Trẻ sơ sinh có uống được men tiêu hóa không? Uống lúc nào?

Hệ tiêu hóa non nớt của trẻ sơ sinh thường rất nhạy cảm, dễ gặp phải các tình trạng như nôn trớ, đi ngoài phân sống hoặc đầy hơi. Đứng trước những vấn đề này, tâm lý chung của nhiều bậc phụ huynh là muốn tìm kiếm các sản phẩm hỗ trợ. Tuy nhiên, việc trẻ sơ sinh có uống được men tiêu hóa không và thời điểm sử dụng ra sao để đảm bảo an toàn là vấn đề chuyên môn cần được giải đáp cặn kẽ. Bài viết dưới đây tổng hợp các khuyến cáo y khoa uy tín, giúp cha mẹ có cái nhìn chính xác nhất về vấn đề này.

1. Đặc điểm sinh lý hệ tiêu hóa của trẻ sơ sinh

Để đưa ra quyết định dùng thuốc chính xác, trước tiên chúng ta cần hiểu rõ cơ chế tiêu hóa tự nhiên của trẻ. Theo tài liệu nghiên cứu của M. Hamosh (1996), mặc dù các cơ chế tiêu hóa ở trẻ sơ sinh chưa hoàn thiện như người trưởng thành, cơ thể trẻ vẫn sở hữu những “hệ thống bù trừ” sinh học đặc biệt để đảm bảo hấp thu dinh dưỡng.

Cụ thể, hệ thống enzyme nội sinh của trẻ còn khá hạn chế. Ví dụ, amylase (enzyme tiêu hóa tinh bột) phải đến khi trẻ mọc răng hàm (khoảng 28 tháng tuổi) mới hoạt động đầy đủ. Tuy nhiên, nhờ sự bù trừ của amylase và lipase (enzyme tiêu hóa chất béo) có sẵn trong sữa mẹ, trẻ vẫn có thể tiêu hóa hiệu quả. Điều này khẳng định rằng, sữa mẹ không chỉ đơn thuần là thức ăn mà còn cung cấp nguồn enzyme ngoại sinh thiết yếu, giúp bù đắp sự thiếu hụt enzyme trong dạ dày của trẻ.

2. Trẻ sơ sinh có uống được men tiêu hóa không?

Đây là câu hỏi trọng tâm khiến nhiều phụ huynh băn khoăn. Câu trả lời từ các chuyên gia là: Không nên tự ý sử dụng, đặc biệt đối với trẻ dưới 6 tháng tuổi, trừ khi có chỉ định y khoa cụ thể.

Phụ huynh cần phân biệt rõ ràng giữa men tiêu hóa (chứa enzyme phân giải thức ăn) và men vi sinh (chứa lợi khuẩn cân bằng đường ruột). Việc nhầm lẫn khái niệm dẫn đến sử dụng sai mục đích có thể gây hại cho hệ tiêu hóa còn non yếu của bé.

Đối với thắc mắc trẻ sơ sinh có uống được men tiêu hóa không, giới chuyên môn khuyến cáo trẻ dưới 3 tháng tuổi không nên tự ý bổ sung loại men này vì hệ tiêu hóa chưa ổn định. Sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng “chuẩn vàng”, chứa đầy đủ dưỡng chất và kháng thể; do đó, các sản phẩm hỗ trợ khác chỉ nên dùng khi thực sự cần thiết và tuyệt đối không được coi là “thuốc bổ” để dùng tùy tiện.

2.1. Khi nào trẻ sơ sinh thực sự cần bổ sung men tiêu hóa?

Thông thường, men tiêu hóa chỉ được các bác sĩ kê đơn trong các tình huống bệnh lý cụ thể như: trẻ được chẩn đoán thiếu hụt enzyme, suy dinh dưỡng nặng, kém hấp thu kéo dài hoặc cơ thể suy nhược sau ốm dậy.

2.2. Trẻ sơ sinh có uống được Enterogermina không?

Một sự nhầm lẫn phổ biến khác là về Enterogermina. Thực chất, đây là men vi sinh chứa bào tử lợi khuẩn Bacillus Clausii, không phải là men tiêu hóa (enzyme).

Theo thông tin từ nhà sản xuất và các chuyên gia y tế, trẻ sơ sinh có uống được enterogermina nhằm mục đích hỗ trợ điều trị rối loạn tiêu hóa, tiêu chảy hoặc khôi phục cân bằng hệ vi sinh đường ruột sau đợt điều trị kháng sinh. Dù vậy, liều lượng sử dụng cho trẻ sơ sinh cần tuân thủ tuyệt đối theo toa của bác sĩ để đảm bảo an toàn.

3. Trẻ sơ sinh uống men tiêu hóa có tác dụng phụ không?

Việc lạm dụng men tiêu hóa (enzyme) cho trẻ sơ sinh có thể dẫn đến những hệ lụy lâu dài về chức năng sinh lý. Nếu sử dụng men tiêu hóa sai cách hoặc kéo dài, các tuyến tiết enzyme tự nhiên của cơ thể trẻ sẽ bị ức chế, dẫn đến nguy cơ teo nhỏ và suy giảm chức năng.

Hậu quả nghiêm trọng là trẻ có thể mất đi khả năng tự sản sinh enzyme, dẫn đến tình trạng phải phụ thuộc suốt đời vào men tiêu hóa bổ sung để hấp thu dinh dưỡng. Hơn nữa, nếu trẻ gặp các triệu chứng cấp tính như nôn trớ liên tục, tiêu chảy ra máu hoặc sốt mà cha mẹ tự ý dùng men tiêu hóa thay vì thăm khám, bệnh tình có thể diễn tiến nặng và nguy hiểm hơn.

4. Cách dùng an toàn và men tiêu hoá cho trẻ sơ sinh uống lúc nào?

Trong trường hợp bác sĩ chuyên khoa đã xác định bé cần bổ sung enzyme hỗ trợ, cha mẹ cần tuân thủ nghiêm ngặt quy trình sử dụng để tối ưu hiệu quả và giảm thiểu rủi ro.

• Thời điểm thích hợp để uống: Rất nhiều phụ huynh chưa nắm rõ men tiêu hoá cho trẻ sơ sinh uống lúc nào là hợp lý nhất. Tuyệt đối không cho trẻ dùng men tiêu hóa khi bụng đói vì các enzyme có thể gây kích ứng niêm mạc dạ dày. 
• Thời gian điều trị: Men tiêu hóa chỉ nên được sử dụng theo từng đợt ngắn hạn, thông thường từ 10 – 15 ngày là kết thúc một liệu trình. Mọi quyết định kéo dài thời gian sử dụng đều bắt buộc phải có sự theo dõi và chỉ định của bác sĩ chuyên khoa.
• Nguyên tắc an toàn: Với đối tượng đặc biệt nhạy cảm như trẻ sơ sinh, việc sử dụng men tiêu hóa phải được xem xét kỹ lưỡng như việc dùng thuốc tây, cha mẹ không được tự ý chẩn đoán và mua thuốc dựa trên thông tin chưa kiểm chứng.

Tóm lại, đáp án cho câu hỏi trẻ sơ sinh có uống được men tiêu hóa không phụ thuộc hoàn toàn vào tình trạng bệnh lý và chỉ định của bác sĩ. Cha mẹ hãy ưu tiên nuôi con bằng sữa mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu đời và thận trọng tối đa trước khi bổ sung bất kỳ chế phẩm hỗ trợ nào cho bé.