Thuốc ức chế SGLT2 là gì, công dụng và tác dụng phụ?

Nhóm thuốc tiểu đường SGLT2 là một trong những tiến bộ quan trọng trong điều trị đái tháo đường type 2 hiện nay. Cơ chế chính của nhóm thuốc này là tăng thải glucose qua nước tiểu, từ đó giúp kiểm soát đường huyết hiệu quả mà không phụ thuộc quá nhiều vào insulin. Ngoài tác dụng hạ đường huyết, SGLT2 còn mang lại lợi ích rõ rệt cho tim mạch và thận.

1. Thuốc ức chế SGLT2 là gì? Công dụng chính

Thuốc ức chế SGLT-2, hay còn gọi là thuốc tiểu đường SGLT2 (gliflozin), là nhóm thuốc dùng trong điều trị đái tháo đường type 2 nhằm giúp hạ đường huyết hiệu quả. Nhóm thuốc này hoạt động bằng cách ức chế protein SGLT-2 tại ống thận – nơi có nhiệm vụ tái hấp thu glucose vào máu. Khi cơ chế này bị chặn lại, lượng đường dư thừa sẽ được đào thải ra ngoài qua nước tiểu, từ đó làm giảm đường huyết.

Công dụng chính của thuốc tiểu đường SGLT2 là giúp kiểm soát đường máu ổn định, giảm chỉ số HbA1c, hỗ trợ giảm cân nhẹ và góp phần hạ huyết áp. Đặc biệt, thuốc có nguy cơ gây hạ đường huyết thấp và không phụ thuộc vào chức năng tế bào beta của tuyến tụy. Nhìn chung, nhóm thuốc này thường được dung nạp tốt và ngày càng được sử dụng rộng rãi trong điều trị tiểu đường type 2.

2. Chỉ định/liều dùng của nhóm thuốc tiểu đường SGLT2

Nhóm thuốc SGLT2 là các thuốc hạ đường huyết tác động trực tiếp lên thận, cụ thể là kênh vận chuyển natri-glucose SGLT2 ở ống lượn gần. Cơ chế chính của nhóm thuốc này là ngăn tái hấp thu glucose vào máu, từ đó giúp đào thải bớt đường qua nước tiểu và làm giảm đường huyết.

Hiện nay, nhiều thuốc trong nhóm thuốc tiểu đường SGLT2 đã được FDA phê duyệt cho người lớn mắc đái tháo đường type 2, gồm: Canagliflozin, Dapagliflozin, Empagliflozin, Ertugliflozin và Bexagliflozin. Trong đó, Canagliflozin, Dapagliflozin và Empagliflozin còn được chỉ định cho trẻ từ 10 tuổi trở lên, trong khi Ertugliflozin và Bexagliflozin chỉ dùng cho người trưởng thành.

Về chỉ định, mỗi loại thuốc SGLT2 sẽ có liều dùng và thời điểm sử dụng khác nhau, nhưng thường được dùng kết hợp với chế độ ăn uống và tập luyện nhằm cải thiện kiểm soát đường huyết ở bệnh nhân tiểu đường type 2. Riêng Sotagliflozin là thuốc ức chế kép SGLT1 và SGLT2, được chỉ định để giảm nguy cơ suy tim, không dùng với mục đích kiểm soát đường huyết.

3. Các loại thường gặp trong nhóm thuốc SGLT2

Các loại thường gặp trong nhóm thuốc SGLT2 là những thuốc dùng phổ biến trong điều trị đái tháo đường type 2, với cơ chế chung là tăng đào thải glucose qua nước tiểu để hạ đường huyết. Dưới đây là các hoạt chất chính và đặc điểm nổi bật:

Canagliflozin: Dùng cho người lớn và trẻ từ 10 tuổi trở lên mắc tiểu đường type 2. Ngoài tác dụng hạ đường huyết, thuốc đã được chứng minh giúp giảm nguy cơ biến cố tim mạch và làm chậm tiến triển bệnh thận ở bệnh nhân có nguy cơ cao.
Dapagliflozin: Sử dụng cho người lớn và trẻ từ 10 tuổi trở lên. Không chỉ giúp kiểm soát đường huyết, thuốc còn có lợi ích rõ rệt trong điều trị suy tim và bảo vệ thận, kể cả ở người không mắc tiểu đường.
Ertugliflozin: Chỉ định cho người lớn mắc tiểu đường type 2 với mục tiêu chính là hạ đường huyết. Hiện chưa có chỉ định chính thức về lợi ích tim mạch hay thận.
Bexagliflozin: Dùng cho người lớn bị tiểu đường type 2 để kiểm soát đường huyết. Thuốc chưa được phê duyệt cho trẻ em và chưa có khuyến cáo về bảo vệ tim mạch hoặc thận.
Sotagliflozin: Thuốc ức chế kép SGLT1 và SGLT2, được phê duyệt chủ yếu để giảm nguy cơ tử vong tim mạch và suy tim ở bệnh nhân nguy cơ cao, đặc biệt là người có tiểu đường type 2 hoặc bệnh thận mạn, không tập trung vào kiểm soát đường huyết đơn thuần.

Nhìn chung, các thuốc SGLT2 có cùng cơ chế hạ đường huyết nhưng khác nhau về chỉ định, độ tuổi sử dụng và lợi ích tim mạch – thận, do đó cần lựa chọn phù hợp với từng người bệnh

4. Tác dụng phụ có thể gặp phải khi dùng thuốc nhóm SGLT2 là gì?

Tác dụng phụ có thể gặp khi dùng thuốc nhóm SGLT2 chủ yếu liên quan đến cơ chế tăng thải đường qua nước tiểu. Người bệnh có thể đi tiểu nhiều hơn, cảm thấy chóng mặt, hoặc gặp nhiễm trùng nấm vùng sinh dục, đặc biệt ở nữ giới.

Bên cạnh đó, nhóm thuốc tiểu đường SGLT2 cũng tiềm ẩn thêm một số rủi ro cần lưu ý. Nhiễm trùng đường tiết niệu có thể xảy ra do nước tiểu chứa nhiều đường. Tác dụng lợi tiểu của thuốc còn có thể gây mất nước và hạ huyết áp. Trong một số trường hợp hiếm nhưng nghiêm trọng, người bệnh có thể bị nhiễm toan ceton do tiểu đường, biểu hiện bằng mệt mỏi, lú lẫn, khát nhiều. Vì vậy, cần sử dụng thuốc đúng chỉ định và theo dõi sát trong quá trình điều trị.

Nhóm thuốc tiểu đường SGLT2 ngày càng giữ vai trò quan trọng trong phác đồ điều trị tiểu đường type 2. Với khả năng tăng thải glucose qua nước tiểu, thuốc giúp giảm đường huyết, hỗ trợ giảm cân nhẹ và hạ huyết áp. Đặc biệt, nhiều thuốc trong nhóm đã được chứng minh hiệu quả bảo vệ tim và thận, phù hợp cho bệnh nhân có bệnh lý đi kèm.

Nguồn tài liệu tham khảo: My.clevelandclinic, Drugs, Ncbi