Người bị ung thư có được ăn đậu phụ không? Vì sao?

Đậu phộng và các loại bơ hạt là nguồn cung cấp đạm dồi dào, giúp người bệnh ung thư duy trì thể trạng, tái tạo mô và tăng cường sức đề kháng trong quá trình điều trị. Theo các hướng dẫn y khoa, bị ung thư có ăn được đậu phụ không là có nhưng cần lưu ý lựa chọn các loại hạt đóng gói kín chân không hoặc bơ hạt chế biến an toàn để tránh nguy cơ nhiễm khuẩn khi hệ miễn dịch bị suy giảm.

1. Bị ung thư có ăn được đậu phụ không? Vì sao?

Người bị ung thư có ăn được đậu phụ không? Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ và Quỹ Nghiên cứu Ung thư Thế giới đều khẳng định người bệnh hoàn toàn có thể ăn đậu phụ. Mặc dù đậu phụ chứa isoflavone, một loại phytoestrogen tự nhiên có cấu trúc tương tự estrogen, các nghiên cứu lâm sàng trên người cho thấy tiêu thụ thực phẩm từ đậu nành không làm tăng nguy cơ hoặc tái phát ung thư. Ngược lại, isoflavone có thể liên kết với các thụ thể estrogen trong cơ thể để cản trở hoạt động của các estrogen tự nhiên mạnh hơn trong máu, từ đó hỗ trợ ngăn ngừa và kiểm soát sự phát triển của tế bào ung thư. Thậm chí, các phân tích gộp dịch tễ học còn chứng minh việc tiêu thụ đậu phụ chưa lên men thường xuyên giúp giảm đáng kể nguy cơ mắc ung thư phổi và hỗ trợ ức chế sự di căn của khối u.

Đậu phụ còn cung cấp đạm thực vật, ít chất béo bão hòa và không chứa cholesterol. Trong quá trình điều trị và phục hồi sau phẫu thuật, cơ thể cần đủ protein để duy trì khối cơ, sửa chữa mô và hạn chế nguy cơ suy dinh dưỡng. Bên cạnh protein, đậu phụ còn cung cấp một số khoáng chất như canxi, magie, sắt, kẽm cùng các hợp chất có hoạt tính chống oxy hóa, góp phần bổ sung dưỡng chất cho cơ thể.

Vì vậy, người bị ung thư có nên ăn đậu phụ hay không sẽ phụ thuộc vào sức khỏe bệnh nhân, nếu không có chống chỉ định hoặc vấn đề sức khỏe đặc biệt thì có thể ăn được. Nên ăn với lượng phù hợp, chế biến chín kỹ và kết hợp cùng thịt, cá, trứng, rau củ và các thực phẩm khác để đảm bảo chế độ dinh dưỡng đa dạng, cân đối.

2. Thành phần dinh dưỡng của đậu phụ có lợi gì cho người bệnh ung thư?

Đậu phụ cung cấp nhiều dưỡng chất có giá trị đối với người bệnh ung thư, nổi bật là protein thực vật, canxi, magie, phốt pho, sắt, kẽm, mangan và vitamin nhóm B. Trung bình 100 g đậu phụ có khoảng 17,3 g protein và hàm lượng canxi có thể dao động tùy loại, cách chế biến. Thực phẩm này cũng chứa ít chất béo bão hòa và không có cholesterol, phù hợp để bổ sung vào chế độ ăn cân bằng.

2.1. Bổ sung protein, hỗ trợ duy trì thể trạng

Trong quá trình phẫu thuật, hóa trị hoặc xạ trị, người bệnh cần được cung cấp đủ protein để duy trì khối cơ, phục hồi mô và hạn chế suy dinh dưỡng. Đậu phụ có kết cấu mềm, dễ ăn nên có thể phù hợp với người gặp tình trạng chán ăn, thay đổi vị giác hoặc đau rát họng trong quá trình điều trị. Vì vậy, khi tìm hiểu bị ung thư có ăn được đậu phụ không, người bệnh có thể xem đây là một nguồn protein thực vật để kết hợp cùng các thực phẩm giàu đạm khác.

2.2. Cung cấp isoflavone và các hợp chất thực vật

Đậu phụ chứa isoflavone, một nhóm phytoestrogen có hoạt tính sinh học. Các nghiên cứu trên người hiện có không cho thấy thực phẩm từ đậu nành làm tăng nguy cơ ung thư; tuy nhiên, không nên xem isoflavone hay đậu phụ là thực phẩm có tác dụng điều trị hoặc ngăn chặn ung thư. Do đó, với câu hỏi bệnh nhân ung thư ăn đậu phụ được không, đậu phụ có thể được sử dụng như một phần của chế độ ăn đa dạng thay vì thay thế cho phương pháp điều trị.

2.3. Bổ sung khoáng chất cho xương và sức khỏe tổng thể

Canxi, magie và phốt pho trong đậu phụ góp phần cung cấp dưỡng chất cần thiết cho hệ xương. Đây là những khoáng chất người bệnh cần được bổ sung đầy đủ, đặc biệt khi ăn uống kém hoặc có nguy cơ suy dinh dưỡng trong quá trình điều trị. Bên cạnh đó, việc lựa chọn đậu phụ thay cho một số thực phẩm giàu chất béo bão hòa có thể góp phần xây dựng chế độ ăn tốt cho sức khỏe tim mạch.

3. Người bị ung thư có được ăn đậu phụ khi thực hiện xạ trị và hóa trị không?

Vậy bị ung thư có ăn được đậu phụ không trong giai đoạn thực hiện hóa trị và xạ trị? Các hướng dẫn y khoa từ Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ và Viện Ung thư Quốc gia Hoa Kỳ đều khẳng định người bệnh hoàn toàn có thể và nên ăn đậu phụ. Quá trình hóa trị và xạ trị không chỉ tiêu diệt tế bào ung thư mà còn làm tổn thương các tế bào lành, khiến cơ thể cần lượng protein cao hơn bình thường để tái tạo mô, lành vết thương và duy trì hệ miễn dịch chống lại nguy cơ nhiễm trùng. Đậu phụ là nguồn đạm thực vật chất lượng cao, dễ tiêu hóa và không chứa cholesterol, giúp ngăn ngừa tình trạng sụt cân và teo cơ. Đặc biệt, hóa – xạ trị gây ra các tác dụng phụ như thay đổi vị giác khiến thịt đỏ có vị đắng hoặc vị kim loại, đau rát họng hay loét miệng, kết cấu mềm mịn của đậu phụ là nguồn đạm thay thế lý tưởng giúp người bệnh dễ nuốt và dễ hấp thụ hơn.

Các nghiên cứu hiện có không cho thấy việc ăn thực phẩm từ đậu nành như đậu phụ làm tăng nguy cơ hoặc thúc đẩy ung thư. Vì vậy, người bệnh không cần tự loại bỏ đậu phụ khỏi thực đơn chỉ vì lo ngại thành phần isoflavone trong đậu nành. Tuy nhiên, đậu phụ chỉ nên được xem là một phần của chế độ ăn đa dạng, không thay thế thuốc hoặc các phương pháp điều trị ung thư.

Trong quá trình hóa trị và xạ trị, sức đề kháng của người bệnh có thể suy giảm, đặc biệt khi số lượng bạch cầu thấp. Do đó, cần chú ý an toàn thực phẩm khi ăn đậu phụ: lựa chọn sản phẩm còn tươi, bảo quản đúng cách và nấu chín kỹ trước khi ăn để hạn chế nguy cơ nhiễm khuẩn.

4. Người bệnh ung thư khi sử dụng đậu phụ cần lưu ý gì?

Người bệnh ung thư có thể ăn đậu phụ nhưng cần chú ý cách lựa chọn, chế biến và kết hợp thực phẩm để đảm bảo dinh dưỡng và hạn chế nguy cơ nhiễm khuẩn. Một số lưu ý quan trọng gồm:

• Nấu chín kỹ: Với đậu phụ tươi bảo quản lạnh, nên cắt nhỏ và đun sôi trong nước hoặc nước dùng ít nhất 5 phút trước khi ăn. Không áp dụng cách này với đậu phụ tiệt trùng đóng gói sẵn, bảo quản ở nhiệt độ phòng.
• Đảm bảo vệ sinh: Rửa tay bằng xà phòng, đồng thời vệ sinh sạch dụng cụ và bề mặt chế biến trước và sau khi chuẩn bị thức ăn.
• Ăn với lượng vừa phải: Không nên chỉ tập trung vào đậu phụ mà cần kết hợp đa dạng các nhóm thực phẩm để đảm bảo khẩu phần cân đối. Có thể ăn khoảng 2 – 3 bữa mỗi tuần, mỗi bữa 2 – 3 bìa tùy nhu cầu dinh dưỡng và thể trạng.
• Ưu tiên thực phẩm từ đậu nành: Nên bổ sung isoflavone từ thực phẩm tự nhiên như đậu phụ, sữa đậu nành thay vị tự sử dụng viên uống hoặc thực phẩm bổ sung isoflavone cô đặc.
• Chọn sản phẩm rõ nguồn gốc: Ưu tiên đậu phụ được sản xuất, bảo quản đúng quy định và có nguồn gốc rõ ràng.
• Chế biến thanh đạm: Nên luộc, hấp, nấu canh hoặc kho; hạn chế chiên rán nhiều dầu mỡ.
• Lưu ý bệnh lý đi kèm: Người dị ứng với đậu nành không nên ăn đậu phụ. Nếu mắc thêm bệnh lý như gút hoặc các vấn đề về dạ dày, nên hỏi bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng trước khi sử dụng thường xuyên.

Như vậy, bị ung thư có ăn được đậu phụ không không còn là vấn đề cần quá lo ngại. Đậu phụ có thể xuất hiện trong bữa ăn của người bệnh, kể cả trong thời gian hóa trị hoặc xạ trị, miễn được lựa chọn và chế biến phù hợp. Thay vì kiêng khem quá mức, người bệnh nên xây dựng thực đơn đa dạng, đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng và điều chỉnh theo tình trạng sức khỏe cũng như hướng dẫn của bác sĩ.