Dấu hiệu hen phế quản ở trẻ điển hình

Hen phế quản (suyễn) là tình trạng viêm mạn tính đường hô hấp, khiến đường dẫn khí sưng, hẹp lại và tiết nhiều chất nhầy. Việc nhận biết đúng và sớm các dấu hiệu hen phế quản ở trẻ là yếu tố then chốt để kiểm soát bệnh, ngăn chặn các biến chứng nguy hiểm như suy giảm chức năng phổi vĩnh viễn hay cấp cứu khẩn cấp.

1. Các dấu hiệu hen phế quản ở trẻ điển hình

Khi phụ huynh thắc mắc trẻ bị hen phế quản có triệu chứng gì, cần lưu ý rằng biểu hiện ở mỗi bé là khác nhau và có thể thay đổi mức độ theo từng đợt. Dù vậy, dưới đây là những dấu hiệu đặc trưng nhất:

1.1. Ho dai dẳng, tăng về đêm và sáng sớm

Khác với ho do cảm lạnh thông thường, trẻ mắc hen thường bị ho khan tái phát nhiều lần, sau đó có thể xuất tiết đờm trắng. Cơn ho thường trở nặng hơn về đêm hoặc lúc gần sáng, khi gặp không khí lạnh, hoặc ngay cả khi trẻ đang cười, khóc, vận động gắng sức.

1.2. Hơi thở có tiếng rít bất thường

Đây là một triệu chứng của hen phế quản trẻ em cực kỳ điển hình. Do đường thở bị tắc nghẽn, không khí đi qua vùng hẹp sẽ tạo ra âm thanh rít, khò khè như tiếng huýt sáo, nghe rõ nhất khi trẻ thở ra.

1.3. Khó thở, tức ngực và giảm vận động

Bên cạnh ho và khò khè, một dấu hiệu hen phế quản ở trẻ dễ bị bỏ qua là cảm giác nặng lồng ngực. Trẻ thường mệt mỏi, đuối sức, hụt hơi, dẫn đến việc không thể chạy nhảy, vui chơi hay tập thể thao bình thường như các bạn.

2. Phân biệt dấu hiệu hen phế quản với các bệnh lý khác

Việc xác định triệu chứng của hen phế quản trẻ em thường gặp khó khăn, đặc biệt là ở trẻ dưới 5 tuổi vì các biểu hiện rất dễ nhầm lẫn với các đợt nhiễm trùng đường hô hấp thông thường. Để biết rõ trẻ bị hen phế quản có triệu chứng gì mang tính khác biệt, cha mẹ cần chú ý các điểm sau:

2.1. Phân biệt với cảm lạnh và viêm phế quản thông thường

Khác với viêm phế quản do vi khuẩn hay virus, hen phế quản bản chất là bệnh không lây nhiễm và thường không đi kèm sốt. Cảm lạnh hay viêm phổi thông thường thường bắt đầu bằng sốt, đau họng và các triệu chứng sẽ thuyên giảm sau 1-2 tuần. Trong khi đó, các dấu hiệu hen phế quản ở trẻ có xu hướng tái đi tái lại nhiều lần và kéo dài dai dẳng nếu không được điều trị dự phòng đúng cách.

2.2. Phân biệt với dị vật đường thở và bệnh lý bẩm sinh

Bác sĩ chuyên khoa cũng cần loại trừ các trường hợp trẻ bị khò khè do dị vật đường thở (thường khởi phát đột ngột sau khi trẻ ăn hoặc chơi đồ chơi nhỏ), mềm sụn thanh quản hoặc lao sơ nhiễm. Những tình trạng này thường đòi hỏi các phương pháp chẩn đoán chuyên sâu như đo chức năng hô hấp hoặc chụp X-quang để phân biệt chính xác.

3. Yếu tố nguy cơ và tác nhân khiến dấu hiệu hen phế quản ở trẻ bùng phát

Không phải mọi trẻ đều có nguy cơ mắc bệnh như nhau. Hiểu rõ các yếu tố này giúp cha mẹ chủ động phòng ngừa các cơn hen cấp cho bé:

• Yếu tố cơ địa và di truyền: Trẻ có nguy cơ mắc hen cao hơn nếu bố hoặc mẹ bị hen (tỷ lệ lên đến 25-50%), trẻ sinh non, nhẹ cân hoặc bị béo phì.

• Tính chất khởi phát do kích thích: Một điểm khác biệt lớn là triệu chứng của hen phế quản trẻ em thường bùng phát mạnh mẽ sau khi tiếp xúc với các tác nhân kích thích (dị nguyên) như khói thuốc, bụi nhà, lông thú hoặc sau khi trẻ có cảm xúc mạnh (khóc, cười quá lớn). Các bệnh lý hô hấp nhiễm trùng thông thường ít khi bị tác động trực tiếp bởi các yếu tố này.

4. Tầm soát hen phế quản cho trẻ tại Thu Cúc TCI

Ngay khi nhận thấy dấu hiệu hen phế quản ở trẻ như ho kéo dài, thở khò khè, khó thở…, cha mẹ nên đưa bé thăm khám sớm để được đánh giá chức năng hô hấp và xử trí kịp thời.

Tại Thu Cúc TCI, Gói tầm soát hen phế quản cho trẻ 6–15 tuổi được thiết kế với đầy đủ danh mục từ khám Nhi tổng quát, đo chức năng hô hấp, chụp X-quang ngực đến xét nghiệm IgE và Panel 60 dị nguyên giúp xác định nguyên nhân dị ứng, đánh giá mức độ bệnh chính xác.

Hệ thống máy móc hiện đại cùng đội ngũ bác sĩ Nhi giàu kinh nghiệm hỗ trợ phát hiện sớm, xây dựng phác đồ kiểm soát hen hiệu quả, giúp giảm nguy cơ lên cơn hen cấp và bảo vệ chức năng phổi cho trẻ. Không gian khám thân thiện, bác sĩ nhẹ nhàng giúp bé hợp tác hơn trong suốt quá trình thăm khám.