Bé 2 tuổi ngủ ngáy có sao không? Không nên chủ quan khi tình trạng kéo dài

Bé 2 tuổi ngủ ngáy có sao không là thắc mắc của nhiều bậc phụ huynh khi nhận thấy con phát ra tiếng ngáy trong lúc ngủ. Thực tế, ngủ ngáy ở trẻ nhỏ đôi khi chỉ là hiện tượng tạm thời do cảm lạnh hoặc nghẹt mũi. Tuy nhiên, nếu tình trạng này diễn ra thường xuyên, kéo dài hoặc kèm theo các dấu hiệu như thở ngắt quãng, ngủ không yên giấc, quấy khóc hay chậm tăng trưởng thì có thể liên quan đến các vấn đề sức khỏe cần được thăm khám và điều trị sớm.

1. Bé 2 tuổi ngủ ngáy có sao không?

1.1. Trường hợp ngáy sinh lý bình thường

Ngáy là âm thanh của sự tắc nghẽn một phần đường thở, khi không khí đi qua đường thở va chạm các mô mềm trong miệng, mũi, họng phát ra âm thanh. Nguyên nhân sinh lý có thể do một số bất thường như trương lực cơ hô hấp kém, mô họng dày hoặc sinh lý có vòm miệng mềm hoặc lưỡi gà dài.

Ngủ ngáy là khi có tiếng kêu lớn phát ra từ đường thở có thể ví như tiếng kêu của máy cắt cỏ chứ không phải tiếng ngáy nhỏ do nghẹt mũi thông thường. Trung bình, trong 10 trẻ em thì có 1 trẻ ngáy ngủ vào ban đêm.

1.2. Tác hại đến trí não và thể chất của bé

Bé 2 tuổi ngủ ngáy có sao không? Ngủ ngáy ở trẻ 2 tuổi không phải lúc nào cũng nguy hiểm. Tuy nhiên, nếu tình trạng này xảy ra thường xuyên (từ 3 đêm/tuần trở lên), kéo dài hoặc đi kèm với ngưng thở khi ngủ, trẻ có thể phải đối mặt với nhiều ảnh hưởng đến sự phát triển trí não và thể chất:

Ảnh hưởng đến sự phát triển trí não: Trong khi ngủ, não bộ của trẻ thực hiện quá trình củng cố trí nhớ, phát triển kết nối thần kinh và tiết hormone hỗ trợ tăng trưởng. Khi trẻ ngủ ngáy kéo dài, đặc biệt do tắc nghẽn đường thở, chất lượng giấc ngủ bị suy giảm và lượng oxy cung cấp cho não có thể giảm, gây ra nhiều hệ lụy như: giảm khả năng tập trung, giảm trí nhớ, chậm phát triển nhận thức và ngôn ngữ, tăng động, khó kiểm soát cảm xúc, ảnh hưởng đến sự phát triển não bộ nếu không điều trị kịp thời.
Làm chậm phát triển thể chất: Do bỏ lỡ thời điểm tiết hormon tăng trưởng (Growth Hormone – GH) khi ngủ, làm giảm chiều cao, cân nặng, kém phát triển thể lực, mệt mỏi, thiếu năng lượng, ảnh hưởng đến quá trình ăn uống,…

1.3. Trẻ em ngủ ngáy tăng nguy cơ mắc chứng ngưng thở khi ngủ

Ngưng thở khi ngủ ở trẻ em là một tình trạng phổ biến gây ra sự gián đoạn trong nhịp thở của trẻ khi ngủ. Nhịp thở của trẻ thay đổi do tắc nghẽn đường thở bởi nhiều nguyên nhân hoặc do não bộ không truyền tín hiệu đến các cơ hô hấp. Tuy chỉ diễn ra trong thời gian ngắn, nhưng gián đoạn thở này ảnh hưởng đến giấc ngủ của trẻ.

Có ba loại chứng ngưng thở khi ngủ ở trẻ em:

Ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn đường thở, trường hợp này trẻ thường phát ra tiếng ngáy khá to.
Ngưng thở khi ngủ trung ương: hiếm gặp và thường thấy ở trẻ sơ sinh.
Một số trường hợp ngưng thở khi ngủ khác gặp ở trẻ có các bệnh lý bẩm sinh hoặc mắc phải đang phải điều trị bằng máy thở.

2. Nguyên nhân khiến bé 2 tuổi ngủ ngáy

Nhiều phụ huynh băn khoăn bé 2 tuổi ngủ ngáy có sao không khi thấy con thường xuyên phát ra tiếng ngáy trong lúc ngủ. Thực tế, hiện tượng này có thể chỉ là phản ứng sinh lý tạm thời, nhưng cũng có thể liên quan đến một số bệnh lý đường hô hấp hoặc bất thường ở đường thở. Các nguyên nhân thường gặp gây tình trạng ngủ ngáy ở bé 2 tuổi gồm:

Amidan và VA (Amidan vòm họng) có cấu trúc to bất thường, điều này là tắc nghẽn mô trong cổ học, khi ngủ không khí đi qua vùng này sẽ tạo nên tiếng ngáy.
Bệnh lý viêm mũi dị ứng, cảm cúm, nghẹt mũi làm tắc nghẽn đường thở, dẫn đến tình trạng ngáy ngủ. Nguyên nhân dị ứng ở trẻ có thể gặp ở các tác nhân: bụi, lông thú cưng, phấn hoa, chất kích ứng từ không khí, các loại hương liệu từ quần áo, chất tẩy rửa trong quần áo, chăn ga, dụng cụ sinh hoạt của bé.
Bé quá mũm mĩm, béo phì khiến các mô mỡ ở vùng cổ có thể chèn ép cổ họng gây hẹp cấu trúc đường thở, tạo điều kiện cho chứng ngáy suốt đêm.
Ngoài ra, một số bệnh lý như hen suyễn, vẹo hoặc lệch vách ngăn mũi, chứng ngưng thở khi ngủ,… cũng là nguyên nhân gây tình trạng ngáy ở trẻ.

3. Dấu hiệu cảnh báo cần đưa bé đi khám gấp

Nếu tình trạng ngủ ngáy kéo dài hoặc đi kèm các biểu hiện bất thường, thắc mắc bé 2 tuổi ngủ ngáy có sao không cần được giải đáp thông qua thăm khám chuyên khoa để xác định nguyên nhân. Cha mẹ nên đưa trẻ đến cơ sở y tế nếu bé có những triệu chứng sau:

3.1. Biểu hiện bất thường trong giấc ngủ ban đêm

Trẻ ngưng thở khi ngủ vài giây hoặc thở hổn hển, giật mình để lấy hơi, thở rất gắng sức, lồng ngực co kéo khi thở,… đây có thể là tình trạng gợi ý hội chứng “ngưng thở khi ngủ”.
Ngủ ngáy to trên 3 đêm mỗi tuần, tình trạng kéo dài liên tục từ 4-6 tuần và không liên quan đến các bệnh lý cúm hay viêm đường hô hấp.
Há miệng khi ngủ để thở, nghẹt mũi kéo dài, khô miệng khi thức dậy: đây là dấu hiệu của đường thở bị tắc nghẽn kéo dài.
Trẻ trằn trọc, trở mình liên tục, thức giấc nhiều lần, đổ mồ hôi trộm dù thời tiết không nóng, tư thế ngủ của trẻ bất thường (ngửa cổ, ngồi ngủ để dễ thở hơn).

3.2. Biểu hiện mệt mỏi, quấy khóc vào ban ngày

– Trẻ thở bằng miệng ngay cả khi thức do đường thở bị tắc nghẽn.
– Ngủ ngáy khiến giấc ngủ không đảm bảo, trẻ có thể buồn ngủ, mệt mỏi vào ban ngày, quấy khóc, giảm khả năng tập trung, tăng động, chậm tăng cân, chậm tăng chiều cao, chậm phát triển ngôn ngữ.
– Nặng nề hơn có thể gặp tình trạng khó thở, tím tái, thở nhanh, co kéo lồng ngực.

4. Cách khắc phục ngủ ngáy cho bé tại nhà

Khi lo lắng bé 2 tuổi ngủ ngáy có sao không, cha mẹ không nên tự ý điều trị nếu chưa xác định được nguyên nhân. Nếu bé chỉ ngủ ngáy nhẹ trong thời gian ngắn do cảm lạnh, nghẹt mũi hoặc dị ứng, có thể áp dụng một số biện pháp chăm sóc tại nhà để cải thiện tình trạng này. Tuy nhiên, các phương pháp dưới đây chỉ mang tính hỗ trợ và không thay thế việc thăm khám nếu trẻ ngủ ngáy kéo dài hoặc có dấu hiệu bất thường.

Vệ sinh mũi họng và chỉnh tư thế ngủ:

Nhỏ hoặc xịt nước muối sinh lý 0,9% để làm sạch dịch mũi.
Hút mũi nhẹ nhàng nếu trẻ còn nhiều dịch tiết.
Vệ sinh mũi trước khi đi ngủ khoảng 15–30 phút để giấc ngủ ngon hơn, hạn chế tiếng ngáy.
Một số trẻ ngủ ngáy nhiều hơn khi nằm ngửa vì lưỡi và các mô mềm dễ làm hẹp đường thở. Do đó cha mẹ có thể khuyến khích bé nằm nghiêng nếu trẻ đã đủ lớn và có thể tự thay đổi tư thế; Đảm bảo gối, nệm phù hợp với độ tuổi của trẻ; Không kê gối quá cao vì có thể làm cổ gập và cản trở hô hấp.

Lưu ý: Các loại thuốc nhỏ mũi có tác dụng co mạch khi sử dụng cho trẻ phải có chỉ định và hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa.

Cải thiện không gian phòng ngủ của bé:

Môi trường ngủ có thể ảnh hưởng trực tiếp đến đường hô hấp của trẻ, luôn giữ không gian ngủ thông thoáng.
Duy trì nhiệt độ phòng khoảng 26 – 28°C. Độ ẩm khoảng 50 – 60% nếu không khí quá khô.
Thường xuyên vệ sinh chăn, ga, gối, thú nhồi bông để giảm bụi và mạt bụi.
Tạo không gian yên tĩnh, ánh sáng dịu để trẻ dễ đi vào giấc ngủ.
Tránh khói thuốc lá, khói nhang, nước hoa hoặc các chất có mùi mạnh trong phòng ngủ.

Điều trị y khoa theo chỉ định bác sĩ:

Điều trị dứt điểm các bệnh lý đường hô hấp như cảm lạnh, viêm mũi dị ứng, viêm xoang, viêm mũi họng theo chỉ định của bác sĩ. Khi tình trạng viêm cải thiện, hiện tượng ngáy ngủ cũng được giảm đáng kể.
Thừa cân hoặc béo phì làm tăng lượng mô mỡ quanh vùng cổ, khiến đường thở dễ bị hẹp khi ngủ. Do đó, cha mẹ nên xây dựng chế độ ăn cân đối cho trẻ, hạn chế đồ uống nhiều đường và thực phẩm chế biến sẵn, khuyến khích trẻ vận động phù hợp với lứa tuổi mỗi ngày.
Thiết lập thói quen ngủ khoa học theo từng độ tuổi của trẻ, cho trẻ đi ngủ đúng giờ mỗi ngày. Đảm bảo trẻ ngủ đủ theo nhu cầu lứa tuổi (trẻ 2 tuổi thường cần khoảng 11 – 14 giờ/ngày, bao gồm cả giấc ngủ trưa). Hạn chế cho trẻ sử dụng thiết bị điện tử trước giờ ngủ.
Không tự ý dùng thuốc kháng sinh khi chưa có chỉ định hoặc các mẹo dân gian, các bài thuốc dân gian chưa được kiểm chứng.

Tóm lại, bé 2 tuổi ngủ ngáy có sao không thì cha mẹ cần theo dõi tần suất và các dấu hiệu đi kèm của trẻ. Trong nhiều trường hợp, ngủ ngáy chỉ là hiện tượng tạm thời, nhưng nếu tình trạng kéo dài hoặc kèm theo các biểu hiện như ngưng thở khi ngủ, thở bằng miệng, ngủ không sâu giấc hay chậm phát triển thì cần đưa bé đi thăm khám sớm để xác định nguyên nhân, điều trị kịp thời và phòng ngừa những ảnh hưởng đến sức khỏe, trí não cũng như sự phát triển toàn diện của trẻ.