Trẻ em bị co giật nhưng không sốt, vì sao?

Tình trạng trẻ bị co giật nhưng không sốt thường khiến nhiều phụ huynh lo lắng vì khó biết nguyên nhân do đâu. Thực tế, đây có thể là dấu hiệu liên quan đến rối loạn thần kinh, rối loạn chuyển hóa hoặc một số bệnh lý như động kinh. Việc nhận biết sớm biểu hiện bất thường và xử lý đúng cách rất quan trọng, giúp giảm nguy cơ biến chứng và hỗ trợ điều trị kịp thời cho trẻ.

1. Vì sao trẻ em bị co giật nhưng không sốt?

Tình trạng trẻ em bị co giật nhưng không sốt thường khiến nhiều phụ huynh lo lắng vì khó xác định nguyên nhân ngay từ đầu. Trên thực tế, đây có thể là biểu hiện liên quan đến nhiều bệnh lý thần kinh, rối loạn chuyển hóa hoặc tổn thương não bộ ở trẻ. Một số nguyên nhân thường gặp gồm:

Rối loạn hoạt động của hệ thần kinh

Ở một số trường hợp, bé bị co giật nhưng không sốt do hoạt động điện trong não bị rối loạn bất thường. Đây là cơ chế thường gặp ở trẻ mắc Động kinh, khiến cơn co giật xuất hiện dù trẻ không tăng thân nhiệt.

Chấn thương hoặc bất thường cấu trúc não

Các tổn thương vùng sọ não, dị tật bẩm sinh hoặc bất thường trong cấu trúc não có thể làm hệ thần kinh dễ bị kích thích quá mức. Điều này làm tăng nguy cơ trẻ không sốt nhưng bị co giật, đặc biệt ở trẻ từng có tiền sử sinh non, ngạt khi sinh hoặc chấn thương đầu.

Rối loạn chuyển hóa và điện giải

Hạ đường huyết, thiếu canxi, natri hoặc kali đều có thể ảnh hưởng đến hoạt động dẫn truyền thần kinh. Khi mất cân bằng điện giải xảy ra, trẻ có thể xuất hiện cơn co giật dù không có dấu hiệu sốt đi kèm.

Nhiễm trùng thần kinh trung ương

Một số bệnh lý như Viêm màng não hoặc Viêm não đôi khi khởi phát bằng co giật trước khi trẻ xuất hiện sốt rõ rệt. Vì vậy, nếu trẻ em bị co giật nhưng không sốt tái diễn hoặc đi kèm lừ đừ, nôn ói, khó đánh thức, cha mẹ cần đưa trẻ đến cơ sở y tế sớm để được đánh giá nguyên nhân chính xác.

2. Dấu hiệu của các cơn co giật nguy hiểm nhưng không sốt

Trong nhiều trường hợp, bé bị co giật nhưng không sốt có thể liên quan đến các bệnh lý thần kinh hoặc chuyển hóa tiềm ẩn. Nếu không được chẩn đoán và điều trị kịp thời, trẻ có nguy cơ đối mặt với nhiều biến chứng như:

• Ảnh hưởng đến sự phát triển thần kinh và trí tuệ nếu co giật tái diễn kéo dài.
• Tăng nguy cơ chấn thương do té ngã, va đập trong lúc lên cơn.
• Thiếu oxy não khi cơn co giật kéo dài hoặc xuất hiện liên tục.
• Tiềm ẩn các bệnh lý nguy hiểm như Hạ đường huyết, rối loạn điện giải, viêm não hoặc viêm màng não.

Do đó, khi trẻ không sốt nhưng bị co giật, phụ huynh không nên chủ quan mà cần theo dõi sát thời gian co giật, biểu hiện đi kèm và đưa trẻ đi khám chuyên khoa để được chẩn đoán chính xác. Trong một số trường hợp, các cơn co giật nguy hiểm sẽ kèm theo các dấu hiệu sau. 

Cơn co cứng – co giật toàn thể

Đây là dạng nguy hiểm thường gặp khi bé bị co giật nhưng không sốt. Trẻ đột ngột mất ý thức, ngã xuống bất kỳ vị trí nào mà không có dấu hiệu báo trước. Cơn thường diễn tiến qua nhiều giai đoạn:

• Giai đoạn co cứng: Trẻ co cứng toàn thân, tay gấp, chân duỗi, có thể ngừng thở tạm thời, tím tái môi và da. Một số trường hợp xuất hiện tiếng hét lớn trước cơn.
• Giai đoạn co giật: Toàn thân co giật liên tục từ chậm đến nhanh, kéo dài khoảng 1 – 2 phút. Trẻ có thể tăng tiết nước bọt, giãn đồng tử, vã mồ hôi, tim đập nhanh và tiếp tục ngừng thở thoáng qua.
• Giai đoạn mềm cơ: Sau cơn, trẻ nằm bất động, cơ mềm nhũn, có thể tiểu không tự chủ, ngủ li bì nhiều giờ và không nhớ sự việc vừa xảy ra.
• Nếu cơn kéo dài trên 5 phút hoặc trẻ khó hồi phục ý thức sau cơn, đây là dấu hiệu nguy hiểm cần cấp cứu ngay.

Cơn vắng ý thức

Ở dạng này, trẻ không sốt nhưng bị co giật theo kiểu thoáng mất ý thức trong vài giây. Trẻ đột ngột ngừng mọi hoạt động, ánh mắt nhìn vô định, không phản ứng khi được gọi tên rồi nhanh chóng trở lại bình thường. Dù biểu hiện kín đáo, tình trạng này vẫn có thể ảnh hưởng đến khả năng học tập và phát triển thần kinh nếu xảy ra thường xuyên.

Cơn động kinh cục bộ

Một số trường hợp trẻ em bị co giật nhưng không sốt chỉ xuất hiện co giật ở một vùng cơ thể như tay, chân hoặc nửa mặt. Các biểu hiện phụ thuộc vào vùng não bị ảnh hưởng và có thể đi kèm rối loạn cảm giác, thay đổi hành vi hoặc rối loạn thần kinh thực vật.

Cơn cục bộ vận động đơn giản

Trẻ vẫn tỉnh táo nhưng xuất hiện co cứng hoặc co giật khu trú ở một bên tay, chân hoặc một nửa cơ thể. Một số trẻ có biểu hiện quay đầu và mắt sang một bên bất thường. Đây là dấu hiệu thần kinh cần được theo dõi chuyên sâu. 

3. Khi nào trẻ không sốt nhưng bị co giật cần phải đi khám hoặc cấp cứu 

Một số dấu hiệu điển hình sau chứng tỏ khi trẻ em bị co giật nhưng không sốt có thể nguy hiểm đến tính mạng, lúc này, người bệnh cần được đi cấp cứu và thăm khám kịp thời để chẩn đoán đúng bệnh và điều trị với bác sĩ chuyên khoa. 

• Ánh mắt nhìn vô định: Trẻ đột ngột nhìn chằm chằm vào một điểm, ánh mắt thiếu tập trung, dường như không nhận biết được xung quanh trong vài giây đến vài phút.
• Đầu gật hoặc giật nhịp nhàng: Một số trẻ xuất hiện các cử động lặp đi lặp lại như gật đầu liên tục hoặc giật đầu theo nhịp bất thường.
• Cơ thể co cứng bất thường: Tay chân hoặc toàn thân có thể đột ngột cứng đờ, khó cử động, đôi khi kèm tư thế duỗi cứng hoặc co quắp.
• Ý thức mơ hồ, lú lẫn: Trẻ có biểu hiện mất tập trung, phản ứng chậm, ngơ ngác hoặc không hiểu những gì đang diễn ra xung quanh.
• Mất ý thức tạm thời: Trong cơn động kinh, trẻ có thể ngất hoặc hoàn toàn không nhận biết được môi trường xung quanh trong một khoảng thời gian ngắn.
• Co giật tay chân dữ dội: Các cơ ở tay, chân hoặc toàn thân co giật liên tục, có thể từ nhẹ đến mạnh và kéo dài vài giây đến vài phút.
• Khó thở hoặc ngưng thở thoáng qua: Một số cơn co giật làm trẻ thở yếu, tím tái môi hoặc tạm thời ngừng thở trong thời gian ngắn.
• Mất kiểm soát tiểu tiện: Trẻ có thể tiểu không tự chủ trong hoặc sau cơn co giật do mất kiểm soát hoạt động cơ vòng.
• Đột ngột té ngã: Trẻ bất ngờ ngã quỵ mà không có nguyên nhân rõ ràng do mất trương lực cơ hoặc mất ý thức đột ngột.

Tình trạng trẻ em bị co giật nhưng không sốt có thể liên quan đến nhiều nguyên nhân khác nhau, từ rối loạn chuyển hóa đến các bệnh lý thần kinh như Động kinh. Việc nhận biết sớm dấu hiệu bất thường và xử trí đúng cách sẽ giúp hạn chế nguy cơ biến chứng cho trẻ. Nếu trẻ xuất hiện các cơn co giật tái diễn, kéo dài hoặc kèm biểu hiện bất thường về ý thức và hô hấp, phụ huynh nên đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám, chẩn đoán chính xác và điều trị kịp thời.