Tiêu chuẩn chẩn đoán đái tháo đường (Bộ Y tế)

Bài viết tổng hợp thông tin từ trang web của Bộ Y tế, mục Kiến thức về Bệnh Đái tháo đường, cung cấp những kiến thức cơ bản về điều trị và tiêu chuẩn chẩn đoán đái tháo đường Bộ Y tế. Nội dung giúp người bệnh và người quan tâm nắm rõ các chỉ số xét nghiệm, hướng dẫn chẩn đoán và quản lý đái tháo đường phù hợp với thực tế tại Việt Nam.

1. Các tiêu chuẩn chẩn đoán đái tháo đường theo hướng dẫn của Bộ Y tế

Theo tiêu chuẩn chẩn đoán đái tháo đường Bộ Y tế Việt Nam (cập nhật 2020), đái tháo đường được chẩn đoán khi có ít nhất một trong 4 tiêu chí sau:

1. Glucose huyết tương lúc đói: ≥ 126 mg/dL (7.0 mmol/L) sau khi nhịn ăn ít nhất 8 giờ.
2. Nghiệm pháp dung nạp glucose đường uống (OGTT): Glucose huyết tương sau 2 giờ ≥ 200 mg/dL (11.1 mmol/L) sau khi uống 75g glucose.
3. HbA1c (Hemoglobin A1c): ≥ 6.5% (48 mmol/mol), áp dụng cho phòng xét nghiệm chuẩn hóa quốc tế.
4. Đường huyết bất kỳ: ≥ 200 mg/dL (11.1 mmol/L) kèm triệu chứng kinh điển: tiểu nhiều, khát nhiều, sụt cân không rõ nguyên nhân.

Lưu ý quan trọng:

• Nếu chẩn đoán dựa vào glucose lúc đói hoặc OGTT, cần lặp lại xét nghiệm 2 lần vào 2 ngày khác nhau để xác nhận.
• Một số trường hợp có glucose lúc đói bình thường nhưng vẫn bị đái tháo đường, khi đó cần ghi rõ phương pháp chẩn đoán, ví dụ: “Đái tháo đường týp 2 – Phương pháp tăng glucose máu bằng đường uống”.

2. So sánh tiêu chuẩn chẩn đoán đái tháo đường ADA 2024 với hướng dẫn Bộ Y tế Việt Nam

Tiêu chuẩn chẩn đoán đái tháo đường ADA 2024 vẫn giữ các chỉ số chính như Glucose máu lúc đói, HbA1c và nghiệm pháp dung nạp Glucose, nhưng nhấn mạnh tầm soát sớm và phân loại bệnh theo từng cá nhân. Tại Việt Nam, tiêu chuẩn chẩn đoán đái tháo đường Bộ Y tế được xây dựng phù hợp với thực tế, thay vì chỉ dựa vào con số chẩn đoán, hướng dẫn tập trung quản lý toàn diện, bao gồm tim mạch, thận, giáo dục bệnh nhân và tối ưu hóa nguồn lực y tế. Cách tiếp cận này giúp kiểm soát đường huyết tốt hơn và giảm nguy cơ biến chứng cho bệnh nhân tiểu đường type 2, nhóm chiếm đa số.

Sự khác biệt và phù hợp tại Việt Nam:

• Trọng tâm đái tháo đường type 2: Hướng dẫn trong nước chú trọng cơ chế kháng insulin và các yếu tố nguy cơ phổ biến ở người Việt, bám sát chẩn đoán đái tháo đường Bộ Y tế.
• Xét nghiệm ưu tiên: FPG và HbA1c được sử dụng rộng rãi nhờ dễ thực hiện; OGTT chỉ áp dụng cho thai kỳ hoặc trường hợp khó xác định.
• Giáo dục sức khỏe: Bệnh nhân được hướng dẫn thay đổi lối sống, kiểm soát khẩu phần tinh bột và đường – thói quen ăn uống phổ biến tại Việt Nam.
• Thuốc thế hệ mới: Các nhóm thuốc SGLT2i và GLP-1 RA được triển khai tại tuyến trung ương để bảo vệ tim mạch, thận và giảm biến chứng theo khuyến cáo ADA/EASD 2024/2025.

Tiêu chuẩn chẩn đoán đái tháo đường bộ y tế giúp xác định bệnh sớm, hướng dẫn chẩn đoán và quản lý phù hợp với thực tế tại Việt Nam, đồng thời kết hợp đánh giá toàn diện về chức năng tim mạch, thận và giáo dục bệnh nhân để kiểm soát đường huyết hiệu quả, giảm nguy cơ biến chứng lâu dài.

Nguồn tài liệu tham khảo: Bộ Y tế