Dùng thuốc Empagliflozin trong suy tim thế nào?

Trong những năm gần đây, thuốc Empagliflozin trong suy tim đã mở ra một hướng điều trị đột phá, vượt xa mục tiêu kiểm soát đường huyết ban đầu của nó. Việc sử dụng thuốc này như thế nào để phát huy tối đa lợi ích cải thiện triệu chứng và giảm tỷ lệ nhập viện cho bệnh nhân suy tim là vấn đề được các bác sĩ tim mạch đặc biệt quan tâm.

1. Thuốc Empagliflozin là thuốc gì? Vì sao được dùng trong điều trị suy tim?

Empagliflozin, thường được biết đến với tên thương mại Jardiance, là thuốc thuộc nhóm ức chế SGLT2. Thuốc ban đầu được dùng để điều trị đái tháo đường tuýp 2 bằng cách giúp thận đào thải bớt đường qua nước tiểu, từ đó làm giảm đường huyết. Qua quá trình nghiên cứu, thuốc còn cho thấy lợi ích rõ rệt đối với tim mạch, đặc biệt trong điều trị suy tim, kể cả ở người không mắc tiểu đường.

Lý do chỉ định thuốc empagliflozin trong suy tim là vì:

Cơ chế bảo vệ đa chiều: Thuốc không chỉ tác động lên đường huyết mà còn tác động trực tiếp lên huyết động học và chuyển hóa tế bào cơ tim.
Hiệu quả trên mọi dải phân suất tống máu: Một ưu điểm nổi bật của thuốc là có hiệu quả với nhiều dạng suy tim khác nhau. Empagliflozin giúp giảm nguy cơ tử vong và nhập viện ở cả suy tim giảm phân suất tống máu và suy tim bảo tồn phân suất tống máu, kể cả những trường hợp trước đây rất khó điều trị.

Bảo vệ thận: Suy tim và suy thận thường đi đôi với nhau (hội chứng tim-thận). Empagliflozin giúp làm chậm quá trình suy giảm chức năng thận ở bệnh nhân suy tim.

Theo Hướng dẫn của Hội Tim mạch Châu Âu (ESC 2021) và Hội Tim mạch Hoa Kỳ (AHA/ACC/HFSA 2022): Thuốc ức chế SGLT2 (bao gồm Empagliflozin) được khuyến cáo mức độ Class I, Level A (mức cao nhất) để giảm nguy cơ nhập viện do suy tim và tử vong tim mạch.

2. Dùng thuốc Empagliflozin trong suy tim như thế nào?

Việc sử dụng thuốc Empagliflozin trong suy tim khá đơn giản so với các thuốc tim mạch khác vì ít cần chỉnh liều phức tạp.

Liều dùng khuyến cáo:

Liều khởi đầu và cũng là liều đích: 10 mg uống 1 lần/ngày.
Không cần chỉnh liều dần dần (titration) như thuốc chẹn Beta hay ức chế men chuyển.

Thời điểm uống:

Uống vào buổi sáng.
Có thể uống cùng hoặc không cùng thức ăn (thuốc không bị ảnh hưởng bởi thức ăn).

Đối tượng áp dụng:

Bệnh nhân suy tim có triệu chứng (NYHA II-IV).
Có hoặc không có đái tháo đường típ 2 kèm theo.

Lưu ý: Theo FDA, nên đánh giá chức năng thận (eGFR) và tình trạng thể tích trước khi bắt đầu, vì thuốc có thể gây mất nước. Thuốc có thể dùng kết hợp với các liệu pháp chuẩn như ức chế men chuyển (ACEI), chẹn beta, đối kháng thụ thể mineralocorticoid (MRA), và ARNI.

3. Lưu ý khi dùng thuốc Empagliflozin trong suy tim

Mặc dù Empagliflozin dung nạp khá tốt, nhưng vì cơ chế tác động lên thận và đường niệu, cần đặc biệt lưu ý các vấn đề sau để đảm bảo an toàn cho bệnh nhân (theo khuyến cáo của ADA và hướng dẫn sử dụng thuốc):

Do thuốc làm tăng thải đường qua nước tiểu, người dùng có thể dễ bị nhiễm trùng đường tiết niệu và vùng sinh dục. Dấu hiệu thường gặp là ngứa, rát vùng kín, tiểu buốt hoặc tiểu nhiều lần.
Empagliflozin có tác dụng lợi tiểu nên có thể gây tụt huyết áp hoặc mất nước, nhất là ở người cao tuổi hoặc đang dùng thêm thuốc lợi tiểu khác. Vì vậy, bác sĩ thường theo dõi sát và điều chỉnh liều thuốc phù hợp.
Khi mới bắt đầu dùng thuốc empagliflozin trong suy tim, chức năng thận có thể giảm nhẹ rồi ổn định lại sau đó. Thuốc chỉ nên khởi trị khi mức lọc cầu thận (eGFR) từ 20 ml/phút/1.73m² trở lên.
Một biến chứng hiếm nhưng nguy hiểm là nhiễm toan ceton, có thể xảy ra dù đường huyết không quá cao. Người bệnh cần ngưng thuốc và đi khám ngay nếu có các dấu hiệu như buồn nôn, nôn, đau bụng, mệt mỏi bất thường hoặc hơi thở có mùi trái cây.
Ngoài ra, rất hiếm khi có tình trạng viêm hoại tử vùng sinh dục. Nếu xuất hiện đau, sưng, đỏ vùng này kèm sốt, cần đi khám ngay.
Để giảm nguy cơ tác dụng phụ, người bệnh cần giữ vệ sinh cá nhân sạch sẽ, uống đủ nước và tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ. Thuốc nên được tạm ngưng khi người bệnh bị ốm nặng, sốt cao, phẫu thuật lớn hoặc nhịn ăn kéo dài.
Ngưng thuốc empagliflozin trong suy tim ngay nếu bệnh nhân có: Buồn nôn, nôn mửa, đau bụng, mệt mỏi vô cớ, hơi thở có mùi trái cây. Tạm ngưng thuốc khi bệnh nhân bị ốm nặng, sốt cao, phẫu thuật lớn, hoặc nhịn ăn kéo dài để tránh nguy cơ này.

Tóm lại, thuốc empagliflozin trong suy tim là một bước tiến quan trọng, từ một thuốc hạ đường huyết trở thành thuốc nền tảng trong phác đồ điều trị chuẩn. Các hướng dẫn mới khuyến cáo nên dùng thuốc sớm để cải thiện hiệu quả điều trị, với lợi ích rõ ràng ở nhiều nhóm bệnh nhân khác nhau. Tuy vậy, vẫn cần thêm nghiên cứu để đánh giá hiệu quả lâu dài ở người suy tim nặng hoặc mắc nhiều bệnh kèm theo.

Nguồn tài liệu tham khảo: Accessdata, Nejm, Ahajournals, Diabetesjournals