Hay tê tay chân là bị gì? Các trường hợp cần lưu ý

Hay bị tê tay chân là bị gì là thắc mắc của nhiều người khi thường xuyên xuất hiện cảm giác châm chích, tê bì hoặc mất cảm giác ở tay chân. Đây có thể chỉ là phản ứng tạm thời do chèn ép dây thần kinh, nhưng cũng có thể liên quan đến các bệnh lý thần kinh, mạch máu não hoặc cảnh báo nguy cơ đột quỵ cần được phát hiện sớm.

1. Tê tay chân là gì?

Tê tay chân là tình trạng mất cảm giác một phần hoặc toàn bộ ở tay, chân kèm cảm giác châm chích như kim chích, nóng rát hoặc yếu cơ. Triệu chứng có thể xuất hiện thoáng qua khi ngồi lâu, ngủ sai tư thế nhưng cũng có thể kéo dài dai dẳng và tái diễn nhiều lần.

Ở trạng thái bình thường, hệ thần kinh ngoại biên sẽ truyền tín hiệu cảm giác từ tay chân lên não. Khi dây thần kinh bị chèn ép, tổn thương hoặc tuần hoàn máu đến vùng chi bị ảnh hưởng, quá trình truyền tín hiệu sẽ rối loạn và gây cảm giác tê bì.

Theo các chuyên gia thần kinh, triệu chứng này có thể xuất hiện ở nhiều mức độ khác nhau, từ nhẹ đến nghiêm trọng. Một số người chỉ bị tê đầu ngón tay vào buổi sáng, nhưng cũng có trường hợp kèm yếu liệt, méo miệng, nói khó hoặc mất thăng bằng.

1.1. Tê tay chân sinh lý

Đây là tình trạng phổ biến và thường không quá nguy hiểm. Nguyên nhân có thể do:

• Ngồi hoặc nằm sai tư thế trong thời gian dài
• Lao động quá sức
• Thiếu vận động
• Mang vác nặng gây chèn ép dây thần kinh

Khi thay đổi tư thế hoặc nghỉ ngơi, triệu chứng thường cải thiện nhanh chóng.

1.2. Tê tay chân bệnh lý

Nếu tình trạng kéo dài, lặp lại nhiều lần hoặc xuất hiện cùng các dấu hiệu bất thường khác thì cần cảnh giác. Nhiều người chủ quan với biểu hiện thường xuyên bị tê tay mà không biết đây có thể là dấu hiệu sớm của bệnh lý thần kinh hoặc mạch máu não.

2. Tê tay chân gợi ý các vấn đề sức khỏe nào? Trường hợp nào cần lưu ý?

Có nhiều nguyên nhân gây tê tay chân, tuy nhiên nhóm bệnh lý thần kinh và não bộ là những nguyên nhân cần đặc biệt chú ý vì có thể để lại biến chứng nguy hiểm nếu phát hiện muộn.

2.1. Thoái hóa cột sống cổ, thoát vị đĩa đệm

Thoái hóa cột sống cổ hoặc thoát vị đĩa đệm có thể gây chèn ép rễ thần kinh dẫn đến đau mỏi vai gáy, tê lan xuống cánh tay hoặc bàn tay.

Người bệnh thường cảm thấy đau tăng khi ngồi lâu, cúi đầu nhiều hoặc làm việc văn phòng kéo dài. Trong một số trường hợp, triệu chứng có thể lan xuống chân gây yếu cơ và giảm khả năng vận động.

2.2. Hay tê chân tay là bị gì? Có phải biểu hiện của hội chứng ống cổ tay?

Đây là tình trạng dây thần kinh giữa bị chèn ép tại cổ tay, thường gặp ở người sử dụng máy tính nhiều, làm việc văn phòng hoặc lao động lặp đi lặp lại ở bàn tay.

Triệu chứng điển hình là tê các đầu ngón tay, đặc biệt về đêm hoặc sáng sớm. Người bệnh có thể bị giảm lực cầm nắm và dễ làm rơi đồ vật.

2.3. Bệnh lý thần kinh ngoại biên

Tổn thương thần kinh ngoại biên là nguyên nhân phổ biến khiến bạn thường xuyên tê tay chân. Bệnh có thể liên quan đến tiểu đường, thiếu vitamin nhóm B, lạm dụng rượu bia hoặc nhiễm độc thần kinh.

Người bệnh thường có cảm giác tê rần ở bàn tay, bàn chân, mất cảm giác nóng lạnh hoặc đau bỏng rát. Nếu không điều trị sớm, dây thần kinh có thể tổn thương lâu dài.

2.4. Thiếu máu não và rối loạn tuần hoàn não

Não cần được cung cấp đủ oxy và máu để duy trì hoạt động thần kinh. Khi lưu lượng máu lên não giảm, người bệnh có thể xuất hiện tê tay chân, chóng mặt, đau đầu, mất ngủ hoặc giảm trí nhớ.

Một số trường hợp chỉ xuất hiện triệu chứng thoáng qua nên dễ bị bỏ qua. Tuy nhiên đây có thể là dấu hiệu cảnh báo sớm của thiếu máu não hoặc cơn thiếu máu não thoáng qua.

2.5. Hay tê chân tay là bị gì? Có liên quan đến đột quỵ não không?

Đột quỵ là tình trạng cấp cứu nguy hiểm xảy ra khi mạch máu não bị tắc hoặc vỡ. Một trong những dấu hiệu cảnh báo phổ biến là tê yếu đột ngột ở tay chân, đặc biệt chỉ xảy ra ở một bên cơ thể.

Nếu tình trạng tê tay chân xuất hiện kèm méo miệng, nói khó, đau đầu dữ dội hoặc mất thăng bằng thì cần đưa người bệnh đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt.

2.6. Đa xơ cứng và các bệnh lý thần kinh trung ương

Một số bệnh lý thần kinh trung ương như đa xơ cứng có thể gây rối loạn dẫn truyền thần kinh dẫn đến tê bì, yếu cơ, giảm thị lực hoặc mất phối hợp vận động.

Dù không phổ biến như thoái hóa cột sống hay bệnh thần kinh ngoại biên, nhóm bệnh này cần được phát hiện sớm để kiểm soát tiến triển bệnh.

2.7. Khi nào cần đặc biệt lưu ý?

Không phải mọi trường hợp tê tay chân đều nguy hiểm, tuy nhiên cần đi khám sớm nếu xuất hiện các dấu hiệu sau:

• Tê kéo dài nhiều ngày không cải thiện
• Tê một bên tay hoặc chân
• Kèm yếu cơ, giảm vận động
• Đau đầu, chóng mặt, mất thăng bằng
• Nói khó, méo miệng
• Mất cảm giác hoặc giảm phản xạ

Đặc biệt, tình trạng tê tay thường xuyên ở người trung niên, người có tăng huyết áp, tiểu đường, rối loạn mỡ máu hoặc tiền sử tim mạch cần được kiểm tra chuyên sâu để loại trừ nguy cơ tổn thương thần kinh và mạch máu não.

3. Nên làm gì khi hay bị tê tay chân?

Khi xuất hiện tình trạng tê tay chân kéo dài hoặc tái diễn nhiều lần, người bệnh không nên chủ quan tự điều trị tại nhà mà cần xác định đúng nguyên nhân.

3.1. Điều chỉnh lối sống và thói quen sinh hoạt

Một số biện pháp có thể giúp cải thiện triệu chứng gồm:

• Thay đổi tư thế ngồi và ngủ đúng cách
• Hạn chế ngồi lâu một chỗ
• Tăng cường vận động nhẹ nhàng
• Bổ sung đầy đủ vitamin nhóm B
• Kiểm soát đường huyết và huyết áp

Ngoài ra, cần hạn chế rượu bia, thuốc lá và duy trì chế độ sinh hoạt lành mạnh để giảm nguy cơ tổn thương thần kinh và mạch máu.

3.2. Thăm khám toàn diện khi có triệu chứng

Nếu triệu chứng kéo dài, người bệnh nên thăm khám chuyên khoa Nội thần kinh để được đánh giá nguyên nhân chính xác. Bác sĩ có thể chỉ định các phương pháp chân đoán như:

• Chụp MRI não hoặc cột sống
• Siêu âm Doppler mạch máu
• Xét nghiệm đánh giá chuyển hóa và thần kinh

Việc phát hiện sớm các tổn thương thần kinh hoặc bất thường mạch máu não có ý nghĩa quan trọng trong phòng ngừa biến chứng nguy hiểm như đột quỵ.

Tại Hệ thống Y tế Thu Cúc TCI, người bệnh có thể thăm khám chuyên khoa Nội thần kinh và lựa chọn các gói khám chức năng và bệnh lý não – thần kinh. Các gói khám được xây dựng khoa học với đầy đủ danh mục, giúp phát hiện sớm bất thường thần kinh, hỗ trợ tầm soát nguy cơ đột quỵ, thiếu máu não và nhiều bệnh lý thần kinh tiềm ẩn ngay cả khi chưa có triệu chứng rõ ràng. Liên hệ sớm nếu có nhu cầu khám Nội thần kinh hoặc đăng ký gói khám.