Cách xử trí cơn hen phế quản cấp ở trẻ em

Việc nắm vững kỹ năng xử trí cơn hen phế quản cấp ở trẻ em là vô cùng quan trọng đối với các bậc phụ huynh có con nhỏ mắc bệnh lý này. Khi đường thở bị viêm mạn tính và nhạy cảm, các đợt kịch phát có thể xảy ra bất cứ lúc nào, đòi hỏi sự ứng phó kịp thời để đảm bảo an toàn cho trẻ. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp hướng dẫn chi tiết, giúp phụ huynh bình tĩnh ứng phó khi trẻ không may lên cơn hen.

1. Tổng quan về cơn hen cấp

1.1. Hiểu đúng về cơn hen phế quản cấp

Cơn hen cấp (đợt kịch phát) là tình trạng các triệu chứng hô hấp như ho, khó thở, khò khè tăng lên một cách đột ngột hoặc từ từ. Tình trạng này làm hẹp đường thở, gây cản trở luồng khí và có thể dẫn đến suy hô hấp cấp tính nếu không được xử lý đúng cách.

1.2. Dấu hiệu cảnh báo thường gặp ở trẻ nhỏ

Phụ huynh cần chú ý các dấu hiệu báo hiệu trẻ đang lên cơn hen:

• Ho: Thường là ho khan, dai dẳng và nặng hơn về đêm hoặc gần sáng.
• Khò khè: Tiếng rít cao vút phát ra khi trẻ thở ra, là dấu hiệu của sự co thắt đường dẫn khí.
• Khó thở: Trẻ phải ngồi dậy để thở, nhịp thở nhanh và có cảm giác hụt hơi.
• Nặng ngực: Cảm giác đau hoặc tức nặng ở vùng ngực do co thắt phế quản.

1.3. Những yếu tố dễ gây khởi phát bệnh

Cơn hen thường bùng phát khi trẻ tiếp xúc với các yếu tố như: nhiễm virus đường hô hấp, khói thuốc lá, ô nhiễm môi trường, thay đổi thời tiết đột ngột hoặc do trẻ vận động quá sức.

2. Hướng dẫn xử trí cơn hen phế quản cấp ở trẻ em tại nhà

Khi nhận thấy con có dấu hiệu khó thở hoặc khò khè tăng dần, cha mẹ cần ngay lập tức áp dụng các bước xử trí cơn hen cấp trẻ em tại nhà như sau:

Bước 1: Trấn an và điều chỉnh tư thế: Đặt trẻ ngồi xuống ở tư thế thoải mái nhất, nên để trẻ hơi cúi người về phía trước. Cha mẹ cần trấn an để trẻ bớt hoảng sợ và hướng dẫn trẻ hít thở sâu, chậm.

Bước 2: Sử dụng thuốc cắt cơn: Tiến hành cho trẻ dùng thuốc giãn phế quản tác dụng nhanh dạng hít (ví dụ như Salbutamol).

• Đối với trẻ dưới 5 tuổi: Xịt 2 nhát (hoặc 2 – 4 nhát tùy phác đồ) qua buồng đệm.
• Đối với trẻ trên 5 tuổi: Xịt từ 4 – 10 nhát qua buồng đệm, liều lượng phụ thuộc vào cân nặng của trẻ.

Bước 3: Đánh giá và lặp lại liều: Sau khi xịt thuốc, cha mẹ cần đánh giá lại tình trạng nhịp thở của trẻ. Nếu cơn hen vẫn không thuyên giảm, có thể xịt lặp lại thêm 2 lần nữa, khoảng cách giữa các lần xịt là 20 phút.

3. Khi nào cần cho trẻ nhập viện khẩn cấp?

Trong một số trường hợp khẩn cấp, cha mẹ tuyệt đối không được tự ý xử trị cơn hen phế quản cấp ở trẻ em tại nhà kéo dài. Không nên chậm trễ đưa trẻ đi viện khi xuất hiện các biểu hiện nguy hiểm sau:

• Trẻ khó thở nghiêm trọng, nhịp thở nhanh, có hiện tượng rút lõm lồng ngực hoặc cánh mũi phập phồng.
• Tình trạng ho và khò khè kéo dài không dứt.

• Trẻ lờ đờ, u ám, không thể nói chuyện thành từ hoặc câu, không thể bú hoặc uống nước.
• Da dẻ hoặc môi trẻ có dấu hiệu tím tái.
• Triệu chứng không hề thuyên giảm, hoặc thời gian tác dụng của thuốc ngắn đi sau khi đã dùng thuốc cắt cơn dạng hít.

4. Những sai lầm cần tránh khi xử trí cơn hen cấp cho trẻ

Để quá trình xử trị cơn hen phế quản cấp ở trẻ em đạt hiệu quả, cha mẹ cần tránh những sai lầm phổ biến như kỹ thuật sử dụng thuốc không chuẩn xác. Việc quên lắc bình thuốc trước khi xịt hoặc không sử dụng buồng đệm cho trẻ nhỏ khiến thuốc không thể đi sâu vào phổi mà chỉ bám lại ở vùng họng.

Nhiều gia đình còn có xu hướng lạm dụng thuốc cắt cơn khi có triệu chứng mà bỏ qua thuốc dự phòng mạn tính, hoặc tự ý thay đổi phác đồ điều trị khi thấy trẻ đã ổn định mà không có ý kiến bác sĩ. Những hành động này không chỉ khiến bệnh khó kiểm soát mà còn làm tăng nguy cơ xuất hiện các đợt kịch phát nặng nề hơn có thể gây nguy hiểm đến tính mạng.

5. Tầm soát và quản lý hen phế quản tại Thu Cúc TCI

Việc chủ động quản lý bệnh là giải pháp tối ưu để hạn chế tối đa các tình huống phải xử trị cơn hen phế quản cấp ở trẻ em một cách đột ngột. Hệ thống Y tế Thu Cúc TCI cung cấp dịch vụ tầm soát hen phế quản chuyên sâu cho trẻ em thông qua các kỹ thuật hiện đại như đo chức năng hô hấp và lưu lượng đỉnh để đánh giá chính xác mức độ bệnh.

Đội ngũ bác sĩ tại đây sẽ giúp xây dựng bản kế hoạch hành động hen cá nhân hóa, hướng dẫn chi tiết cách sử dụng thuốc dự phòng và kiểm soát các yếu tố kích thích từ môi trường sống. Sự đồng hành của Thu Cúc TCI giúp trẻ mắc hen vẫn có thể phát triển khỏe mạnh, tham gia mọi hoạt động học tập và vui chơi như bạn bè đồng trang lứa mà không lo ngại về các đợt kịch phát.