Nội soi đại tràng không gây mê có đau không? Quy trình thực hiện như thế nào?

Nội soi đại tràng không gây mê hay còn gọi là nội soi đại tràng tỉnh, nội soi đại tràng không tiền mê. Đây là phương pháp thăm khám lâm sàng phổ biến nhằm phát hiện các tổn thương, viêm loét hoặc khối u bất thường trong lòng đại trực tràng. Mặc dù là kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh hiện đại, không ít người bệnh vẫn băn khoăn liệu nội soi đại tràng không gây mê có đau không và quy trình diễn ra như thế nào. Bài viết này sẽ cung cấp thông tin toàn diện về kỹ thuật nội soi đại tràng không mê, giúp bạn chuẩn bị tâm lý và lựa chọn phương pháp thăm khám phù hợp nhất.

1. Nội soi đại tràng không gây mê là như thế nào?

Nội soi đại tràng không gây mê như thế nào là thắc mắc chung của nhiều người khi được chỉ định thực hiện thủ thuật này. Về bản chất, đây là kỹ thuật sử dụng một ống soi mềm chuyên dụng có gắn camera và đèn chiếu sáng ở đầu ống, đưa từ đường hậu môn đi ngược lên trực tràng, đại tràng sigma, đại tràng xuống, đại tràng ngang, đại tràng lên và dừng lại ở manh tràng.

Trong suốt quá trình thực hiện, người bệnh hoàn toàn tỉnh táo (nội soi đại tràng tỉnh), không sử dụng thuốc an thần hay thuốc gây mê toàn thân (nội soi đại tràng không tiền mê). Bác sĩ sẽ trực tiếp quan sát toàn bộ niêm mạc đại tràng qua màn hình HD độ phân giải cao để tìm kiếm vết loét, polyp, vùng viêm nhiễm hoặc dấu hiệu ung thư sớm.

2. Nội soi đại tràng không gây mê có đau không?

Khi tìm hiểu về dịch vụ này, nỗi lo lớn nhất của hầu hết bệnh nhân là nội soi đại tràng không gây mê có đau.

Thực tế, nội soi đại tràng không gây mê có đau không phụ thuộc vào nhiều yếu tố như ngưỡng chịu đau của từng người, tay nghề bác sĩ và cấu trúc giải phẫu ruột (ruột có bị gập góc hay dính sau phẫu thuật không). Cảm giác nội soi đại tràng không gây mê nhìn chung là:

• Chướng bụng, tức nặng: Để quan sát rõ niêm mạc, bác sĩ cần bơm một lượng khí CO2 nhẹ để làm căng lòng đại tràng. Điều này gây cảm giác đầy hơi, chướng bụng và buồn đi cầu.
• Cảm giác nhói nhẹ hoặc đau quặn: Khi dây soi đi qua các đoạn ruột uốn cong (góc gan, góc lách, đại tràng sigma), người bệnh có thể thấy đau tức cục bộ trong vài giây.

Tuy nhiên, cảm giác đau này thường dừng ở mức khó chịu chịu đựng được chứ không quá dữ dội như nhiều người lo sợ và có một số yếu tố giúp giảm bớt cảm giác đau như:

• Thả lỏng cơ thể: Căng thẳng khiến cơ bụng và cơ vòng hậu môn co thắt, làm dây soi di chuyển khó khăn và gây đau hơn.
• Tay nghề bác sĩ: Bác sĩ giàu kinh nghiệm sẽ thao tác nhẹ nhàng, làm chủ kỹ thuật rút ngắn dây soi để hạn chế tối đa độ căng của thành ruột.
• Phối hợp tư thế: Xoay người hoặc nằm nghiêng trái theo chỉ dẫn của kỹ thuật viên sẽ giúp ống soi đi qua các đoạn cong dễ dàng hơn.

3. Ưu và nhược điểm của nội soi đại tràng không mê là gì?

Trước khi chọn nội soi đại tràng không mê, bạn nên cân nhắc giữa lợi ích và hạn chế của phương pháp này.

Ưu điểm:

• An toàn tuyệt đối về mặt y khoa: Loại bỏ hoàn toàn nguy cơ tác dụng phụ của thuốc gây mê như tụt huyết áp, suy hô hấp, sốc phản vệ.
• Tiết kiệm chi phí: Chi phí dịch vụ thấp hơn từ 1 – 2 triệu đồng so với nội soi tiền mê/gây mê.
• Chủ động thời gian: Ngay sau khi rút dây soi, người bệnh có thể tự đi lại, ăn uống nhẹ và ra về làm việc bình thường mà không cần người nhà đi cùng hỗ trợ.

Nhược điểm:

• Gây tâm lý lo lắng, sợ hãi cho người nhạy cảm.
• Khó thực hiện ở trẻ em, người có ngưỡng chịu đau quá thấp hoặc người có ruột xoắn, dính phức tạp.
• Nếu phát hiện polyp lớn cần cắt hoặc cần can thiệp thủ thuật phức tạp, bệnh nhân không nằm yên có thể cản trở thao tác của bác sĩ.

4. Quy trình nội soi đại tràng không gây mê như thế nào?

Để buổi thăm khám diễn ra thuận lợi, quy trình nội soi đại tràng không gây mê thường bao gồm các bước cơ bản sau:

Bước 1: Chuẩn bị và làm sạch đại tràng

• Nhịn ăn: Bệnh nhân cần nhịn ăn ít nhất 6 – 8 tiếng trước khi soi.
• Uống thuốc làm sạch ruột: Bệnh nhân được cho uống thuốc xổ chuyên dụng để tống xuất toàn bộ phân ra ngoài. Đại tràng càng sạch, hình ảnh thu được càng rõ nét, giúp bác sĩ không bỏ sót polyp nhỏ.

Bước 2: Thăm khám ban đầu

• Bác sĩ kiểm tra vùng hậu môn, bôi gel bôi trơn và thuốc tê cục bộ tại chỗ để làm giảm ma sát khi đưa ống soi vào.

Bước 3: Tiến hành nội soi đại tràng tỉnh

• Bệnh nhân nằm nghiêng sang bên trái, hai đầu gối co nhẹ về phía ngực.
• Bác sĩ nhẹ nhàng đưa ống soi qua hậu môn vào trực tràng và tiến dần lên các đoạn đại tràng.
• Bác sĩ vừa bơm khí CO2 vừa quan sát màn hình. Trong quá trình này, bạn có thể được yêu cầu đổi tư thế (nằm ngửa hoặc xoay nhẹ) để ống soi di chuyển thuận lợi.
• Nếu phát hiện polyp nhỏ hoặc tổn thương nghi ngờ, bác sĩ có thể sinh thiết hoặc cắt bỏ ngay trong quá trình soi.

Bước 4: Hoàn thành và nhận kết quả

• Sau khoảng 15 – 20 phút, bác sĩ rút ống soi ra ngoài.
• Bệnh nhân nghỉ ngơi vài phút, đi vệ sinh để tống hết khí chướng ra ngoài và nhận kết quả tư vấn từ bác sĩ chuyên khoa Tiêu hóa.

5. Những ai nên và không nên chọn nội soi đại tràng tỉnh?

Chỉ định:

• Người từ 40 – 45 tuổi trở lên cần tầm soát ung thư đại trực tràng định kỳ.
• Người có các dấu hiệu nghi ngờ: Đau bụng dưới rốn kéo dài, thay đổi thói quen đại tiện (táo bón xen kẽ tiêu chảy), đi ngoài ra máu hoặc phân nhầy.
• Người có tiền sử gia đình mắc ung thư đại tràng hoặc polyp đại tràng.
• Người có dị ứng với thuốc gây mê hoặc mắc các bệnh lý nền hô hấp, tim mạch nặng không thể gây mê.

Chống chỉ định:

• Bệnh nhân bị thủng đại tràng, viêm phúc mạc hoặc viêm đại tràng cấp tính nặng.
• Người vừa phẫu thuật vùng bụng gần đây hoặc bị dính ruột nặng.
• Trẻ nhỏ hoặc người mắc hội chứng lo âu, không có khả năng hợp tác với bác sĩ.

Nội soi đại tràng không gây mê là phương pháp tầm soát bệnh lý tiêu hóa an toàn, hiệu quả và tối ưu chi phí. Mặc dù có thể tạo cảm giác chướng bụng và nhói nhẹ trong chốc lát, nhưng nếu bạn giữ tâm lý thoải mái và phối hợp tốt theo hướng dẫn của bác sĩ, quá trình nội soi sẽ diễn ra rất nhanh chóng và nhẹ nhàng. Nếu bạn là người có tâm lý vững vàng và muốn tiết kiệm thời gian, nội soi đại tràng tỉnh chắc chắn là lựa chọn đáng cân nhắc cho kỳ khám sức khỏe sắp tới.