Lymphoma dạ dày là bệnh gì? Có nguy hiểm không và điều trị thế nào?

Lymphoma dạ dày là một dạng ung thư bắt nguồn từ mô lympho trong thành dạ dày, với biểu hiện ban đầu đôi khi không rõ ràng và dễ bị bỏ qua. Mức độ nguy hiểm cũng như hướng điều trị phụ thuộc vào loại lymphoma, giai đoạn bệnh và tình trạng sức khỏe của người bệnh.

1. Lymphoma dạ dày là gì? Nguyên nhân do đâu?

Lymphoma dạ dày là u lympho phát triển tại dạ dày, thuộc nhóm ung thư của hệ bạch huyết. Phần lớn trường hợp là lymphoma không Hodgkin, thường gặp nhất là lymphoma MALT và DLBCL. MALT thường tiến triển chậm và có liên quan đến nhiễm H. pylori, trong khi DLBCL có tốc độ phát triển nhanh và tính ác tính cao hơn.

Nguyên nhân chính xác của lymphoma dạ dày chưa được xác định. Nhiễm H. pylori là yếu tố liên quan rõ, bởi tình trạng viêm niêm mạc dạ dày kéo dài có thể kích thích mô lympho tăng sinh bất thường. Ngoài ra, suy giảm miễn dịch, một số bệnh lý tự miễn và các biến đổi di truyền trong tế bào lympho cũng có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh.

2. Dấu hiệu lymphoma dạ dày qua từng giai đoạn như thế nào?

Dấu hiệu lymphoma dạ dày sẽ khác nhau tùy vị trí tổn thương, loại lymphoma và mức độ tiến triển của bệnh.

Lympho dạ dày giai đoạn đầu:

• Có cảm giác đau âm ỉ, cồn cào hoặc nóng rát ở vùng trên rốn, đôi khi xuất hiện sau ăn.

• Người bệnh dễ có cảm giác no nhanh, chướng bụng, ợ hơi, ợ nóng hoặc ợ chua.

• Cảm giác buồn nôn có thể xuất hiện từng lúc, đi kèm chán ăn hoặc giảm lượng thức ăn nạp vào.

• Một số trường hợp được phát hiện tình cờ khi nội soi hoặc kiểm tra dạ dày vì một lý do khác.

Dấu hiệu nhận biết khi bệnh tiến triển:

• Cơn đau xuất hiện thường xuyên hơn, mức độ khó chịu tăng hoặc kéo dài dai dẳng.

• Cân nặng giảm mà không xuất phát từ việc chủ động ăn kiêng hoặc tăng vận động. Chán ăn kéo dài có thể khiến tình trạng sụt cân rõ rệt hơn.

• Buồn nôn và nôn xuất hiện nhiều hơn, đặc biệt khi tổn thương ảnh hưởng đến khả năng lưu thông thức ăn qua dạ dày.

• Tổn thương tại dạ dày có thể gây nôn ra máu hoặc đi ngoài phân đen.

• Người bệnh cảm thấy mệt mỏi suy nhược, sức khoẻ tổng thể không đảm bảo do ăn uống kém, sụt cân hoặc thiếu máu.

• Một số trường hợp lymphoma có thể xuất hiện các triệu chứng toàn thân như sốt không rõ nguyên nhân, đổ mồ hôi nhiều về đêm.

Lymphoma dạ dày giai đoạn cuối:

Ở lymphoma dạ dày giai đoạn cuối, người bệnh sẽ đau bụng kéo dài, sụt cân nhiều, ăn uống kém, nôn ói, mệt mỏi, sốt hoặc đổ mồ hôi ban đêm trở nên rõ rệt hơn.

3. Chẩn đoán lymphoma dạ dày bằng cách nào?

Để chẩn đoán lymphoma dạ dày, bác sĩ không chỉ dựa vào triệu chứng mà còn kết hợp thăm khám với nhiều kỹ thuật khác nhau:

• Xét nghiệm máu: Đánh giá sức khỏe tổng quát, tình trạng thiếu máu và một số bất thường về tế bào máu. Có thể xét nghiệm hơi thở hoặc phân để phát hiện H. pylori.

• Nội soi dạ dày: Quan sát tổn thương và lấy mẫu mô khi cần.

• Sinh thiết, mô bệnh học: Xác định lymphoma và phân biệt với các khối u dạ dày khác.

• Hóa mô miễn dịch: Xác định nguồn gốc, đặc điểm tế bào và phân loại lymphoma như MALT hoặc DLBCL.

4. Lymphoma dạ dày có di căn không? Điều trị như thế nào?

Di căn lymphoma dạ dày có thể xảy ra, tuy nhiên tốc độ và đường lan của bệnh không giống nhau ở tất cả người bệnh mà phụ thuộc vào thể lymphoma, mức độ ác tính và giai đoạn bệnh.

Chẳng hạn với thể lymphoma MALT tiến triển khá chậm và có thể khu trú tại dạ dày trong thời gian dài. Khi bệnh lan rộng, tổn thương có thể ảnh hưởng đến các hạch bạch huyết lân cận hoặc những vị trí khác ngoài dạ dày.

Trong khi đó lymphoma tế bào B lớn lan tỏa (DLBCL) có mức độ ác tính cao hơn và thường phát triển nhanh. Nếu không được kiểm soát, bệnh có thể lan đến các hạch bạch huyết hoặc cơ quan ngoài hạch như gan, lách và tủy xương.

Hướng điều trị lymphoma dạ dày được lựa chọn dựa trên loại lymphoma, giai đoạn, mức độ tiến triển, tình trạng H. pylori, sức khỏe tổng thể và đáp ứng với các phương pháp trước đó. Một số trường hợp bệnh tiến triển chậm, ít hoặc không có triệu chứng có thể được theo dõi định kỳ thay vì điều trị ngay. Cụ thể:

4.1. Điều trị lymphoma MALT dạ dày

Với lymphoma MALT có liên quan đến H. pylori, hướng điều trị chính là diệt trừ vi khuẩn, đặc biệt khi bệnh còn khu trú. Người bệnh được lên phác đồ thuốc phù hợp để loại bỏ H. pylori, sau đó kiểm tra lại bằng nội soi và các xét nghiệm cần thiết để đánh giá đáp ứng.

Nếu lymphoma không đáp ứng với điều trị H. pylori hoặc bệnh không liên quan đến H. pylori, bác sĩ có thể cân nhắc các phương pháp khác như:

• Xạ trị: Được sử dụng ở một số trường hợp lymphoma MALT khu trú hoặc khi bệnh không đáp ứng với điều trị ban đầu.

• Điều trị toàn thân: Hóa trị, thuốc miễn dịch hoặc thuốc điều trị nhắm trúng đích có thể được chỉ định tùy loại bệnh và mức độ lan rộng.

• Theo dõi tích cực: Một số trường hợp tiến triển chậm, không có triệu chứng hoặc nguy cơ thấp có thể được bác sĩ lựa chọn theo dõi định kỳ.

4.2. Điều trị DLBCL dạ dày

DLBCL có tốc độ phát triển nhanh hơn lymphoma MALT nên thường cần điều trị toàn thân. Một trong những phác đồ thường được sử dụng là R-CHOP, gồm rituximab kết hợp cyclophosphamide, doxorubicin, vincristine và prednisone.

Tùy giai đoạn và đặc điểm cụ thể, bác sĩ có thể phối hợp thêm xạ trị hoặc lựa chọn phương pháp điều trị khác. Với DLBCL tái phát hoặc không đáp ứng với các phương pháp trước đó, một số liệu pháp miễn dịch tiên tiến, trong đó có liệu pháp tế bào CAR-T có thể được cân nhắc trong một số trường hợp.

4.3. Lymphoma Hodgkin tại dạ dày

Lymphoma Hodgkin nguyên phát tại dạ dày khá hiếm. Nếu được xác định là lymphoma Hodgkin, hướng điều trị thường dựa vào phác đồ điều trị lymphoma Hodgkin toàn thân, có thể bao gồm hóa trị và một số thuốc điều trị đích hoặc miễn dịch tùy trường hợp.

4.4. Điều trị lymphoma dạ dày có cần phẫu thuật không?

Phẫu thuật không phải là phương pháp điều trị chính cho phần lớn lymphoma dạ dày. Khác với một số trường hợp ung thư biểu mô dạ dày cần phẫu thuật cắt bỏ khối u, lymphoma thường được điều trị bằng thuốc, xạ trị hoặc phối hợp các phương pháp này.

Phẫu thuật chỉ được cân nhắc trong một số tình huống đặc biệt, chẳng hạn khi xuất hiện biến chứng nghiêm trọng như chảy máu không kiểm soát, thủng dạ dày hoặc tổn thương gây biến chứng cần can thiệp ngoại khoa.

Lymphoma dạ dày có thể biểu hiện âm thầm ở giai đoạn sớm nhưng vẫn có khả năng tiến triển và lan rộng nếu không được phát hiện kịp thời. Nhận biết các dấu hiệu bất thường như đau thượng vị kéo dài, khó tiêu, sụt cân hoặc nôn ói giúp người bệnh chủ động thăm khám. Khi nghi ngờ bệnh, bác sĩ có thể chỉ định nội soi, sinh thiết và xét nghiệm chuyên sâu để xác định loại lymphoma, từ đó lựa chọn hướng điều trị phù hợp.