Sau khi tán sỏi niệu quản nên kiêng gì để mau hồi phục?

Sau khi tán sỏi niệu quản nên kiêng gì là thắc mắc của nhiều người bệnh khi điều trị xong. Việc kiêng khem đúng cách và chăm sóc hợp lý giúp người bệnh phục hồi nhanh hơn, hạn chế biến chứng và ngăn ngừa tái phát sỏi hiệu quả.

1. Sỏi niệu quản nên kiêng ăn gì để cơ thể hồi phục tốt?

Sau tán sỏi niệu quản, một số thực phẩm ăn hàng ngày có thể gây tăng kết tinh khoáng chất trong nước tiểu hoặc gây kích thích đường tiết niệu. Vì vậy, người bệnh cần đặc biệt lưu ý những nhóm thực phẩm nên hạn chế trong giai đoạn này.

1.1. Những thực phẩm người bị sỏi niệu quản cần hạn chế sau tán sỏi

Người bệnh sỏi niệu quản sau khi tán cần lưu ý kiêng các loại thực phẩm sau trong chế độ ăn hàng ngày, cụ thể như: 

• Hạn chế chất béo và thực phẩm nhiều dầu mỡ: Theo dữ liệu từ NCBI (National Center for Biotechnology Information – Hoa Kỳ), thực phẩm giàu chất béo sẽ làm chậm quá trình tiêu hóa, khiến thận và niệu quản phải làm việc nhiều hơn, đồng thời thay đổi thành phần nước tiểu, làm tăng nguy cơ kết tinh khoáng chất và hình thành sỏi mới.
• Giảm muối trong khẩu phần hàng ngày: Muối làm tăng bài tiết canxi qua nước tiểu, từ đó làm tăng nguy cơ sỏi tái phát. Giảm muối giúp cân bằng nồng độ khoáng chất và bảo vệ chức năng thận.

• Tránh thực phẩm khó tiêu hoặc dai cứng: Các món ăn khó tiêu tạo áp lực lên dạ dày và vùng bụng, gây khó chịu, ảnh hưởng đến quá trình hồi phục sau can thiệp.
• Hạn chế đồ uống có chất kích thích: Cà phê, trà đặc, rượu bia chứa các chất lợi tiểu, kích thích niệu quản và có thể tăng cảm giác tiểu buốt hoặc đau sau tán sỏi.
• Không tự ý dùng thuốc hay thực phẩm bổ sung: Một số thuốc giảm đau hoặc thực phẩm chức năng có thể ảnh hưởng đến chức năng thận hoặc làm thay đổi nồng độ khoáng chất trong nước tiểu. Chỉ sử dụng theo hướng dẫn bác sĩ để tránh biến chứng.

1.2. Sau tán sỏi niệu quản nên ăn gì để hỗ trợ đào thải sỏi vụn?

Ngoài việc ghi nhớ bị sỏi niệu quản nên kiêng gì, người bệnh cũng có thể tham khảo thêm các thực phẩm tốt cho quá trình phục hồi như:

• Giai đoạn đầu sau tán sỏi: Thể trạng còn yếu, người bệnh nên ưu tiên các món dễ tiêu hóa, mềm và lỏng, ví dụ sữa, cháo, súp hoặc canh loãng giúp giảm áp lực cho hệ tiêu hóa và hỗ trợ cơ thể hấp thu dưỡng chất tốt hơn.
• Sau 2-3 ngày: Khi tình trạng cơ thể đã ổn định, có thể bổ sung thực phẩm để tăng cường sức đề kháng, như: thịt nạc, cá, rau xanh, hoa quả tươi và sữa. Đây là giai đoạn giúp phục hồi năng lượng, cân bằng điện giải và hỗ trợ hệ miễn dịch.
• Bổ sung canxi hợp lý: Nhiều người lo sợ sỏi tái phát nên cắt giảm canxi. Tuy nhiên, canxi từ thực phẩm giúp liên kết oxalat trong ruột, giảm hấp thu vào thận, từ đó hạn chế hình thành sỏi mới. Các nguồn canxi an toàn gồm sữa, sữa chua, phô mai ít béo.

• Uống đủ nước và thức uống lợi tiểu tự nhiên: Người bệnh nên uống khoảng 2–4 lít nước/ngày, đồng thời có thể bổ sung nước ép rau cần tây, nước chanh, cam, bưởi, nước đậu đen hoặc nước ngô non luộc. Điều này giúp đào thải vụn sỏi còn sót và giữ nước tiểu loãng, giảm nguy cơ kết tinh.

• Thực phẩm giàu vitamin và dễ tiêu hóa: Rau xanh mềm như rau lang, mồng tơi, rau diếp cá, súp lơ, đậu phụ và chuối giúp cung cấp vitamin, khoáng chất, hỗ trợ tiêu hóa và hạn chế áp lực lên niệu quản.
• Thực phẩm có tác dụng kháng khuẩn: Hành, hẹ, gừng, nghệ, mật ong, bắp cải… rất hữu ích trong việc phòng ngừa nhiễm khuẩn đường tiết niệu, đặc biệt sau khi đã kết thúc liệu trình sử dụng thuốc giảm đau và kháng sinh.

2. Các lưu ý khác chăm sóc sau tán sỏi niệu quản

Ngoài việc chú ý chế độ ăn uống và những thực phẩm nên hạn chế, người bệnh sau tán sỏi niệu quản cần quan tâm đến vận động và theo dõi sức khỏe định kỳ.

• Vận động hợp lý: Nghỉ ngơi hoặc đi lại nhẹ nhàng 1-2 ngày đầu, sau đó tập các bài nhẹ, tăng dần cường độ, tránh gắng sức.
• Theo dõi định kỳ: Khám chuyên khoa tiết niệu khoảng 6 tháng/lần trong 5 năm đầu để phát hiện sớm nguy cơ tái phát sỏi và xử lý kịp thời.
• Việc kết hợp chế độ ăn uống, vận động hợp lý và thăm khám định kỳ sẽ giúp người bệnh hồi phục nhanh hơn, giảm biến chứng và hạn chế tái phát sỏi hiệu quả.

Sau khi tán sỏi niệu quản nên kiêng gì là thắc mắc của nhiều người bệnh. Để hồi phục nhanh, hạn chế biến chứng và ngăn ngừa tái phát, người bệnh cần kết hợp chế độ ăn uống hợp lý, kiêng các thực phẩm gây kích thích niệu quản và khó tiêu, bổ sung thực phẩm mềm, giàu canxi, vitamin và nước, đồng thời duy trì vận động nhẹ nhàng và thăm khám định kỳ. 

Nguồn tham khảo: NCBI – National center for Biotechnology Information