Bị ép tim khó thở nên làm gì?

Chèn ép tim là một tình trạng rất nguy hiểm,nó có thể xảy ra với bất kỳ ai, và bất kể độ tuổi nào.  Vậy bị ép tim khó thở nên làm gì? Việc trang bị kiến thức nhận biết sớm dấu hiệu và cách xử trí ban đầu đúng cách sẽ giúp người bệnh có cơ hội được cứu sống kịp thời.

1. Vì sao bị ép tim gây khó thở?

Bị ép tim khó thở là bệnh gì? Chèn ép tim là tình trạng cấp cứu nguy hiểm xảy ra khi dịch, máu hoặc khí tích tụ bất thường trong khoang màng ngoài tim. Vậy tại sao bị ép tim khó thở? Lý do là vì dịch, máu và khí ứ đọng làm cho tim bị ép chặt, không thể bơm máu hiệu quả. Khi các buồng tim không giãn nở bình thường để nhận máu, huyết áp và lượng máu cung cấp cho cơ thể sẽ giảm mạnh. Nếu không được can thiệp kịp thời, người bệnh có thể rơi vào sốc tim và tử vong. Tình trạng này có thể xuất hiện đột ngột hoặc tiến triển từ từ, tùy nguyên nhân gây bệnh.

Chèn ép tim khó thở có thể do nhiều nguyên nhân như: bệnh hô hấp (hen suyễn, viêm phế quản, COPD), bệnh tim mạch (đau thắt ngực, suy tim), lo âu – căng thẳng. Ngoài ra, trào ngược dạ dày, ít vận động và béo phì cũng góp phần làm tình trạng này nặng hơn.

2. Dấu hiệu ép tim gây khó thở cần nhận biết sớm

Ép tim khó thở là bệnh gì? Đây là biểu hiện của chèn ép tim – một tình trạng cấp cứu tim mạch nguy hiểm. Khi bị ép tim, người bệnh có thể xuất hiện nhiều triệu chứng đặc trưng như:

• Cảm giác bồn chồn, lo lắng bất thường.
• Đau ngực lan lên cổ, vai, lưng hoặc bụng; cơn đau tăng khi ho hoặc hít thở sâu.
• Khó chịu giảm bớt khi ngồi thẳng lưng hoặc cúi người về phía trước.
• Tim đập nhanh, đánh trống ngực, mạch yếu và khó bắt trong trường hợp nặng.
• Huyết áp tụt.
• Khó thở, thở gấp, hụt hơi.
• Chóng mặt, choáng váng, buồn ngủ nhiều, có thể ngất xỉu hoặc mất ý thức.
• Da tái nhợt, xám hoặc xanh xao.
• Thiếu máu lên não gây yếu cơ, thậm chí liệt.

Trong một số trường hợp, ép tim gây khó thở kèm nhịp tim nhanh có thể dẫn đến hình thành cục máu đông, đột quỵ hoặc thậm chí ngừng tim nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Tuy nhiên, cũng có người bị tim đập nhanh nhưng không xuất hiện triệu chứng rõ ràng. Vì vậy, việc khám sức khỏe định kỳ và tầm soát sớm các yếu tố nguy cơ là rất cần thiết để phòng tránh tình trạng tim đập nhanh kèm khó thở.

3. Bị ép tim khó thở nên làm gì? Có cần cấp cứu ngay không?

Chèn ép tim là tình trạng rất nguy hiểm, có thể đe dọa tính mạng nếu không được xử trí kịp thời. Mức độ nặng nhẹ phụ thuộc vào tốc độ và lượng dịch tích tụ quanh tim, trong đó trường hợp cấp tính thường nguy hiểm hơn mạn tính. Người bệnh có nguy cơ cao bị sốc tim, suy tim và thậm chí tử vong nếu dịch hoặc máu không được dẫn lưu sớm.

Vậy bị ép tim khó thở nên làm gì khi xuất hiện dấu hiệu nghi ngờ? Trước hết, người bệnh cần giữ bình tĩnh, gọi người xung quanh hỗ trợ và liên hệ cấp cứu ngay. Trong thời gian đó, hãy thực hiện như sau:

• Ngồi hoặc nằm nghiêng người về phía trước để giảm áp lực lên tim, dừng mọi hoạt động đang làm.
• Thở chậm và sâu bằng mũi, giữ hơi 3–5 giây rồi thở ra từ từ bằng miệng để tăng oxy. Đồng thời nới lỏng quần áo chật, uống một ít nước ấm và tìm nơi thoáng khí.
• Nếu đã được bác sĩ kê đơn trước đó, có thể dùng thuốc theo chỉ định. Hãy ghi nhớ các triệu chứng và thời điểm xuất hiện để cung cấp cho nhân viên y tế.

Ép tim khó thở phải làm sao trong trường hợp nặng? Nếu có các dấu hiệu như đau ngực dữ dội lan ra tay, hàm hoặc lưng; khó thở nghiêm trọng; chóng mặt, ngất xỉu; tim đập quá nhanh hoặc quá chậm; môi và đầu ngón tay tím tái, da nhợt nhạt thì cần gọi cấp cứu hoặc đến bệnh viện ngay lập tức.

Nhìn chung, bị ép tim khó thở nên làm gì quan trọng nhất là không chủ quan, xử trí ban đầu đúng cách và nhanh chóng đưa người bệnh đến cơ sở y tế để được can thiệp kịp thời, tránh biến chứng nguy hiểm.

4. Không nên làm gì khi nghi ngờ ép tim?

Khi nghi ngờ chèn ép tim hoặc cấp cứu ngừng tuần hoàn, cần tránh những sai lầm sau để đảm bảo hiệu quả cứu sống:

• Không gián đoạn ép tim quá lâu. Chỉ đánh giá tình trạng người bệnh sau mỗi 2 phút và kiểm tra mạch không quá 10 giây, sau đó tiếp tục ép tim ngay.
• Người không có chuyên môn không nên tự kiểm tra mạch, chỉ cần ép tim và hô hấp nhân tạo liên tục, không dừng lại sau mỗi lần sốc.
• Không ép tim khi người bệnh còn tỉnh và vẫn tự thở bình thường.
• Chỉ thực hiện ép tim khi người bệnh bất tỉnh, không bắt được mạch trung tâm hoặc ngừng thở, thở ngáp cá.
• Không chậm trễ gọi cấp cứu, cần liên hệ y tế ngay và đồng thời tiến hành hồi sức tim phổi.
• Tránh ép tim sai vị trí như mỏm tim, mũi ức hoặc cung sườn. Vị trí đúng là 1/2 dưới xương ức.
• Không ép tim quá nông hoặc quá mạnh, độ sâu phù hợp ở người lớn là 5–6 cm để đảm bảo hiệu quả bơm máu.
• Tránh ép tim quá chậm dưới 100 lần/phút hoặc quá nhanh trên 120 lần/phút, không ép ngắt quãng.
• Không ép tim sai tư thế, cần giữ khuỷu tay thẳng, lực ép theo trục thẳng đứng từ vai xuống.
• Tuyệt đối không cho người bệnh ăn, uống hoặc dùng thuốc đường uống vì dễ gây sặc, tắc đường thở.
• Không di chuyển người bệnh trừ khi môi trường xung quanh nguy hiểm, vì có thể làm gián đoạn CPR và tăng nguy cơ tổn thương.

Tóm lại, khi xuất hiện triệu chứng nghi ngờ, người bệnh cần giữ bình tĩnh, gọi cấp cứu ngay và thực hiện các biện pháp hỗ trợ ban đầu theo hướng dẫn y tế. Nhìn chung, bị ép tim khó thở nên làm gì quan trọng nhất là không chủ quan, xử trí đúng cách và nhanh chóng đưa người bệnh đến cơ sở y tế để tránh biến chứng nguy hiểm.

Nguồn thông tin tham khảo: Cleveland Clinic