Triệu chứng sốt siêu vi ở trẻ em dễ nhầm lẫn

Trẻ em, đặc biệt là những bé có hệ miễn dịch chưa hoàn thiện, là đối tượng rất dễ mắc phải tình trạng sốt siêu vi. Nhận biết đúng triệu chứng sốt siêu vi ở trẻ em ngay từ sớm sẽ giúp ba mẹ có hướng chăm sóc phù hợp, tránh để bệnh chuyển biến nặng. Trong giai đoạn mới chớm sốt, các biểu hiện bệnh thường không rõ ràng và rất dễ nhầm lẫn với các bệnh lý thông thường.

1. Vì sao triệu chứng sốt siêu vi ở trẻ nhỏ dễ bị nhầm với nhiều bệnh khác?

1.1. Giai đoạn ủ bệnh chưa có dấu hiệu đặc trưng

Trong những ngày đầu bé khởi phát cơn sốt mà chưa rõ nguyên nhân bệnh lý cụ thể, các bác sĩ nhi khoa thường tạm đưa ra chẩn đoán lâm sàng ban đầu là tình trạng nhiễm siêu vi (sốt siêu vi). Bệnh có thể do nhiều tác nhân như Rhinovirus, Coronavirus, Adenovirus hay virus cúm gây ra, bùng phát mạnh vào thời điểm giao mùa. Ở giai đoạn ủ bệnh, triệu chứng sốt siêu vi ở trẻ nhỏ phần lớn chỉ biểu hiện bằng sự mệt mỏi, đau nhức mình mẩy và sau đó mới bắt đầu sốt.

1.2. Sự tương đồng với các bệnh lý giao mùa khác

Theo ghi nhận từ các cơ sở y tế, tình trạng nhiễm siêu vi ban đầu có thể diễn tiến thành các bệnh lý khác như sốt xuất huyết, viêm đường hô hấp, cảm cúm, tay chân miệng hoặc sốt phát ban. Chính vì những triệu chứng khởi phát quá giống nhau, bác sĩ thường phải hẹn bệnh nhân khám lại mỗi ngày hoặc yêu cầu làm thêm xét nghiệm để có thể kết luận chính xác.

2. Các triệu chứng sốt siêu vi ở trẻ điển hình

2.1. Các triệu chứng chung

Sau thời gian ủ bệnh, triệu chứng sốt siêu vi ở trẻ sẽ bộc lộ rõ ràng hơn. Trẻ thường sốt từ 38 – 39 độ C, có những trường hợp sốt cao lên đến 40 – 41 độ C. Tuy nhiên, điểm đặc biệt là khi được hạ sốt, trẻ lại tỉnh táo và có thể vui chơi bình thường. Trẻ lớn thường hay kêu đau cơ bắp, đau đầu, trong khi trẻ nhỏ chưa biết nói có thể biểu hiện bằng việc quấy khóc liên tục.

2.2. Các triệu chứng trên đường hô hấp và tiêu hóa

Các bệnh lý do virus thường gây ra biểu hiện viêm long đường hô hấp như ho, chảy mũi nước, nghẹt mũi, hắt hơi và họng có thể bị viêm đỏ, khô rát. Về tiêu hóa, tình trạng nôn trớ có thể xuất hiện nhiều lần sau khi ăn. Một số trẻ cũng có thể đi tiêu lỏng nhưng phân không có lẫn máu hay chất nhầy.

2.3. Hiện tượng nổi mẩn đỏ và sưng hạch bạch huyết

Dựa vào những tài liệu chuyên môn, khoảng 2 – 3 ngày sau khi sốt, một số trẻ sẽ nổi ban đỏ khu trú ở mặt, chi hoặc nổi toàn thân. Đặc biệt, khi các nốt ban xuất hiện thì nhiệt độ cơ thể trẻ sẽ giảm dần và đỡ sốt. Ngoài ra, mẹ có thể sờ thấy các hạch nhỏ, sưng nhưng không đau ở khu vực cổ, gáy hoặc vùng sau tai.

3. Phân biệt các triệu chứng sốt siêu vi ở trẻ em với bệnh dễ nhầm

3.1. Nhận biết với các bệnh nhiễm khuẩn

Việc phân định rạch ròi các triệu chứng sốt siêu vi ở trẻ em với bệnh do nhiễm khuẩn là bước quan trọng để tránh lạm dụng kháng sinh. Các bệnh do siêu vi hầu hết chưa có thuốc đặc hiệu, chủ yếu là điều trị triệu chứng. Bệnh thường sẽ tự thuyên giảm và khỏi trong vòng 5-7 ngày nếu không tìm thấy nguyên nhân do vi khuẩn (như viêm amidan, viêm tai giữa cấp, nhiễm trùng tiểu).

3.2. Điểm khác biệt cốt lõi so với sốt xuất huyết

Trang thông tin y khoa đã đưa ra cảnh báo: phụ huynh cần đặc biệt cẩn trọng nếu trẻ sốt cao liên tục trên 2 ngày mà không có dấu hiệu thuyên giảm. Sốt siêu vi thường giảm sốt khi trẻ bắt đầu phát ban, nhưng nếu trẻ phát ban kèm theo tình trạng lạnh chân tay, đi ngoài ra máu, phân đen, hay giật mình hoảng hốt thì đây là những dấu hiệu chỉ điểm của sốt xuất huyết hoặc các biến chứng nguy hiểm khác.

4. Hướng dẫn cách theo dõi đúng để tránh nhầm lẫn

4.1. Xử trí hạ sốt và bù nước tại nhà

Để khắc phục triệu chứng sốt siêu vi ở trẻ em, phụ huynh cần chú trọng chăm sóc và hạ sốt đúng cách. Khi bé sốt trên 38 độ C, có thể sử dụng Paracetamol với liều lượng 10-15mg/kg/lần, dùng cách nhau từ 4-6 giờ. Kết hợp chườm mát bằng nước ấm ở các vùng nách, bẹn; tuyệt đối tránh dùng nước quá lạnh hay nước đá vì sẽ làm co mạch máu, cản trở sự tỏa nhiệt. Hãy cho bé mặc quần áo thoáng mát, uống bù nước Oresol và ăn thức ăn lỏng, dễ tiêu hóa.

4.2. Những sai lầm nghiêm trọng cần tránh

Tuyệt đối không lạm dụng thuốc hạ sốt quá liều cho phép vì có nguy cơ cao làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến gan của trẻ. Bên cạnh đó, các chuyên gia nhấn mạnh không được quấn kín trẻ, không kiêng khem ăn uống, không cạo gió cắt lễ. Đặc biệt nghiêm cấm việc vắt chanh, đổ sả hay đổ thuốc vào miệng bé khi đang co giật vì rất dễ gây sặc, tắc đường thở dẫn đến tử vong.

4.3. Dấu hiệu cảnh báo bệnh trở nặng cần nhập viện

Nếu sau 2-3 ngày theo dõi tại nhà mà trẻ không đáp ứng thuốc hoặc các triệu chứng trở nặng, phụ huynh cần lập tức đưa trẻ đến cơ sở y tế. Đưa trẻ đi cấp cứu ngay khi phát hiện trẻ có các biểu hiện: lơ mơ, ngủ li bì khó đánh thức , nôn ói mọi thứ , bỏ bú hoặc không ăn uống được, co giật, giật mình chới với, thở bất thường, tím tái hoặc xuất hiện dấu hiệu chảy máu cam, ói máu, tiêu phân đen.

Tóm lại, việc theo dõi và nhận biết sớm triệu chứng sốt siêu vi ở trẻ em đóng vai trò vô cùng quan trọng giúp quá trình chăm sóc diễn ra thuận lợi và an toàn. Mặc dù các triệu chứng sốt siêu vi ở trẻ em ở giai đoạn đầu rất dễ nhầm lẫn với những bệnh lý giao mùa khác, nhưng chỉ cần ba mẹ cẩn trọng quan sát và bình tĩnh xử trí, bé sẽ nhanh chóng hồi phục. Khi con ốm, phụ huynh không nên quá lo lắng nhưng cũng tuyệt đối không được chủ quan. Ngay khi phát hiện triệu chứng sốt siêu vi ở trẻ nhỏ không thuyên giảm sau vài ngày, hoặc triệu chứng sốt siêu vi ở trẻ có xu hướng trở nặng bất thường, hãy đưa bé đến ngay các cơ sở y tế chuyên khoa để được bác sĩ thăm khám và can thiệp kịp thời.