Ung thư tuyến giáp có đốt sóng cao tần được không?
Phương pháp đốt sóng cao tần (RFA) đang trở thành giải pháp hiện đại trong điều trị u tuyến giáp không cần phẫu thuật. Tuy nhiên, khá nhiều bệnh nhân thắc mắc ung thư tuyến giáp có đốt sóng cao tần được không và hiệu quả đạt được ra sao. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ chỉ định, ưu điểm cùng những lưu ý quan trọng khi thực hiện kỹ thuật RFA tuyến giáp.
1. Quá trình đốt sóng cao tần RFA tuyến giáp
1.1. Đốt sóng cao tần u tuyến giáp là phương pháp gì?
Đốt sóng cao tần tuyến giáp sử dụng năng lượng dòng điện cao tần tạo ra nhiệt từ 60-100 độ C để phá hủy mô u dưới hướng dẫn của siêu âm. Bác sĩ đưa một điện cực dạng kim vào vùng tổn thương, sau đó kiểm soát năng lượng nhằm tác động chính xác lên mô đích.
Nhiệt sinh ra từ đầu kim làm các tế bào trong vùng điều trị bị tổn thương và hoại tử. Theo thời gian, cơ thể hấp thu phần mô đã xử lý, giúp khối u giảm thể tích và cải thiện triệu chứng. Đây là kỹ thuật xâm lấn tối thiểu, thường được thực hiện với gây tê tại chỗ. So với phẫu thuật, RFA có ưu điểm hạn chế đường rạch trên da và bảo tồn phần mô tuyến giáp không bị điều trị.
1.2. Quy trình thực hiện can thiệp RFA
- Thăm khám và sinh thiết: Bác sĩ siêu âm đánh giá vị trí, kích thước, đặc điểm nhân giáp và mối liên quan với các cấu trúc xung quanh. Khi cần thiết, người bệnh được sinh thiết bằng kim nhỏ (FNA) để xác định tính chất tổn thương trước can thiệp.
- Sát khuẩn và gây tê: Vùng cổ được sát khuẩn kỹ lưỡng, sau đó gây tê tại chỗ giúp giảm cảm giác khó chịu trong quá trình thực hiện.
- Tác động nhiệt tiêu u: Dưới hướng dẫn của siêu âm, bác sĩ đưa kim RFA vào vùng tổn thương và phát năng lượng cao tần. Nhiệt sinh ra tác động trực tiếp lên mô u, đồng thời hạn chế ảnh hưởng đến mô tuyến giáp lành xung quanh.
2. Ung thư tuyến giáp có đốt RFA được không?
2.1. Đối với các trường hợp u tuyến giáp lành tính
Phần lớn trường hợp RFA tuyến giáp hiện được ứng dụng cho các nhân tuyến giáp lành tính có kích thước từ 15mm trở lên. Phương pháp này giải quyết các triệu chứng chèn ép gây khó nuốt, đau cổ, ho kéo dài hoặc ảnh hưởng xấu đến thẩm mỹ ngoại hình. Ngoài ra, nhân độc tuyến giáp gây cường giáp cận lâm sàng cũng có thể được chỉ định điều trị bằng RFA.
2.2. Đối với trường hợp ung thư tuyến giáp
RFA có thể áp dụng cho ung thư tuyến giáp giai đoạn rất sớm (T1N0M0) khi chưa di căn. Tuy nhiên, việc lựa chọn cần dựa trên tiêu chuẩn chặt chẽ và đánh giá của bác sĩ chuyên khoa. Không nên hiểu rằng mọi khối ung thư tuyến giáp đều có thể áp dụng đốt sóng cao tần. Bác sĩ cần đánh giá siêu âm, tế bào học hoặc mô bệnh học và các yếu tố nguy cơ trước khi quyết định.
3. Trường hợp nào không đốt sóng cao tần được?
3.1. Người có tổn thương nghi ngờ hoặc chưa xác định rõ
RFA không nên được thực hiện tùy tiện khi chưa xác định bản chất của nhân tuyến giáp. Với nhân nghi ngờ ác tính, người bệnh cần được đánh giá tế bào học hoặc mô bệnh học theo chỉ định trước khi can thiệp. Đặc biệt, nhân có đặc điểm siêu âm đáng ngờ cần được xem xét cẩn trọng.
3.2. Một số trường hợp ung thư cần ưu tiên phẫu thuật
Ung thư tuyến giáp có xâm lấn, kích thước lớn, hạch di căn hoặc nguy cơ bệnh cao thường cần phương pháp điều trị theo phác đồ ung thư tiêu chuẩn. RFA không nên được sử dụng để thay thế phẫu thuật trong những trường hợp này. Việc lựa chọn phương pháp cần dựa trên giai đoạn bệnh và mục tiêu điều trị. Người bệnh không nên tự quyết định RFA chỉ vì đây là kỹ thuật ít xâm lấn hơn.
3.3. Một số tình trạng cần thận trọng
Phụ nữ mang thai, người có bệnh lý tim mạch nghiêm trọng hoặc người đã liệt dây thanh âm bên đối diện cần được đánh giá đặc biệt. Ngoài ra, vị trí khối u gần khí quản, thực quản, dây thần kinh hoặc các mạch máu quan trọng cũng cần được đánh giá kỹ. Bác sĩ sẽ cân nhắc khoảng cách tổn thương và kỹ thuật bảo vệ mô lành trước can thiệp.
4. Lưu ý sau khi thực hiện đốt sóng cao tần RFA
4.1. Sau quá trình thực hiện thủ thuật
Người bệnh thường được theo dõi trong thời gian ngắn 30 – 60 phút để kiểm tra tình trạng vùng cổ. Nếu không xuất hiện bất thường, người bệnh có thể được hướng dẫn về nhà và tiếp tục sinh hoạt theo chỉ định. Một số người có thể cảm thấy căng tức tại vùng điều trị trong thời gian đầu. Các biểu hiện này thường giảm dần khi mô điều trị hồi phục và khối u bắt đầu co nhỏ.
4.2. Theo dõi kích thước khối u bằng siêu âm
Với câu hỏi “đốt sóng cao tần u tuyến giáp có hiệu quả không?”, hiệu quả phụ thuộc trực tiếp vào loại u. Sau 6 tháng, khối u thường giảm thể tích và có thể teo biến đến 90% sau 12 tháng. Siêu âm thường được sử dụng để theo dõi sự thay đổi thể tích và tình trạng tưới máu của vùng điều trị. Một số khuyến cáo đề xuất đánh giá ở các mốc khoảng 1 – 2 tháng, 6 tháng và 12 tháng tùy trường hợp.
4.3. Có thể cần thực hiện RFA bổ sung
Không phải tất cả trường hợp đều đạt hiệu quả tối đa sau một lần can thiệp. Khối u lớn, nhiều nhân hoặc còn vùng mô hoạt động có thể cần điều trị bổ sung. Quyết định thực hiện RFA lần tiếp theo cần dựa trên kết quả siêu âm, triệu chứng và mức độ đáp ứng. Người bệnh nên tái khám đúng lịch để bác sĩ đánh giá tiến triển thay vì tự nhận định hiệu quả điều trị.
Đốt sóng cao tần RFA thường được ứng dụng rộng rãi hơn với nhân tuyến giáp lành tính có triệu chứng hoặc ảnh hưởng thẩm mỹ. Với ung thư tuyến giáp, chỉ định cần được cá thể hóa dựa trên loại ung thư, kích thước, vị trí, tình trạng hạch và nguy cơ tái phát. Tại Khoa Ung Bướu Singapore – Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Thu Cúc, người bệnh có thể được thăm khám u tuyến giáp với hệ thống chẩn đoán hình ảnh siêu âm hiện đại. Các kết quả cận lâm sàng giúp bác sĩ có thêm cơ sở đánh giá tổn thương và xây dựng hướng xử trí phù hợp.
Kỹ thuật đốt sóng cao tần tuyến giáp được thực hiện bởi ThS.BS Trần Đức Ngọc, chuyên gia can thiệp và chẩn đoán hình ảnh. Để được thăm khám, đánh giá RFA tuyến giáp và tư vấn hướng điều trị phù hợp, người bệnh có thể đặt lịch tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Thu Cúc qua ứng dụng TCI Hospital: app.thucuc.vn.
