Nội soi đại tràng có nguy hiểm không? Rủi ro và biến chứng cần biết
Nội soi đại tràng là phương pháp giúp bác sĩ quan sát trực tiếp niêm mạc đại tràng, phát hiện polyp, viêm loét, chảy máu và ung thư đại trực tràng. Tuy nhiên, nhiều người vẫn băn khoăn nội soi đại tràng có nguy hiểm không, có gây ảnh hưởng đến sức khỏe hay không? Trên thực tế, nội soi đại tràng tương đối an toàn khi được thực hiện đúng quy trình tại cơ sở y tế đủ điều kiện. Dù vậy, người bệnh vẫn cần hiểu rõ những rủi ro, biến chứng có thể gặp và cách phòng ngừa để chủ động bảo vệ sức khỏe.
1. Nội soi đại tràng là gì?
Trước khi giải đáp nội soi đại tràng có nguy hiểm không, cần hiểu đây là phương pháp gì và được thực hiện trong những trường hợp nào.
Nội soi đại tràng sử dụng một ống mềm có gắn camera và nguồn sáng, đưa qua hậu môn để quan sát trực tiếp bên trong trực tràng và toàn bộ đại tràng. Hình ảnh thu được hiển thị trên màn hình, giúp bác sĩ phát hiện các bất thường trên niêm mạc.
Phương pháp này thường được chỉ định khi người bệnh có biểu hiện đau bụng kéo dài, đi ngoài ra máu, thay đổi thói quen đại tiện, tiêu chảy hoặc táo bón kéo dài không rõ nguyên nhân. Ngoài ra, nội soi đại tràng còn được sử dụng để tầm soát ung thư đại trực tràng, phát hiện polyp và lấy mẫu mô sinh thiết khi cần thiết.
Ưu điểm của phương pháp này là bác sĩ có thể cắt bỏ polyp hoặc thực hiện một số can thiệp điều trị ngay trong quá trình nội soi.
2. Nội soi đại tràng có nguy hiểm không?
Vậy nội soi đại tràng nguy hiểm không? Đây là thủ thuật tương đối an toàn nếu được thực hiện bởi bác sĩ có chuyên môn, tuân thủ quy trình kỹ thuật và theo dõi đầy đủ trước, trong và sau khi thực hiện.
Tuy nhiên, mức độ an toàn còn phụ thuộc vào tình trạng sức khỏe của người bệnh, tuổi tác, bệnh lý nền, loại thuốc đang sử dụng và việc nội soi chỉ nhằm chẩn đoán hay có kết hợp sinh thiết, cắt polyp.
Đối với nội soi đại tràng tầm soát, số liệu được Viện Quốc gia về Đái tháo đường, Tiêu hóa và Bệnh thận Hoa Kỳ (NIDDK) dẫn lại từ một nghiên cứu ghi nhận khoảng 3 trường hợp thủng đại tràng trên 10.000 ca và khoảng 15 trường hợp chảy máu trên 10.000 ca. Đây là số liệu tham khảo từ một nghiên cứu cụ thể, không đại diện cho mọi nhóm người bệnh hoặc tất cả các loại thủ thuật.
Do đó, lo lắng nội soi đại tràng có nguy hiểm không cần được đặt trong tương quan với lợi ích của phương pháp này. Khi có chỉ định phù hợp, nội soi vẫn là công cụ quan trọng giúp phát hiện sớm tổn thương và ung thư đại trực tràng, đồng thời cho phép xử trí một số bất thường ngay trong quá trình thực hiện.
3. Nội soi đại tràng có rủi ro không? Những rủi ro đó là gì?
Mặc dù tỷ lệ biến chứng nghiêm trọng tương đối thấp, nội soi đại tràng có rủi ro không vẫn là vấn đề cần được giải thích rõ trước khi thực hiện. Một số rủi ro có thể gặp trong quá trình nội soi đó là:
3.1. Đầy hơi, chướng bụng và đau bụng nhẹ
Những triệu chứng như đầy hơi, chướng bụng hoặc đau bụng nhẹ có thể xuất hiện sau nội soi do bác sĩ đưa khí vào đại tràng để mở rộng lòng ruột và quan sát rõ niêm mạc. Đây thường là biểu hiện tạm thời và tự giảm sau vài giờ.
Vì vậy, khi tìm hiểu nội soi đại tràng có biến chứng không, người bệnh có thể yên tâm nếu chỉ cảm thấy khó chịu nhẹ; ngược lại, đau bụng dữ dội, kéo dài hoặc tăng dần cần được kiểm tra sớm.
3.2. Thủng đại tràng
Thủng đại tràng là biến chứng hiếm gặp nhưng nghiêm trọng, xảy ra khi thành ruột bị tổn thương tạo thành lỗ thủng. Người bệnh có thể xuất hiện đau bụng dữ dội, chướng bụng, sốt hoặc tình trạng sức khỏe suy giảm nhanh chóng.
Nguy cơ có thể tăng khi thực hiện các thủ thuật can thiệp phức tạp, chẳng hạn như cắt polyp lớn. Tùy mức độ tổn thương, người bệnh có thể cần điều trị nội khoa, can thiệp nội soi hoặc phẫu thuật.
3.3. Biến chứng liên quan đến thuốc an thần
Bên cạnh các biến chứng trực tiếp từ thủ thuật, nội soi đại tràng có nguy hiểm không còn phụ thuộc vào khả năng dung nạp thuốc an thần hoặc gây mê.
Một số người có thể buồn ngủ kéo dài, tụt hoặc tăng huyết áp, thay đổi nhịp tim hay suy giảm hô hấp sau dùng thuốc.
Nguy cơ này cần được lưu ý hơn ở người cao tuổi, mắc bệnh tim mạch, hô hấp hoặc từng phản ứng với thuốc.
3.4. Chảy máu sau nội soi
Chảy máu có thể xảy ra sau khi sinh thiết hoặc cắt polyp trong quá trình nội soi. Một ít máu sau can thiệp thường không đáng lo, nhưng nếu máu chảy nhiều, kéo dài hoặc xuất hiện máu cục, người bệnh nên được kiểm tra sớm. Khi đó, nội soi đại tràng có ảnh hưởng gì không còn phụ thuộc vào mức độ chảy máu và tình trạng cụ thể của mỗi người.
4. Cách giảm nguy cơ biến chứng nội soi đại tràng
Nội soi đại tràng có an toàn không? Phương pháp này nhìn chung an toàn khi có chỉ định phù hợp, được thực hiện bởi nhân viên y tế có chuyên môn, tại cơ sở khám chữa bệnh được trang bị đầy đủ thiết bị và tuân thủ đầy đủ các bước chuẩn bị. Một số lưu ý để giảm nguy cơ biến chứng khi nội soi:
- Tuân thủ việc nhịn ăn và hướng dẫn làm sạch đại tràng bằng thuốc giúp bác sĩ quan sát niêm mạc rõ hơn, hỗ trợ phát hiện tổn thương và nâng cao chất lượng thăm khám. Cung cấp đầy đủ thông tin về bệnh lý nền, tiền sử dị ứng và các loại thuốc đang dùng cho bác sĩ.
- Trong quá trình nội soi bác sĩ sẽ tư vấn về phương án giảm đau hoặc sử dụng thuốc an thần nếu cần thiết.
- Sau khi nội soi cần nghỉ ngơi tại chỗ, ăn uống theo hướng dẫn và theo dõi các biểu hiện bất thường sau khi về nhà. Nếu đã sử dụng thuốc an thần, không lái xe hoặc vận hành máy móc trong ít nhất 24 giờ, trừ khi có hướng dẫn khác từ cơ sở y tế.
- Khi có dấu hiệu cảnh báo như đau bụng dữ dội, sốt, chảy máu nhiều, chóng mặt nghiêm trọng hoặc khó thở cần trao đổi với bác sĩ hoặc đến ngay cơ sở khám chữa bệnh để được chẩn đoán và xử trí kịp thời.
Tóm lại, nội soi đại tràng có nguy hiểm không còn phụ thuộc vào tình trạng sức khỏe, loại thủ thuật và quy trình thực hiện. Đây là phương pháp tương đối an toàn, có giá trị trong chẩn đoán bệnh lý tiêu hóa, phát hiện polyp và tầm soát ung thư đại trực tràng. Tuy nhiên, người bệnh vẫn cần nhận biết các rủi ro và biến chứng có thể gặp.
