Dấu hiệu bệnh bạch cầu ở trẻ em

Dấu hiệu bệnh bạch cầu ở trẻ em thường khá mơ hồ và dễ nhầm lẫn với nhiều bệnh lý thông thường, khiến cha mẹ chủ quan và bỏ qua giai đoạn vàng điều trị. Nhận biết sớm các biểu hiện bất thường như sốt kéo dài, da xanh xao, chảy máu bất thường hay nổi hạch sẽ giúp trẻ được thăm khám và can thiệp kịp thời, nâng cao hiệu quả điều trị và tiên lượng bệnh. 

1. Dấu hiệu bệnh bạch cầu ở trẻ em

Bệnh bạch cầu (hay còn gọi là ung thư máu) là loại ung thư phổ biến nhất ở trẻ em. Bệnh xảy ra khi tủy xương sản sinh quá nhiều tế bào bạch cầu bất thường, làm cản trở quá trình tạo ra các tế bào máu khỏe mạnh như hồng cầu, bạch cầu và tiểu cầu. Các dấu hiệu bệnh bạch cầu ở trẻ em có thể là:

• Thiếu máu, da xanh xao, mệt mỏi kéo dài: Một trong những dấu hiệu bệnh bạch cầu ở trẻ thường gặp là tình trạng thiếu máu do tủy xương không sản xuất đủ hồng cầu. Trẻ có thể xanh xao, thường xuyên mệt mỏi, kém hoạt bát, chóng mặt hoặc khó thở khi vận động. Những triệu chứng này dễ bị nhầm lẫn với thiếu sắt hoặc suy dinh dưỡng thông thường.
• Sốt kéo dài và nhiễm trùng tái phát: Trẻ mắc bệnh bạch cầu thường có hệ miễn dịch suy giảm vì các tế bào bạch cầu bất thường không thể thực hiện chức năng bảo vệ cơ thể. Do đó, trẻ dễ bị viêm họng, viêm tai, viêm phổi hoặc sốt kéo dài không rõ nguyên nhân. Nếu tình trạng nhiễm trùng tái diễn nhiều lần, cha mẹ nên đưa trẻ đi khám sớm.
• Dễ bầm tím và chảy máu bất thường: Khi số lượng tiểu cầu giảm, trẻ có thể xuất hiện các vết bầm tím trên da dù không va chạm mạnh. Một số trường hợp còn có các chấm xuất huyết màu đỏ hoặc tím dưới da, chảy máu cam thường xuyên, chảy máu chân răng hoặc khó cầm máu khi bị trầy xước.
• Đau xương và đau khớp: Sự tích tụ của các tế bào bạch cầu ác tính trong tủy xương có thể gây đau nhức xương, đau khớp. Trẻ thường than đau chân, đau tay, đau lưng hoặc đi khập khiễng. Nhiều trẻ ngại vận động, không muốn đi lại hoặc quấy khóc do đau mà không rõ nguyên nhân. Đây cũng là một trong những biểu hiện bệnh bạch cầu ở trẻ em mà phụ huynh không nên bỏ qua.
• Sưng hạch bạch huyết, gan hoặc lách to: Bệnh bạch cầu có thể khiến các hạch bạch huyết ở cổ, nách hoặc bẹn sưng to. Ngoài ra, gan và lách cũng có thể phì đại, khiến bụng trẻ căng hoặc to bất thường.
• Chán ăn, sụt cân không rõ nguyên nhân: Tình trạng chán ăn kéo dài, sụt cân nhanh hoặc cơ thể suy nhược là những dấu hiệu bệnh bạch cầu ở trẻ em thường gặp. Nếu trẻ giảm cân bất thường kèm theo các triệu chứng như sốt kéo dài, da xanh xao hoặc đau xương, cha mẹ nên đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám và chẩn đoán sớm.

2. Những dấu hiệu cảnh báo bệnh tiến triển nặng là gì?

Ở giai đoạn đầu, biểu hiện bệnh bạch cầu ở trẻ em thường không đặc hiệu và dễ bị nhầm lẫn với các bệnh lý thông thường như cảm cúm, thiếu máu hoặc suy dinh dưỡng. Tuy nhiên, khi bệnh tiến triển, các triệu chứng sẽ trở nên rõ rệt hơn và ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của trẻ. Cha mẹ cần đặc biệt lưu ý những dấu hiệu dưới đây:

• Thiếu máu ngày càng nghiêm trọng: Khi tủy xương bị các tế bào bạch cầu ác tính xâm lấn, quá trình sản xuất tế bào máu bình thường bị suy giảm, dẫn đến tình trạng giảm cả ba dòng tế bào máu gồm hồng cầu, bạch cầu và tiểu cầu. Trẻ có thể xanh xao, mệt mỏi nhiều, da nhợt nhạt, thường xuyên chóng mặt, khó thở và dễ nhiễm trùng.
• Chảy máu bất thường và tái diễn: Số lượng tiểu cầu giảm khiến trẻ dễ bị xuất huyết. Các dấu hiệu bệnh bạch cầu ở trẻ em ở giai đoạn nặng có thể bao gồm chảy máu cam tái diễn, chảy máu chân răng, xuất hiện các chấm xuất huyết dưới da hoặc chảy máu kéo dài dù chỉ bị những vết thương nhỏ.
• Gan và lách to bất thường: Khi các tế bào bạch cầu ác tính tích tụ ở các cơ quan trong cơ thể, gan và lách có thể phì đại rõ rệt. Trẻ có thể bị bụng to bất thường, cảm giác đầy bụng, chán ăn hoặc đau tức vùng bụng. Trong nhiều trường hợp, bác sĩ có thể phát hiện gan hoặc lách to khi thăm khám lâm sàng.

Nếu trẻ xuất hiện các triệu chứng trên, đặc biệt khi có nhiều dấu hiệu xảy ra cùng lúc, cha mẹ không nên chủ quan mà cần đưa trẻ đến cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm khám, làm xét nghiệm và điều trị kịp thời.

3. Các triệu chứng bất thường cần đưa trẻ đi khám ngay?

Cha mẹ nên đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay khi xuất hiện một hoặc nhiều dấu hiệu sau:

• Sốt kéo dài hoặc tái phát nhiều lần không rõ nguyên nhân.
• Trẻ mệt mỏi, quấy khóc, bỏ ăn, người gầy, da xanh xao. 
• Xuất hiện nhiều vết bầm tím hoặc chảy máu bất thường.
• Than đau nhức xương, đau các khớp kéo dài nhiều ngày, nhiều tuần.
• Xuất hiện hạch bất thường ở cổ, nách hoặc bẹn mà không có nguyên nhân, yếu tố viêm.
• Bụng to, chán ăn hoặc sụt cân nhanh.

Mặc dù các triệu chứng trên không phải lúc nào cũng là bệnh bạch cầu, nhưng việc thăm khám sớm giúp phát hiện nguyên nhân chính xác và nâng cao hiệu quả điều trị nếu trẻ không may mắc bệnh.

Nhìn chung, việc nhận biết sớm các dấu hiệu bệnh bạch cầu ở trẻ em có ý nghĩa rất quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả điều trị và bảo vệ sức khỏe của trẻ. Việc phát hiện và can thiệp sớm sẽ giúp tăng cơ hội điều trị thành công, đồng thời giảm thiểu những biến chứng nguy hiểm do bệnh gây ra.