Đục thủy tinh thể thay được mấy lần?

Khi được chỉ định phẫu thuật đục thủy tinh thể, nhiều người băn khoăn đục thủy tinh thể thay được mấy lần. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ vấn đề dựa trên các khuyến cáo từ những tổ chức y tế uy tín trong và ngoài nước.

1. Có thể thay thủy tinh thể mấy lần?

1.1. Đục thủy tinh thể thay được mấy lần? Vì sao thường chỉ thay 1 lần?

Xét về nguyên tắc điều trị, mỗi mắt chỉ cần thay thủy tinh thể một lần.

Theo thông tin chuyên môn do Hiệp hội Nhãn khoa Hoa Kỳ (American Academy of Ophthalmology – AAO) công bố, trong quá trình mổ, thủy tinh thể tự nhiên đã bị đục sẽ được bỏ hoàn toàn và thay thế bằng một kính nội nhãn nhân tạo đặt cố định trong mắt.

Phẫu thuật đục thủy tinh thể được xem là một trong những kỹ thuật có tỷ lệ thành công cao trong nhãn khoa hiện đại. Viện Mắt Quốc gia Hoa Kỳ (National Eye Institute – NEI) ghi nhận rằng phần lớn người bệnh duy trì thị lực ổn định lâu dài sau một lần phẫu thuật.

Có ba nguyên nhân chính khiến việc thay thủy tinh thể thường chỉ diễn ra một lần.

Thứ nhất, toàn bộ thủy tinh thể tự nhiên đã được loại bỏ trong ca mổ. Do đó, không còn cấu trúc cũ để tiếp tục bị đục.

Thứ hai, kính nội nhãn không bị lão hóa theo cơ chế sinh học như mô tự nhiên. Theo tài liệu đào tạo chuyên ngành do Bộ Y tế Việt Nam ban hành, tình trạng mờ thị lực xuất hiện sau mổ thường là đục bao sau – tức lớp màng phía sau kính bị mờ – chứ không phải kính nội nhãn bị hỏng. Trường hợp này có thể xử lý bằng laser mà không cần phẫu thuật mở lại.

Thứ ba, mỗi lần phẫu thuật nội nhãn đều tiềm ẩn nguy cơ nhất định. AAO lưu ý rằng dù tỷ lệ biến chứng thấp, các nguy cơ như nhiễm trùng hay bong võng mạc vẫn cần được tính đến khi cân nhắc mổ lại. Vì vậy, các bác sĩ luôn ưu tiên giải pháp an toàn nhất và hạn chế tối đa việc can thiệp thêm nếu không thật sự cần thiết.

1.2. Thay thủy tinh thể lần 2 có được không?

Thay thủy tinh thể lần 2 được không? Khả năng thay kính nội nhãn phụ thuộc vào tình trạng cụ thể của người bệnh. Điều đó đồng nghĩa với việc có thể thay kính nội nhãn nhân tạo loại khác sau phẫu thuật đục thủy tinh thể, nhưng phải có lý do y khoa rõ ràng. Việc mổ lại chỉ vì mong muốn thay đổi loại kính thường không được khuyến khích, trừ khi có đánh giá chuyên môn cho thấy lợi ích vượt trội so với nguy cơ.

2. Những trường hợp phải mổ đục thủy tinh thể lại

2.1. Khi nào cần can thiệp lại?

Dù đa số chỉ cần mổ một lần, vẫn tồn tại một số tình huống buộc phải can thiệp lại. Theo các báo cáo chuyên môn được NEI công bố, tỷ lệ phẫu thuật lại sau thay thủy tinh thể là thấp nhưng không phải bằng không.

Những trường hợp có thể cần mổ lại bao gồm lệch hoặc xoay kính nội nhãn, sai công suất kính gây chênh lệch khúc xạ lớn, viêm nội nhãn hoặc biến chứng nặng khác.

2.2. Những yếu tố làm tăng nguy cơ mổ lại

Nguy cơ mổ lại chịu ảnh hưởng từ nhiều yếu tố khác nhau.

Trước hết là bệnh lý nền tại mắt. Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị một số bệnh mắt thường gặp do Bộ Y tế Việt Nam ban hành cho thấy các bệnh như viêm màng bồ đào, võng mạc đái tháo đường hay tăng nhãn áp có thể làm tăng độ phức tạp của phẫu thuật và nguy cơ biến chứng.

Bên cạnh đó, chất lượng hệ thống phẫu thuật và kiểm soát vô khuẩn đóng vai trò quan trọng. Trong các tài liệu về phòng chống mù lòa, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) từng nhấn mạnh rằng kết quả điều trị phụ thuộc nhiều vào năng lực chuyên môn và điều kiện cơ sở y tế.

Yếu tố cuối cùng nhưng không kém phần quan trọng là sự tuân thủ điều trị của người bệnh. Việc dùng thuốc sai cách, không tái khám đúng hẹn hoặc tự ý ngưng thuốc có thể làm tăng nguy cơ viêm và các biến chứng khác.

3. Làm sao để hạn chế nguy cơ phải can thiệp lại?

Để hạn chế tối đa khả năng phải phẫu thuật lần hai, người bệnh cần chuẩn bị kỹ trước và sau mổ.

Trước hết, việc đo sinh trắc học chính xác giúp lựa chọn công suất kính phù hợp. AAO cho rằng tính toán sai công suất kính là nguyên nhân hàng đầu gây không hài lòng về thị lực sau mổ, dù ca phẫu thuật về mặt kỹ thuật vẫn thành công.

Sau phẫu thuật, tuân thủ hướng dẫn dùng thuốc và lịch tái khám là yếu tố then chốt. Các khuyến cáo chuyên môn của Bộ Y tế Việt Nam đều nhấn mạnh vai trò của theo dõi hậu phẫu trong việc phát hiện sớm biến chứng.

Ngoài ra, kiểm soát tốt các bệnh mạn tính như đái tháo đường hay tăng huyết áp cũng góp phần cải thiện kết quả lâu dài. WHO trong các báo cáo về chăm sóc mắt cộng đồng đã đề cập đến mối liên hệ giữa quản lý bệnh toàn thân và hiệu quả phẫu thuật nhãn khoa.

Nhờ tuân thủ đầy đủ các khuyến cáo này, đa số người bệnh không cần lo lắng quá nhiều về việc phải mổ lại.

4. Mỗi mắt có cần mổ riêng không?

Thông thường, mỗi mắt sẽ được phẫu thuật riêng biệt. Trên trang thông tin dành cho người bệnh, NHS giải thích rằng việc mổ từng mắt giúp giảm nguy cơ biến chứng đồng thời ở cả hai bên và tạo điều kiện theo dõi kết quả của mắt đầu tiên.

Thực hành này cũng cho phép bác sĩ điều chỉnh kế hoạch điều trị cho mắt thứ hai nếu cần. NEI đánh giá đây là cách tiếp cận an toàn và hiệu quả trong phẫu thuật đục thủy tinh thể hiện đại.

Như vậy, với thắc mắc đục thủy tinh thể thay được mấy lần, câu trả lời trong đa số trường hợp là một lần cho mỗi mắt. Kính nội nhãn được thiết kế để sử dụng lâu dài và không bị đục trở lại. Việc thay lần hai chỉ được cân nhắc khi có biến chứng hoặc sai lệch nghiêm trọng về mặt chuyên môn.

Hiểu rõ bản chất của phẫu thuật và tham khảo thông tin từ các nguồn uy tín như WHO, NEI, AAO hay Bộ Y tế Việt Nam sẽ giúp bạn yên tâm hơn khi điều trị. Quan trọng nhất, hãy trao đổi trực tiếp với bác sĩ chuyên khoa để được tư vấn phù hợp với tình trạng mắt của mình, thay vì quá lo lắng về khả năng phải mổ nhiều lần.