Trường hợp chống chỉ định đo nhãn áp
Đo nhãn áp là thủ thuật quan trọng để đánh giá áp lực trong mắt, đặc biệt trong phát hiện glaucoma. Tuy nhiên, việc thực hiện không phải lúc nào cũng đảm bảo an toàn cho tất cả mọi người. Việc nắm rõ chống chỉ định đo nhãn áp giúp bác sĩ tránh rủi ro và chọn phương pháp phù hợp, bảo vệ sức khỏe mắt người bệnh.
1. Trường hợp chống chỉ định đo nhãn áp
Việc đo nhãn áp là bước quan trọng trong khám mắt, giúp phát hiện sớm các bệnh lý như glaucoma. Tuy nhiên, có những tình huống mà thực hiện thủ thuật này có thể gây nguy hiểm hoặc không đảm bảo kết quả chính xác. Nắm rõ các chỉ định và chống chỉ định đo nhãn áp giúp bác sĩ bảo vệ mắt bệnh nhân và chọn phương pháp phù hợp.
Theo National Library of Medicine, các trường hợp chống chỉ định bao gồm:
- Mắt bị chấn thương nặng hoặc thủng nhãn cầu: Trong trường hợp nhãn cầu bị thủng hoặc nghi ngờ bị tổn thương, đo nhãn áp bằng các phương pháp tiếp xúc trực tiếp có thể gây áp lực lên mắt, làm tổn thương nghiêm trọng, thậm chí đẩy dịch thủy dịch hoặc dịch thủy tinh ra ngoài. Nhãn cầu bị thủng thường nhận biết rõ qua khám phần trước của mắt, đặc biệt trong các tình huống cấp cứu.
- Nhiễm trùng cấp tính tại mắt: Khi bệnh nhân có viêm giác mạc hoặc viêm kết mạc, việc đo nhãn áp có thể làm lây lan mầm bệnh sang mắt còn lại hoặc sang người khác nếu dụng cụ không được khử trùng kỹ. Việc sử dụng nắp bảo vệ mới hoặc phương pháp không tiếp xúc là cần thiết trong các trường hợp này.
- Tổn thương giác mạc: Bao gồm loét giác mạc, trợt biểu mô, bệnh giác mạc bọng hoặc giác mạc phù nặng. Đo nhãn áp khi có tổn thương này có thể làm nặng thêm tổn thương và gây đau đớn cho bệnh nhân. Đồng thời, các phương pháp tiếp xúc trực tiếp với giác mạc sẽ không cho kết quả chính xác do hình dạng bề mặt bị thay đổi.
- Không thể sử dụng hoặc dị ứng với thuốc tê tại chỗ và fluorescein: Một số phương pháp đo nhãn áp yêu cầu gây tê tại chỗ và nhỏ fluorescein. Nếu bệnh nhân không dung nạp hoặc dị ứng với các thuốc này, cần cân nhắc sử dụng các phương pháp thay thế.
- Khó khăn trong hợp tác hoặc bệnh nhân không di chuyển được: Một số thiết bị, như Goldmann applanation, đòi hỏi bệnh nhân hợp tác và ngồi thẳng. Trong khi đó, bệnh nhân nằm liệt giường, trẻ em hoặc những người không hợp tác có thể sử dụng các phương pháp rebound tonometer để đảm bảo an toàn và độ chính xác.
Hiểu rõ những trường hợp chống chỉ định của đo nhãn áp giúp tránh các biến chứng nghiêm trọng, đồng thời lựa chọn phương pháp đo phù hợp để đảm bảo kết quả chính xác và an toàn cho bệnh nhân.

2. Biến chứng nếu đo nhãn áp sai chỉ định
Đo nhãn áp là một thủ thuật quan trọng trong khám mắt, nhưng nếu thực hiện không đúng chỉ định hoặc khi bệnh nhân có chống chỉ định, có thể gây ra một số biến chứng nguy hiểm, ảnh hưởng đến sức khỏe và cấu trúc mắt. Việc nhận biết các rủi ro này giúp bác sĩ phòng ngừa và lựa chọn phương pháp đo phù hợp.
Theo National Library of Medicine, các biến chứng có thể gặp bao gồm:
- Tổn thương giác mạc: Bao gồm trợt giác mạc hoặc loét giác mạc, đặc biệt khi đo bằng tonometer tiếp xúc trực tiếp trong trường hợp mắt đang viêm hoặc có sẹo.
- Tăng nặng tình trạng nhãn cầu bị thủng: Ở những bệnh nhân có nhãn cầu tổn thương hoặc bị chấn thương, áp lực từ đo nhãn áp có thể làm tình trạng thủng nặng hơn, gây rò dịch thủy tinh hoặc thủy dịch.
- Lây nhiễm chéo: Nếu dụng cụ đo nhãn áp không được khử trùng kỹ hoặc dùng cho nhiều bệnh nhân, nguy cơ truyền nhiễm các bệnh lý mắt như viêm giác mạc hoặc viêm kết mạc là hiện hữu.
- Phản ứng với thuốc nhỏ mắt: Dị ứng hoặc không dung nạp thuốc tê tại chỗ, fluorescein hoặc các thuốc bổ trợ có thể xảy ra khi sử dụng các phương pháp đo nhãn áp yêu cầu gây tê.
Mặc dù tỉ lệ biến chứng tương đối thấp (dưới 1%), việc áp dụng chống chỉ định đo nhãn áp một cách chính xác là cần thiết. Trong những trường hợp đặc biệt, các phương pháp không tiếp xúc hoặc rebound tonometry có thể được lựa chọn, mặc dù Goldmann applanation tonometry vẫn là tiêu chuẩn vàng. Việc tuân thủ chỉ định và lựa chọn phương pháp phù hợp giúp đảm bảo an toàn cho bệnh nhân, đồng thời thu được kết quả đo nhãn áp chính xác.

Tuân thủ chống chỉ định đo nhãn áp là bước quan trọng để bảo vệ sức khỏe mắt và đảm bảo kết quả chính xác. Cha mẹ và bệnh nhân nên thông báo đầy đủ tiền sử bệnh lý mắt với bác sĩ trước khi đo, đồng thời lựa chọn phương pháp đo phù hợp với tình trạng mắt hiện tại. Việc này giúp phòng ngừa biến chứng, hỗ trợ theo dõi và chăm sóc mắt an toàn, hiệu quả.
















