Bị tiểu đường thai kỳ khi nào cần tiêm insulin?

Tiểu đường thai kỳ thường được kiểm soát bằng ăn uống và vận động, nhưng nếu đường huyết vẫn cao vượt mục tiêu, insulin là lựa chọn điều trị an toàn nhất. Vậy tiểu đường thai kỳ khi nào cần tiêm insulin và tiêu chí cụ thể để bác sĩ đưa ra chỉ định này? Bài viết sẽ giải thích ngắn gọn các ngưỡng đường huyết, tình huống lâm sàng và lợi ích của việc tiêm insulin đối với mẹ và thai nhi.

1. Tiểu đường thai kỳ khi nào cần tiêm insulin?

Insulin từ lâu vẫn được xem là lựa chọn điều trị đáng tin cậy cho người mắc tiểu đường type 1, type 2. Tiểu đường thai kỳ khi nào cần tiêm insulin là vấn đề nhiều mẹ bầu quan tâm. Không phải ai bị đái tháo đường thai kỳ cũng phải dùng insulin, nhưng khi đường huyết vượt mục tiêu an toàn thì bác sĩ sẽ cân nhắc điều trị tiểu đường thai kỳ bằng insulin để bảo vệ sức khỏe của cả mẹ và bé.

Vậy tiểu đường thai kỳ bao nhiêu thì phải tiêm? Nếu mẹ bầu đã cố gắng ăn uống hợp lý và tập thể dục đều đặn nhưng chỉ số đường huyết vẫn cao hơn mức an toàn, đặc biệt là đường huyết lúc đói lặp lại trên 95 mg/dL, sau ăn 1 giờ trên 140 mg/dL hoặc sau ăn 2 giờ trên 120 mg/dL thì bác sĩ sẽ cân nhắc chỉ định tiêm insulin. Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp đều cần đến biện pháp này, chỉ khoảng 10 – 20% thai phụ thuộc nhóm tiểu đường thai kỳ phải tiêm insulin, phần lớn còn lại vẫn có thể giữ đường huyết ổn định nhờ thay đổi lối sống mà chưa cần dùng thuốc.

Việc điều trị tiểu đường thai kỳ bằng insulin đặc biệt quan trọng trong ba tháng đầu và xuyên suốt thai kỳ vì giúp giảm nguy cơ dị tật cấu trúc, thai quá cân, hạ đường huyết sơ sinh, béo phì và khả năng mắc tiểu đường sau này.

“Tiểu đường thai kỳ tiêm insulin bao lâu hay tiểu đường thai kỳ khi nào phải tiêm insulin?” cũng là băn khoăn của rất nhiều mẹ bầu. Thực tế thì thời gian tiêm phụ thuộc mức độ kiểm soát, có người chỉ cần vài tuần cuối, có người phải dùng đến khi sinh và theo dõi thêm sau đó. Mục tiêu tối thượng của điều trị tiểu đường thai kỳ bằng insulin là giữ đường huyết ổn định để em bé chào đời khỏe mạnh.

2. Tiêm insulin cho bà bầu bị tiểu đường thai kỳ có an toàn không? Tiêm như thế nào?

Tiêm insulin cho bà bầu bị tiểu đường thai kỳ nhìn chung là an toàn cho cả mẹ và em bé. Insulin vốn là hormone tự nhiên giúp cơ thể đưa glucose từ thức ăn vào tế bào để tạo năng lượng, vì vậy việc điều trị bằng cách bổ sung insulin chỉ nhằm đưa đường huyết về mức gần bình thường chứ không gây hại cho thai nhi. Thuốc không đi qua nhau thai như nhiều loại thuốc khác nên được xem là lựa chọn chuẩn trong điều trị tiểu đường thai kỳ bằng insulin.

Có nhiều loại insulin khác nhau, nhưng với phụ nữ mang thai hai dạng được dùng phổ biến là Novorapid – insulin tác dụng rất nhanh, tiêm ngay trước bữa ăn để kiểm soát lượng đường tăng sau ăn và Insulatard – insulin tác dụng kéo dài, thường tiêm trước khi đi ngủ để giữ đường huyết ổn định suốt đêm. Cơ thể mỗi người đáp ứng khác nhau nên bác sĩ sẽ quyết định loại phù hợp, liều bao nhiêu và tiêm vào thời điểm nào.

Về cách tiêm, đa số thai phụ sử dụng bút tiêm dùng một lần rất tiện lợi. Mỗi lần cần gắn kim mới, vặn lên 2 đơn vị rồi bỏ đi để kiểm tra kim, sau đó mới chỉnh đúng liều được kê. Kim được đưa vào da ở góc 90 độ, giữ pít tông và đếm khoảng 10 giây rồi rút ra, cuối cùng tháo kim và bỏ vào thùng đựng vật sắc nhọn. Y tá chuyên về tiểu đường sẽ hướng dẫn cụ thể vị trí tiêm và cách lắc đều với insulin dạng kéo dài.

Tần suất tiêm phụ thuộc vào mục tiêu kiểm soát. Có người chỉ tiêm Insulatard 1 lần buổi tối, có người cần thêm Novorapid 2 – 3 lần trước các bữa chính có carbohydrate. Hàm lượng được tính theo đơn vị insulin, điều chỉnh linh hoạt dựa vào kết quả đo đường huyết tại nhà. Nếu đang dùng metformin, thai phụ thường vẫn tiếp tục uống vì thuốc này giúp giảm lượng insulin cần thiết.

Điều cần chú ý là tăng đường huyết không chỉ do thiếu insulin mà còn do ăn quá nhiều tinh bột, ít vận động, ốm đau hoặc nhiễm trùng. Khi có kế hoạch sinh non và phải dùng steroid hỗ trợ phổi cho bé, đường huyết của mẹ có thể tăng mạnh hơn, lúc đó bác sĩ và nữ hộ sinh sẽ tư vấn việc tiêm bổ sung hoặc truyền insulin khi nằm viện để bảo đảm điều trị tiêm insulin đúng cách.

Tóm lại, việc dùng thuốc không phải là lựa chọn đầu tiên, nhưng sẽ trở nên cần thiết khi chế độ ăn và vận động vẫn chưa giúp các chỉ số trở về mức an toàn. Bác sĩ sẽ dựa trên kết quả theo dõi nhiều lần để quyết định tiểu đường thai kỳ khi nào cần tiêm insulin nhằm bảo vệ sức khỏe cho cả mẹ và bé. Thay vì lo lắng, thai phụ nên xem đây là biện pháp hỗ trợ chủ động, giúp thai kỳ diễn ra ổn định hơn. Sự hợp tác chặt chẽ với nhân viên y tế và thói quen sinh hoạt phù hợp chính là chìa khóa để đón con yêu an lành.

Nguồn thông tin tham khảo: Mkuh.nhs.uk, Mayoclinic.org, Pmc.ncbi.nlm.nih.gov