
Mức độ đau cũng có thể thay đổi khi em ngừng thuốc nội tiết, đổi thuốc, bỏ liều hoặc khi một bệnh lý khác cùng xuất hiện. Tuy nhiên, việc cơn đau chuyển từ vài ngày mỗi tháng thành nhiều ngày trong tuần là lý do chính đáng để đánh giá lại.
Nếu có hình ảnh siêu âm hoặc MRI trước đó, bác sĩ có thể đối chiếu với kết quả mới khi có chỉ định. Đừng tự kết luận nang lạc nội mạc tử cung lớn hơn hay bệnh đã chuyển giai đoạn nếu chưa được kiểm tra.
Đau vùng chậu không theo kỳ kinh còn có thể do đâu?
Một số bệnh có biểu hiện gần giống lạc nội mạc tử cung, thậm chí cùng tồn tại trên một người.
Có liên quan đến cơ sàn chậu không?
Cơ sàn chậu có thể co cứng kéo dài khi cơ thể liên tục phản ứng với cơn đau. Em có thể đau sâu khi quan hệ, đau khi ngồi lâu hoặc cảm thấy căng tức vùng đáy chậu. Việc tập siết cơ sàn chậu không phải lúc nào cũng phù hợp, vì cơ đang quá căng có thể cần học thư giãn thay vì tăng sức cơ.
Có thể xuất phát từ đường ruột hoặc bàng quang không?
Hội chứng ruột kích thích có thể gây đau bụng kèm táo bón hoặc tiêu chảy, còn hội chứng đau bàng quang có thể khiến vùng chậu khó chịu khi bàng quang đầy. Các bệnh này cần được đánh giá dựa trên triệu chứng và xét nghiệm phù hợp, nhất là khi em nhận thấy đau liên quan đến bữa ăn, thói quen đại tiện hoặc thời điểm đi tiểu.
Các bệnh phụ khoa khác có gây đau không?
Nang buồng trứng, lạc nội mạc trong cơ tử cung, viêm vùng chậu hay những biến đổi liên quan rụng trứng cũng có thể gây đau. Nếu có khả năng mang thai, cần lưu ý loại trừ thai ngoài tử cung khi xuất hiện đau bụng dưới mới, nhất là khi kèm ra máu bất thường.
Cần ghi nhận điều gì trước buổi tái khám?
Thay vì chỉ ghi nhận đau hay không đau, em nên theo dõi kiểu đau và thời điểm xảy ra. Ví dụ, em có thể ghi số ngày đau mỗi tháng, mức độ đau theo thang điểm từ 0 đến 10, vị trí đau, thời gian kéo dài và hoạt động khiến đau tăng.
Hãy ghi thêm ngày hành kinh, ngày dùng thuốc, những lần bỏ liều, biểu hiện tiêu hóa và tiết niệu. Nếu phải nghỉ học, nghỉ làm hoặc thức giấc vì đau, đây cũng là thông tin quan trọng. Nhật ký như vậy giúp bác sĩ đánh giá cả khả năng kiểm soát bệnh lẫn tác động đến chất lượng sống.
Theo Viện Quốc gia về Sức khỏe và Chất lượng Điều trị Anh (NICE), nhật ký triệu chứng có thể hỗ trợ trao đổi giữa người mắc lạc nội mạc tử cung và nhân viên y tế.
Làm thế nào để kiểm soát đau ngoài kỳ kinh hiệu quả?
Bác sĩ có thể xem xét điều chỉnh điều trị nội tiết nếu em chưa có kế hoạch mang thai và không có chống chỉ định. Thuốc giảm đau được lựa chọn tùy bệnh nền và nguy cơ tác dụng phụ. Một số người cần đánh giá phối hợp với chuyên gia vật lý trị liệu hoặc quản lý đau mạn tính.
Chườm ấm, duy trì hoạt động thể lực nhẹ trong giới hạn chịu đựng và ngủ đủ có thể giúp giảm khó chịu ở một số người. Tuy nhiên, nếu đang điều trị mà vẫn đau tăng, không nên tự tăng liều thuốc hoặc dùng thêm nhiều loại thuốc giảm đau cùng nhóm.
Trong trường hợp đau bụng dữ dội đột ngột, sốt, nôn liên tục, ngất hoặc ra máu bất thường kèm nghi ngờ mang thai, cần đi cấp cứu. Còn nếu em đang gặp tình trạng đau vùng chậu kéo dài dù không có kinh, hãy đặt lịch tái khám phụ khoa tại TCI qua App TCI Hospital tại app.thucuc.vn, mang theo hồ sơ chẩn đoán và danh sách thuốc đã dùng để bác sĩ cùng em điều chỉnh kế hoạch phù hợp.









