Đau khi quan hệ sau phẫu thuật phụ khoa: Khi nào cần khám?
Từ khi phẫu thuật phụ khoa, tôi khó chịu mỗi lần quan hệ dù đã lành vết mổ. Đau khi quan hệ sau phẫu thuật phụ khoa cần được đánh giá thế nào?

Đau khi quan hệ sau phẫu thuật phụ khoa dù vết mổ đã lành cần được đánh giá dựa trên vị trí đau, loại phẫu thuật và thời điểm xuất hiện triệu chứng. Chị có thể đau do khô âm đạo, sẹo nhạy cảm, thay đổi giải phẫu sau mổ, co cứng cơ sàn chậu hoặc bệnh lý vùng chậu còn tồn tại. Nếu đau lặp lại mỗi lần quan hệ, chị không nên cố chịu đựng hoặc chỉ chờ tự hết, mà cần tái khám để xác định nguyên nhân và lựa chọn biện pháp phù hợp.
Vết mổ đã lành nhưng vì sao quan hệ vẫn đau?
Sau phẫu thuật, da bên ngoài có thể lành nhanh hơn các mô bên trong. Quá trình phục hồi của niêm mạc, cơ và mô liên kết phụ thuộc vào phạm vi can thiệp, đường mổ, bệnh nền và tình trạng lành thương của mỗi người.
Nếu từng cắt tử cung toàn phần, phần trên của âm đạo được khâu lại tạo thành mỏm cắt âm đạo. Vị trí này cần thời gian hồi phục và có thể còn nhạy cảm khi bị tác động. Sau các phẫu thuật sửa chữa sa tạng chậu, hình dạng hoặc độ căng của âm đạo cũng có thể thay đổi.
Trong trường hợp phẫu thuật có cắt hai buồng trứng, tình trạng suy giảm estrogen có thể khiến niêm mạc âm đạo khô, mỏng và dễ đau khi thâm nhập. Một số người còn bị co cứng cơ sàn chậu do phản ứng bảo vệ trước đau, làm cơn đau tiếp tục dù vết thương đã hồi phục.
Hệ thống Y tế Quốc gia Anh (NHS) khuyến cáo người đã cắt tử cung đợi vết thương lành và hết dịch âm đạo trước khi trở lại quan hệ, thông thường ít nhất từ 4 đến 6 tuần. Thời gian có thể dài hơn theo hướng dẫn của bác sĩ tùy cuộc mổ. Việc được phép quan hệ trở lại không đồng nghĩa với mọi cảm giác khó chịu sẽ lập tức biến mất.
Vị trí đau khi quan hệ có giúp xác định nguyên nhân không?
Đau ngay cửa âm đạo gợi ý vấn đề gì?
Khi cảm giác chủ yếu là rát, bỏng hoặc căng ngay lúc bắt đầu thâm nhập, bác sĩ có thể nghĩ đến khô niêm mạc, vết sẹo ở tầng sinh môn, viêm âm hộ hoặc cơ sàn chậu tăng trương lực. Đau ở đây có thể khiến người bệnh khó đưa tampon hoặc khó chịu khi khám bằng mỏ vịt.
Nếu kèm ngứa, khí hư bất thường hoặc tổn thương da, cần đánh giá khả năng viêm nhiễm và bệnh da vùng kín. Không nên tự mua thuốc đặt để xử lý đau nếu chưa rõ nguyên nhân.
Đau sâu khi quan hệ có liên quan đến vị trí mổ không?
Đau sâu trong vùng chậu có thể xảy ra do mỏm cắt âm đạo còn nhạy cảm, mô dính, lạc nội mạc tử cung hoặc bệnh lý của cơ quan khác trong vùng chậu. Một số người chỉ đau khi thâm nhập sâu hoặc ở tư thế tạo áp lực vào vùng tổn thương.
Nếu cơn đau xuất hiện khi đại tiện hoặc tiểu tiện, bác sĩ có thể cần đánh giá thêm ruột và đường tiết niệu. Nếu đau giống trước cuộc mổ, cần xem xét bệnh chính đã được kiểm soát đến đâu.
Khi nào đau sau mổ cần được kiểm tra ngay?
Chị cần đến cơ sở y tế khẩn cấp nếu xuất hiện đau bụng dưới dữ dội, chảy máu nhiều, sốt, dịch âm đạo có mùi hôi hoặc đột ngột chảy nhiều dịch trong sau quan hệ. Đặc biệt, nếu đã cắt tử cung và thấy mô lồi bất thường ra khỏi âm đạo, cần được cấp cứu vì có thể liên quan đến vấn đề tại mỏm cắt.
Nếu chỉ đau âm ỉ, không sốt và không chảy máu nhiều, chị vẫn cần đặt lịch khám khi tình trạng lặp lại. Đau kéo dài là vấn đề sức khỏe thực sự, không phải do chị chưa cố gắng đủ để thích nghi với cuộc phẫu thuật.
Bác sĩ đánh giá đau khi quan hệ sau phẫu thuật bằng cách nào?
Việc thăm khám có thể bắt đầu bằng xem hồ sơ mổ, kết quả giải phẫu bệnh và quá trình phục hồi. Bác sĩ hỏi đau xảy ra trước, trong hay sau khi quan hệ, có thay đổi theo tư thế không, đau rát bề mặt hay đau sâu, cũng như tình trạng kinh nguyệt và thuốc đang dùng.
Khi phù hợp và có sự đồng ý của chị, khám âm hộ, âm đạo và vùng chậu giúp tìm dấu hiệu khô niêm mạc, sẹo co kéo, mô hạt, sa tạng chậu hoặc điểm đau cơ sàn chậu. Siêu âm hoặc các thăm dò khác chỉ được lựa chọn dựa trên nghi ngờ cụ thể.
Nếu từng phẫu thuật sử dụng vật liệu hỗ trợ vùng chậu, bác sĩ cũng cần biết loại thủ thuật để kiểm tra nguy cơ lộ vật liệu hoặc vấn đề có liên quan. Không phải mọi cơn đau sau phẫu thuật đều do mô dính hoặc cần mổ lại.
Có những hướng điều trị nào giúp chị cải thiện sinh hoạt vợ chồng?
Tùy nguyên nhân, bác sĩ có thể hướng dẫn sử dụng chất dưỡng ẩm, gel bôi trơn hoặc cân nhắc estrogen tại chỗ trong trường hợp thiếu estrogen phù hợp. Nếu cơ sàn chậu co cứng, vật lý trị liệu chuyên biệt có thể giúp thư giãn và cải thiện khả năng phối hợp cơ.
Khi có tổn thương sẹo hoặc mô hạt gây triệu chứng, bác sĩ sẽ tư vấn xử lý theo tình trạng. Không nên tự massage mạnh vùng sẹo bên trong hoặc dùng dụng cụ nong khi chưa được hướng dẫn. Chị có thể trao đổi với bạn đời về việc tạm dừng thâm nhập, bắt đầu lại từ từ và lựa chọn tư thế ít đau khi đã được xác nhận an toàn.
Chị có thể đăng ký tái khám phụ khoa qua App TCI Hospital tại app.thucuc.vn và mang theo hồ sơ phẫu thuật. Việc xác định chính xác nguồn đau sẽ giúp xây dựng kế hoạch điều trị phù hợp thay vì chỉ sử dụng thuốc giảm đau.









