Tăng sinh mạch máu là gì? Có phải ung thư không?

Sự hình thành mạch máu mới trong điều kiện bình thường mang lại lợi ích cho cơ thể, giúp nuôi dưỡng các cơ quan và hỗ trợ vết thương hồi phục nhanh hơn. Tuy nhiên, ở người mắc ung thư, quá trình này lại trở thành yếu tố bất lợi. Vậy tăng sinh mạch máu là gì và tăng sinh mạch máu có phải ung thư không? Nội dung dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ vấn đề này.

1. Tăng sinh mạch máu là gì?

Tăng sinh mạch máu hay mạch máu tăng sinh là gì? Đây là quá trình hình thành các mao mạch mới từ hệ mạch máu sẵn có. Trong điều kiện bình thường, tăng sinh mạch máu giữ vai trò quan trọng trong việc tái tạo mô, làm lành tổn thương và đảm bảo cung cấp oxy, dưỡng chất cho tế bào. Tuy nhiên, trong các bệnh lý ác tính, quá trình này lại bị khối u “lợi dụng”. Khi mạch máu tăng sinh, khối u được nuôi dưỡng đầy đủ hơn, đồng thời tạo điều kiện để tế bào ung thư xâm nhập vào hệ tuần hoàn và di căn sang các cơ quan khác.

Ngược lại, không tăng sinh mạch máu là gì? Đây là tình trạng mô hoặc khối u không hình thành thêm mạch máu mới để nuôi dưỡng. Điều này thường gợi ý khối u có xu hướng lành tính, phát triển chậm hoặc chỉ là tổn thương không ác tính.

Các mức độ tăng sinh mạch máu là gì có thể được hiểu qua hai cơ chế chính:

• Thứ nhất là tạo mạch kiểu nảy chồi, khi các tế bào nội mô tăng sinh và phát triển từ mạch máu sẵn có để hình thành mạch mới nuôi dưỡng mô.
• Thứ hai là tạo mạch kiểu lồng ghép, trong đó mạch máu cũ tự tách đôi lòng mạch để tăng mật độ vi mạch mà không cần tạo chồi mới.

2. Tăng sinh mạch máu có phải ung thư không?

Tăng sinh mạch máu có phải ung thư không? Câu trả lời là KHÔNG. Tăng sinh mạch máu là gì về bản chất chỉ là quá trình hình thành thêm các mạch máu mới, nhằm cung cấp oxy và dinh dưỡng cho mô, nó không phải là ung thư.

Tuy nhiên, trong ung thư, tăng sinh mạch máu lại đóng vai trò quan trọng trong việc nuôi dưỡng khối u, giúp khối u lớn lên, xâm lấn mô xung quanh và tạo điều kiện cho tế bào ung thư di căn. Nói cách khác, tăng sinh mạch máu là gì trong ung thư chính là một yếu tố thúc đẩy sự tiến triển bệnh, chứ không phải là bản chất của ung thư. Hiện tượng này cũng có thể gặp trong một số bệnh lý khác như:

• Polycythemia vera (PV): rối loạn tế bào gốc tạo máu khiến hồng cầu tăng quá mức, được xếp vào nhóm ung thư máu. Nếu không kiểm soát, bệnh dễ gây huyết khối và có thể tiến triển thành xơ tủy hoặc bạch cầu cấp.
• Essential thrombocythemia (ET): đặc trưng bởi số lượng tiểu cầu tăng cao kéo dài, diễn tiến thường chậm hơn PV nhưng vẫn tiềm ẩn nguy cơ huyết khối và một số trường hợp có thể chuyển sang xơ tủy thứ phát.
• Myelofibrosis: là giai đoạn nặng nhất, khi tủy xương bị xơ hóa và mất chức năng tạo máu. Cơ thể phải tăng sinh mạch máu bù trừ, nhưng tiên lượng xấu, dễ dẫn đến suy tủy hoặc chuyển thành bạch cầu cấp.

Vị trí tăng sinh mạch máu ở các cơ quan nội tiết và sinh dục thường liên quan đến rối loạn hormone, dễ nuôi dưỡng các khối u như nhân giáp, u xơ tử cung hoặc u nang buồng trứng. Ở những vị trí khác như não, phổi hay dưới da, tình trạng này có thể làm xuất hiện dị dạng mạch, tổn thương viêm mạn tính hoặc u mạch, tiềm ẩn nhiều nguy cơ sức khỏe.

Tóm lại, tăng sinh mạch máu là quá trình hình thành thêm các mạch máu mới nhằm nuôi dưỡng mô và duy trì hoạt động sống của cơ thể. Đây là cơ chế sinh lý cần thiết trong lành vết thương và tái tạo mô, nhưng khi xảy ra mất kiểm soát, đặc biệt trong bối cảnh khối u, tăng sinh mạch máu lại trở thành yếu tố thúc đẩy bệnh tiến triển và di căn. Vì vậy, hiểu đúng tăng sinh mạch máu là gì giúp phân biệt giữa hiện tượng sinh lý bình thường và dấu hiệu bệnh lý, từ đó có hướng theo dõi và điều trị phù hợp.