Hen phế quản ở trẻ em có nguy hiểm?

Hen phế quản (hen suyễn) là bệnh hô hấp mạn tính thường gặp, có tỷ lệ mắc cao và ảnh hưởng trực tiếp đến sinh hoạt, học tập của trẻ. Khi thấy con thường xuyên khò khè hay khó thở, nhiều phụ huynh lo lắng không biết hen phế quản ở trẻ em có nguy hiểm hay không. Việc hiểu rõ bản chất, mức độ nghiêm trọng và cách phòng ngừa sẽ giúp cha mẹ bảo vệ hệ hô hấp của trẻ một cách tốt nhất.

1. Bệnh hen phế quản ở trẻ em có nguy hiểm không? Vì sao?

Giải đáp thắc mắc hen phế quản ở trẻ em có nguy hiểm không, các chuyên gia y tế khẳng định đây là một bệnh lý nguy hiểm. Nếu không được kiểm soát và điều trị tốt, các cơn hen sẽ xuất hiện với tần suất dày đặc và mức độ ngày càng nặng.

Nguyên nhân là do niêm mạc đường hô hấp của trẻ bị viêm mạn tính, trở nên vô cùng nhạy cảm. Khi gặp tác nhân kích thích, đường thở lập tức co thắt, phù nề và tăng tiết dịch nhầy. Tình trạng này cản trở lưu thông không khí, dẫn đến thiếu hụt oxy cung cấp cho các cơ quan. Việc kiểm soát hen suyễn kém có thể khiến trẻ thường xuyên nghỉ học, phải cấp cứu nhập viện, thậm chí đối mặt với nguy cơ suy hô hấp nghiêm trọng dẫn đến tử vong.

2. Các biến chứng của hen phế quản ở trẻ

Nếu không có cách xử trí kịp thời khi trẻ lên cơn hen, bệnh có thể để lại những di chứng và biến chứng nặng nề:

2.1. Giảm chức năng phổi

Đường thở tắc nghẽn kéo dài gây xơ hóa, làm giảm khả năng đàn hồi của phế nang, dẫn đến rối loạn thông khí và có nguy cơ gây xẹp phổi.

2.2. Tràn khí màng phổi

Áp lực phế nang tăng cao trong cơn hen cấp có thể làm vỡ phế nang, dẫn đến tràn khí màng phổi.

2.3. Cơn hen phế quản cấp nặng gây suy hô hấp

Cơn khó thở ập đến đột ngột gây thiếu oxy nghiêm trọng, có thể đe dọa trực tiếp đến tính mạng nếu không cấp cứu kịp thời.

2.4. Giãn phế nang

Theo thời gian, lượng “khí cặn” tích tụ nhiều do không thể thở ra hết sẽ làm giãn phế quản hoặc phế nang vĩnh viễn.

3. Dấu hiệu cảnh báo hen nguy hiểm ở trẻ cần cấp cứu

Khi trẻ xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo đỏ dưới đây, cha mẹ không nên chậm trễ trong việc đưa trẻ đến cơ sở y tế:

Khó thở nghiêm trọng, khò khè nặng hoặc thở hổn hển dù chỉ vận động nhẹ.
Xuất hiện tình trạng tím tái ở môi, da hoặc móng tay.
Sử dụng thuốc cắt cơn (thuốc giãn phế quản dạng hít) nhưng không có tác dụng, triệu chứng không thuyên giảm.
Các triệu chứng mệt mỏi toàn thân trở nặng nhanh chóng.

4. Yếu tố làm hen trở nên nguy hiểm hơn ở trẻ em

Tình trạng hen phế quản ở trẻ em có nguy hiểm hơn, dễ bùng phát thành các đợt cấp tính nghiêm trọng nếu trẻ có các yếu tố nguy cơ sau:

Môi trường sống ô nhiễm, đặc biệt là việc trẻ hít phải khói thuốc lá thụ động từ gia đình.
Trẻ có yếu tố di truyền (người thân mắc bệnh hen, dị ứng) hoặc bản thân trẻ bị béo phì.
Có tiền sử nhiễm trùng đường hô hấp do virus nhiều lần hoặc từng phải nhập viện điều trị tích cực do hen.
Sự thiếu tuân thủ trong việc sử dụng thuốc dự phòng (đặc biệt là ở độ tuổi thanh thiếu niên) làm tăng nguy cơ tử vong do hen.

5. Cách giảm nguy cơ biến chứng hen ở trẻ

Phần lớn các ca tử vong hay biến chứng nặng do hen đều có thể phòng ngừa được bằng một kế hoạch chăm sóc khoa học.

Tránh xa tác nhân kích thích: Giữ môi trường sống sạch sẽ, tuyệt đối không hút thuốc lá gần trẻ. Tránh để trẻ tiếp xúc với nấm mốc, phấn hoa, lông thú cưng hay khói bụi.
Sử dụng thuốc đúng chỉ định: Trẻ cần duy trì thuốc kiểm soát hen (như corticoid dạng hít) theo chỉ định và luôn mang theo thuốc cắt cơn bên mình để xử trí kịp thời.
Kiểm soát dinh dưỡng và thể trạng: Cho trẻ ăn uống khoa học, vận động hợp lý để duy trì cân nặng chuẩn, tránh béo phì.
Chủ động tầm soát và tái khám: Để đảm bảo phổi phát triển bình thường, trẻ cần được theo dõi chức năng hô hấp định kỳ. Tại Hệ thống Y tế Thu Cúc TCI, dịch vụ khám và tầm soát hen phế quản ở trẻ em được thiết kế chuyên sâu, giúp bác sĩ đánh giá chính xác tình trạng bệnh, từ đó đưa ra phác đồ điều trị và dự phòng cá thể hóa, bảo vệ sức khỏe hô hấp toàn diện cho bé.

Như vậy, thông tin về mức độ hen phế quản ở trẻ em có nguy hiểm đã được làm rõ. Tóm lại, trẻ bị hen phế quản có nguy hiểm không hoàn toàn phụ thuộc vào mức độ quan tâm, hiểu biết và khả năng kiểm soát bệnh của gia đình. Mặc dù hiện chưa có cách điều trị dứt điểm, nhưng một kế hoạch theo dõi chặt chẽ sẽ giúp trẻ giảm nhẹ triệu chứng, ngăn ngừa biến chứng và có một tuổi thơ năng động, khỏe mạnh.