Siêu âm có phát hiện ung thư vú không?

Nhiều người thắc mắc siêu âm có phát hiện ung thư vú không và liệu đây có phải phương pháp tầm soát đáng tin cậy hay không. Thực tế, siêu âm là phương pháp chẩn đoán hình ảnh giúp đánh giá cấu trúc tuyến vú và phát hiện các bất thường nghi ngờ. Bài viết dưới đây sẽ giải đáp chi tiết về vai trò của siêu âm trong tầm soát ung thư vú.

1. Siêu âm vú là gì? Mục đích phương pháp chẩn đoán

1.1. Cơ chế hoạt động của siêu âm vú 

Siêu âm vú là kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh hiện đại sử dụng sóng âm tần số cao. Mục đích để tạo ra hình ảnh bên trong mô tuyến vú, giúp bác sĩ quan sát cấu trúc và phát hiện bất thường. 

Trong quá trình siêu âm ung thư vú, kỹ thuật viên sử dụng một đầu dò cầm tay di chuyển nhẹ nhàng trên bề mặt da vùng ngực. Thiết bị này phát ra các sóng âm tần số cao đi xuyên qua mô vú và phản xạ trở lại khi gặp các cấu trúc khác nhau trong cơ thể. Những sóng âm phản hồi này được đầu dò ghi nhận, sau đó chuyển đổi thành tín hiệu điện và xử lý bằng máy tính để tạo thành hình ảnh hiển thị trên màn hình. Nhờ vậy, bác sĩ có thể quan sát trực tiếp cấu trúc mô vú theo thời gian thực.

1.2. Tại sao cần siêu âm vú khi đi tầm soát ung thư? 

Trong tầm soát ung thư vú, siêu âm đóng vai trò quan trọng giúp phát hiện các khối u nhỏ có thể bị che khuất trong mô tuyến vú. Khi thực hiện siêu âm tầm soát ung thư vú, bác sĩ có thể quan sát chi tiết từng vùng mô và kể cả phát hiện các khối u nhỏ ẩn trong mô tuyến dày đặc. Điều này giúp tăng khả năng phát hiện ung thư ở giai đoạn sớm.

1.3. Giải đáp siêu âm tuyến vú có phát hiện ung thư không 

Siêu âm có thể giúp nhận diện các khối bất thường trong tuyến vú, đặc biệt là phân biệt khối nang chứa dịch với khối đặc nghi ngờ ác tính. Nếu hình ảnh siêu âm vú bình thường cho thấy một khối chứa dịch, khả năng cao đó là nang lành tính và ít liên quan đến ung thư. Ngược lại, các khối đặc với hình dạng bất thường sẽ cần được đánh giá kỹ hơn. Trong nhiều trường hợp, siêu âm giúp phát hiện các khối u nhỏ xâm lấn sớm, đặc biệt ở những phụ nữ có mô vú dày nơi nhũ ảnh có thể giảm độ nhạy. 

Tuy nhiên, siêu âm không phải là phương pháp duy nhất để chẩn đoán ung thư vú. Khi phát hiện bất thường, bác sĩ thường chỉ định thêm các xét nghiệm khác như chụp nhũ ảnh hoặc sinh thiết để xác định bản chất khối u. Ngoài ra, siêu âm còn hỗ trợ theo dõi kích thước tổn thương, đánh giá hạch vùng nách và hướng dẫn các thủ thuật chẩn đoán như chọc hút hoặc sinh thiết.

2. Ưu điểm của siêu âm vú trong phát hiện ung thư vú

2.1. Phương pháp không xâm lấn, ít gây khó chịu

Một trong những ưu điểm nổi bật của siêu âm phát hiện ung thư vú là phương pháp hoàn toàn không xâm lấn và không gây đau cho người thực hiện. Siêu âm không sử dụng tia X hay bức xạ ion hóa, vì vậy được đánh giá là an toàn cho nhiều đối tượng, kể cả phụ nữ trẻ hoặc phụ nữ đang mang thai. Với gói khám tầm soát ung thư vú ở Thu Cúc TCI, quy trình siêu âm tầm soát ung thư vú được thực hiện bởi đội ngũ bác sĩ chuyên khoa, giúp phát hiện sớm bất thường và tư vấn hướng xử trí phù hợp cho từng người bệnh.

2.2. Hiệu quả với mô vú dày

Ở nhiều phụ nữ trẻ, mô tuyến vú thường dày hơn so với mô mỡ, khiến việc phát hiện bất thường bằng một số phương pháp khác gặp khó khăn. Trong những trường hợp này, siêu âm tầm soát ung thư vú có thể cung cấp hình ảnh rõ hơn vì sóng âm có khả năng xuyên qua mô tuyến dày đặc. Ở nhóm đối tượng này, độ nhạy của chụp nhũ ảnh có thể giảm đáng kể, từ khoảng 85% xuống còn khoảng 47,8% – 64,4%.Nhờ đó, siêu âm trở thành phương pháp bổ trợ quan trọng trong tầm soát ung thư vú, đặc biệt đối với phụ nữ có cấu trúc tuyến vú dày.

2.3. Phân biệt nang dịch và khối u đặc

Một lợi ích quan trọng khác của siêu âm là khả năng phân biệt rõ giữa nang chứa dịch và khối u đặc trong tuyến vú. Trên hình ảnh siêu âm, các nang dịch thường có đặc điểm tròn đều, thành mỏng và chứa dịch bên trong nên thường là tổn thương lành tính. Ngược lại, các khối đặc với hình dạng không đều hoặc bờ không rõ có thể khiến bác sĩ nghi ngờ tổn thương ác tính và chỉ định thêm xét nghiệm chuyên sâu. Việc phân loại này giúp giảm thiểu các ca phẫu thuật không cần thiết đối với u lành.

3. Hạn chế của siêu âm vú trong phát hiện ung thư vú

3.1. Khó phát hiện vi vôi hóa

Mặc dù có nhiều ưu điểm, siêu âm vú vẫn tồn tại một số hạn chế nhất định trong chẩn đoán ung thư. Một trong những hạn chế lớn là phương pháp này khó phát hiện các vi vôi hóa trong mô vú, vốn đôi khi là dấu hiệu sớm của ung thư vú giai đoạn đầu (DICS). Những bất thường dạng vi vôi hóa thường được nhận diện rõ hơn trên hình ảnh chụp nhũ ảnh, vì vậy siêu âm thường cần kết hợp với phương pháp này.

3.2. Có thể xuất hiện kết quả dương tính giả

Trong một số trường hợp, siêu âm ung thư vú có thể phát hiện những tổn thương trông giống khối u ác tính nhưng thực tế lại là tổn thương lành tính. Điều này có thể dẫn đến các xét nghiệm bổ sung hoặc sinh thiết để xác định chính xác bản chất của khối u. Ngoài ra, một số yếu tố như cơ địa béo phì hoặc kích thước vú lớn cũng có thể ảnh hưởng đến độ chính xác của kết quả siêu âm.

3.3. Phụ thuộc nhiều vào kinh nghiệm bác sĩ

Độ chính xác của siêu âm phát hiện ung thư vú phụ thuộc vào trình độ và kinh nghiệm của bác sĩ thực hiện. Việc lựa chọn vị trí khảo sát, đánh giá đặc điểm khối u và cách đọc kết quả siêu âm vú chính xác đòi hỏi kỹ năng chuyên môn cao. Do đó, người bệnh nên thực hiện siêu âm tại các cơ sở y tế uy tín để đảm bảo kết quả đánh giá chính xác.

3.4. Không thay thế hoàn toàn các phương pháp chẩn đoán khác

Siêu âm vú là phương pháp hỗ trợ chẩn đoán hình ảnh giúp phát hiện bất thường về hình thái, khối u hoặc các hạch nách liên quan. Tuy nhiên phương pháp này không thể khẳng định ung thư nếu chưa có kết quả sinh thiết mô bệnh học. 

4. Đối tượng cần siêu âm vú

• Người có nguy cơ cao mắc ung thư vú: Phụ nữ có tiền sử gia đình mắc ung thư vú hoặc mang yếu tố nguy cơ cao nên siêu âm định kỳ để phát hiện sớm bất thường.
• Người xuất hiện triệu chứng bất thường: Có khối cứng ở vú, đau kéo dài, thay đổi hình dạng vú hoặc tiết dịch bất thường ở núm vú cần siêu âm để kiểm tra.
• Người theo dõi sau điều trị bệnh lý tuyến vú: Người đã phẫu thuật hoặc điều trị bệnh lý tuyến vú cần siêu âm định kỳ để đánh giá mô vú và phát hiện sớm dấu hiệu tái phát.

Siêu âm phát hiện ung thư vú có thể giúp nhận diện nhiều bất thường trong tuyến vú. Tuy nhiên, phương pháp này thường đóng vai trò hỗ trợ và cần kết hợp với các kỹ thuật chẩn đoán khác để xác định chính xác bản chất của khối u. Vì vậy, việc siêu âm tầm soát ung thư vú định kỳ kết hợp khám chuyên khoa là cách hiệu quả giúp phát hiện bệnh sớm và nâng cao cơ hội điều trị thành công.