Bé bị suy hô hấp có nguy hiểm không?

Bé bị suy hô hấp có nguy hiểm không là câu hỏi khiến nhiều cha mẹ lo lắng, đặc biệt khi trẻ còn quá nhỏ hoặc sinh non. Đây là tình trạng không nên chủ quan vì suy hô hấp ảnh hưởng trực tiếp đến việc cung cấp oxy cho cơ thể, từ đó tác động đến não, tim và nhiều cơ quan quan trọng khác. Việc hiểu rõ mức độ nguy hiểm sẽ giúp phụ huynh chủ động theo dõi và đưa trẻ đi điều trị kịp thời.

1. Vì sao suy hô hấp xảy ra ở trẻ nhỏ/trẻ sơ sinh

Ở trẻ nhỏ và trẻ sơ sinh, suy hô hấp xảy ra chủ yếu do phổi chưa phát triển hoàn chỉnh. Điều này thường gặp ở trẻ sinh non, khi phổi chưa tạo đủ chất hoạt hóa bề mặt – một chất quan trọng giúp các phế nang luôn mở để trao đổi oxy.

Thai nhi chỉ bắt đầu sản sinh chất hoạt hóa bề mặt từ khoảng tuần thai thứ 26. Vì vậy, nếu trẻ sinh trước 37 tuần, lượng chất này có thể không đủ. Khi thiếu chất hoạt hóa bề mặt, các phế nang dễ bị xẹp sau mỗi lần thở, khiến việc hô hấp trở nên khó khăn hơn. Trẻ phải gắng sức để thở, làm phổi nhanh chóng bị mệt và tổn thương.

Khi phổi hoạt động kém, cơ thể trẻ không nhận đủ oxy, trong khi khí carbon dioxide lại tích tụ trong máu. Tình trạng này làm rối loạn cân bằng axit trong cơ thể, ảnh hưởng đến nhiều cơ quan khác. Nếu không được hỗ trợ kịp thời, trẻ có thể kiệt sức và cần đến máy thở. Đây là lý do nhiều cha mẹ lo lắng bé bị suy hô hấp có nguy hiểm không, đặc biệt ở trẻ sơ sinh và trẻ sinh non.

2. Bé bị suy hô hấp có nguy hiểm không? Vì sao

Bé bị suy hô hấp có nguy hiểm không? Câu trả lời là CÓ và mức độ nguy hiểm phụ thuộc vào lượng oxy trong máu bị thiếu hụt nhiều hay ít. Khi không được cung cấp đủ oxy, các cơ quan quan trọng của trẻ sẽ bị ảnh hưởng, trước tiên là não, sau đó đến tim và những cơ quan khác. Đồng thời, khí CO₂ ứ đọng trong máu còn gây nhiễm toan hô hấp, làm tình trạng bệnh nặng hơn.

Suy hô hấp ở trẻ em là tình trạng nguy hiểm, dễ gây biến chứng nên cần được phát hiện sớm và xử trí kịp thời:

Ở mức độ suy hô hấp nặng, trẻ thường cần dùng thuốc để hỗ trợ hô hấp, tuy nhiên không phải lúc nào thuốc cũng mang lại hiệu quả hoàn toàn. Khi các triệu chứng không cải thiện, bác sĩ sẽ cân nhắc thêm những biện pháp can thiệp phù hợp với diễn tiến bệnh.
Trong trường hợp suy hô hấp nguy kịch, trẻ phải được cấp cứu ngay bằng các thủ thuật y khoa kết hợp với điều trị bằng thuốc. Những biện pháp thường được áp dụng gồm bóp bóng hỗ trợ thở, thở máy hoặc đặt nội khí quản để duy trì hô hấp cho trẻ.

Nếu bị suy hô hấp ở trẻ em kéo dài hoặc diễn tiến nặng, bệnh nhi có thể gặp nhiều biến chứng nguy hiểm như chảy máu não, làm chậm phát triển trí tuệ, thậm chí gây bại não; các biến chứng ở phổi như tràn khí màng phổi hoặc chảy máu phổi; suy giảm thị lực; và tăng nguy cơ nhiễm trùng nặng, có thể dẫn đến nhiễm trùng huyết.

3. Làm gì khi bé bị suy hô hấp

Trẻ sinh càng non thì nguy cơ mắc hội chứng suy hô hấp cấp càng lớn và đây là tình trạng hầu như không thể phòng ngừa. Phần lớn trẻ sinh trước 28 tuần thai dễ bị suy hô hấp do phổi chưa phát triển đầy đủ. Chính vì vậy, nhiều cha mẹ lo lắng trẻ sơ sinh bị suy hô hấp có nguy hiểm? Thực tế, nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng cách, chức năng hô hấp của trẻ vẫn có khả năng cải thiện theo thời gian.

Hiện nay, một số phương pháp thường được sử dụng để điều trị suy hô hấp ở trẻ em gồm:

Máy thở áp lực dương liên tục qua mũi: Phương pháp này giúp hỗ trợ hô hấp bằng cách đưa luồng không khí nhẹ nhàng vào phổi thông qua các ống nhỏ đặt ở mũi, giúp phổi trẻ không bị xẹp khi thở.
Liệu pháp bổ sung chất hoạt động bề mặt: Được áp dụng khi trẻ vẫn khó thở dù đã dùng máy thở áp lực dương qua mũi. Trong một số trường hợp, bác sĩ cần đặt ống thở để đưa chất này trực tiếp vào phổi. Trước khi thực hiện, bác sĩ sẽ cân nhắc kỹ lợi ích và rủi ro để lựa chọn phương pháp phù hợp nhất cho trẻ.
Thông khí cơ học: Chỉ sử dụng khi suy hô hấp rất nặng. Máy thở sẽ thay thế hoặc hỗ trợ hoàn toàn việc thở cho trẻ thông qua ống thở đặt vào đường thở. Phương pháp này có thể gây một số nguy cơ như tổn thương phổi hoặc đường thở, và làm tăng khả năng mắc bệnh phổi mạn tính ở trẻ sinh non.
Bổ sung dịch truyền và dinh dưỡng: Trẻ được cung cấp đầy đủ nước và dưỡng chất để phòng suy dinh dưỡng, hỗ trợ tăng trưởng. Dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng trong việc giúp phổi phát triển và phục hồi tốt hơn.

Bé bị suy hô hấp có nguy hiểm không phụ thuộc vào mức độ nặng nhẹ và thời điểm can thiệp. Nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng cách, trẻ có cơ hội hồi phục tốt và giảm nguy cơ biến chứng. Ngược lại, nếu chậm trễ, suy hô hấp có thể gây hậu quả nghiêm trọng. Vì vậy, khi thấy trẻ có dấu hiệu khó thở, phụ huynh cần nhanh chóng đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám và xử trí kịp thời.

Nguồn tài liệu tham khảo: Stanfordchildrens, NHLBI, NHS