Răng sâu lỗ to có trám được không? Còn giữ được răng không?
Em bị sâu răng hàm đã lâu, bây giờ lỗ sâu to đến mức thức ăn hay lọt vào trong. Em vẫn có thể nhai bên đó nhưng đôi lúc thấy đau tức. Răng sâu lỗ to có trám được không, bác sĩ cần kiểm tra những gì để xác định lượng mô răng còn đủ và có phương án phục hồi nào khác nếu hàn không phù hợp ạ?

Chào em! Răng sâu lỗ to có trám được không phụ thuộc vào lượng mô răng khỏe mạnh còn lại sau khi xử lý tổn thương, độ bền của các thành răng và tình trạng tủy. Một chiếc răng hàm có hốc sâu rộng vẫn có thể hàn nếu còn đủ cấu trúc nâng đỡ vật liệu và chịu lực nhai. Tuy nhiên, biểu hiện đau tức và thường xuyên bị giắt thức ăn như em đang gặp khiến bác sĩ cần kiểm tra kỹ trước khi quyết định. Nếu hàn thông thường không đủ chắc, vẫn có những cách phục hồi khác giúp giữ răng thật.
Vì sao lỗ sâu nhìn rất rộng nhưng chưa thể kết luận răng không hàn được?
Mặt nhai răng hàm có nhiều rãnh, mỗi múi răng giữ một vai trò trong việc cắn nghiền thức ăn. Sâu răng bắt đầu ở những vùng tích tụ mảng bám và dần phá hủy mô cứng. Đôi khi hốc sâu phát triển chủ yếu theo chiều ngang, làm mất một phần mặt nhai nhưng các múi vẫn còn đủ khỏe. Có trường hợp ngược lại, lỗ hổng bên ngoài tưởng chừng không lớn song ngà bên dưới đã mất nhiều, khiến thành răng mỏng và dễ nứt.
Bác sĩ cần đánh giá phần răng thực sự còn khả năng chịu lực, chứ không chỉ ước tính kích thước lỗ sâu. Việc trám một khối vật liệu lớn lên chiếc răng đã mất gần hết cấu trúc có thể khôi phục hình dáng tạm thời nhưng chưa chắc bảo vệ răng khỏi gãy trong quá trình ăn uống.
Theo Cleveland Clinic, vật liệu trám được dùng để phục hồi các vùng răng bị hỏng hoặc sâu; khi mức phá hủy quá lớn đối với miếng hàn, phục hồi gián tiếp hoặc mão răng có thể là lựa chọn phù hợp hơn.
Bác sĩ cần kiểm tra những yếu tố nào để quyết định hàn răng sâu lỗ to?
Các thành răng và múi răng còn đủ chắc không?
Khi khám, bác sĩ quan sát vị trí hốc sâu, số lượng bề mặt răng chịu ảnh hưởng và độ dày của các thành răng. Những múi răng bị mất mô nâng đỡ ở phía dưới có thể cần được che phủ hoặc bảo vệ thêm. Nếu có đường nứt, cần xác định phạm vi và hướng nứt để đánh giá tiên lượng.
Vị trí bờ sâu cũng có ý nghĩa. Khi tổn thương xuống thấp dưới lợi, việc làm sạch, cách ly vùng ẩm và tạo bờ trám kín có thể gặp khó khăn. Tình trạng lợi, xương quanh chân răng và khả năng đặt phục hồi ở vị trí ổn định sẽ ảnh hưởng đến lựa chọn điều trị.
Đau tức khi nhai có liên quan đến tủy răng không?
Cảm giác đau tức có thể do thức ăn chèn vào hốc sâu, kích thích ngà, viêm mô quanh răng hoặc tình trạng nứt, viêm tủy. Không thể xác định nguyên nhân duy nhất qua lời kể. Bác sĩ có thể chỉ định thử lạnh, kiểm tra đau khi gõ răng, kiểm tra cắn và phim X-quang dựa trên những dấu hiệu thăm khám.
Hiệp hội Nội nha Hoa Kỳ (AAE) lưu ý đau nhói khi cắn hoặc đau kéo dài sau kích thích nóng lạnh có thể liên quan đến nhiều dạng tổn thương bên trong răng. Việc phân biệt chúng quan trọng vì cách xử trí không giống nhau.
Nếu vẫn còn đủ mô răng, hàn lỗ sâu lớn được thực hiện như thế nào?
Bác sĩ có thể gây tê tại chỗ để hạn chế khó chịu trong quá trình điều trị. Mô răng sâu được xử lý dựa trên độ sâu, vị trí và tình trạng tủy. Hướng dẫn điều trị phục hồi năm 2023 của Hiệp hội Nha khoa Hoa Kỳ (ADA) ưu tiên cách lấy mô sâu mang tính bảo tồn trong nhiều tổn thương vừa và sâu, nhằm hạn chế mất thêm cấu trúc và giảm nguy cơ lộ tủy ngoài ý muốn.
Với vùng cần phục hồi lớn, bác sĩ thường phải chú ý thiết lập lại hình thể múi răng và điểm tiếp xúc với răng bên cạnh. Nếu điểm tiếp xúc không phù hợp, sau điều trị thức ăn vẫn có thể bị giắt; miếng trám cao hơn khớp cắn cũng có thể làm răng chịu lực bất thường.
Vật liệu được lựa chọn dựa trên khả năng cách ly, yêu cầu chịu lực và phạm vi phục hồi. Kết thúc, bác sĩ kiểm tra bề mặt miếng trám, độ tiếp xúc và hướng dẫn chăm sóc. Một số răng cần tái khám đánh giá tủy và kiểm tra lại cảm giác nhai sau khi trám.
Nếu răng mất quá nhiều mô thì còn những cách phục hồi nào?
Inlay hoặc onlay có giúp giữ lại nhiều mô răng hơn không?
Phục hồi gián tiếp như inlay hoặc onlay được tạo theo hình thể vùng răng cần sửa chữa và gắn lên răng. Inlay thường nằm trong phạm vi các múi, còn onlay có thể che phủ một hoặc nhiều múi cần bảo vệ. Khi hốc sâu rộng nhưng chưa mất toàn bộ thân răng, bác sĩ có thể cân nhắc onlay nhằm bảo tồn phần mô khỏe mạnh đồng thời tăng khả năng phân bố lực phù hợp.
Quy trình này có thể cần lấy dấu hoặc quét dấu kỹ thuật số và một giai đoạn phục hồi tạm tùy phương pháp. Tuy nhiên, không phải mọi răng bị sâu lớn đều phù hợp với onlay. Bác sĩ cần đánh giá khả năng gắn, khớp cắn và hình dạng cấu trúc còn lại.
Có phải bọc răng sứ hoặc điều trị tủy trong mọi trường hợp không?
Mão răng có thể được chỉ định khi thân răng mất nhiều cấu trúc và cần che phủ rộng. Điều đó không có nghĩa răng lỗ sâu to mặc định phải lấy tủy. Việc điều trị tủy phụ thuộc chẩn đoán mô tủy, không phụ thuộc đơn thuần vào loại phục hồi.
Nếu tủy hoại tử hoặc nhiễm trùng và chiếc răng còn khả năng giữ lại, điều trị nội nha kết hợp phục hồi phù hợp có thể được cân nhắc. Nhổ răng chỉ được đặt ra khi tiên lượng bảo tồn không đáp ứng, chẳng hạn tổn thương nứt nghiêm trọng hoặc không còn điều kiện phục hồi đáng tin cậy.
Em cần lưu ý gì trong thời gian chờ thăm khám?
Hãy tránh cắn hạt cứng hay thức ăn dai vào chiếc răng đang có hốc lớn. Chải răng nhẹ nhàng với kem fluoride, làm sạch thức ăn giắt bằng dụng cụ phù hợp, không dùng vật kim loại cạy sâu vào lỗ. Giảm ăn vặt ngọt và không tự nhét thuốc giảm đau vào răng.
Nếu xuất hiện đau tự phát, đau tăng về đêm, sưng lợi, sưng mặt hay sốt, em cần đi khám khẩn. Khó thở hoặc khó nuốt do sưng lan là tình huống cần cấp cứu.
Tóm lại, răng sâu lỗ to có trám được không cần dựa vào độ chắc của phần mô còn lại, tình trạng tủy và khả năng phục hồi khớp cắn. Em có thể đặt lịch tại Hệ thống Y tế Thu Cúc TCI trên App TCI Hospital: app.thucuc.vn để được đánh giá chiếc răng hàm và lựa chọn phương án giữ răng phù hợp.








