Tiêm màng cứng thoát vị đĩa đệm có hại không?

Tiêm màng cứng là một trong những phương pháp được nhiều người quan tâm khi điều trị đau do thoát vị đĩa đệm. Tuy nhiên, bên cạnh lợi ích giảm đau nhanh, không ít người vẫn băn khoăn tiêm màng cứng thoát vị đĩa đệm có hại không, có gây biến chứng hay ảnh hưởng lâu dài đến cột sống và sức khỏe tổng thể hay không? Việc hiểu đúng về phương pháp này sẽ giúp người bệnh đưa ra quyết định điều trị an toàn và phù hợp.

1. Tiêm màng cứng thoát vị đĩa đệm là gì? Chỉ định?

Tiêm màng cứng (tiêm steroid ngoài màng cứng) là thủ thuật đưa kim vào khoang ngoài màng cứng của cột sống để tiêm thuốc steroid chống viêm (như cortisone), thường kết hợp thuốc gây tê tại chỗ. Mục tiêu là giảm viêm, giảm sưng quanh rễ thần kinh bị chèn ép, từ đó giúp giảm đau nhanh và cải thiện vận động.

Chỉ định tiêm màng cứng thường được đặt ra trong các trường hợp:

Thoát vị đĩa đệm gây đau thần kinh tọa, với triệu chứng đau lan từ thắt lưng xuống mông, đùi, cẳng chân.
Chèn ép rễ thần kinh cột sống do thoát vị đĩa đệm hoặc hẹp ống sống, gây đau, tê bì, yếu chi.
Đau thắt lưng mạn tính hoặc đau lưng dưới khu trú, khi điều trị nội khoa thông thường (thuốc uống, vật lý trị liệu) không mang lại hiệu quả rõ rệt.

Tiêm màng cứng không phải là phẫu thuật và thường được xem là biện pháp hỗ trợ, giúp kiểm soát triệu chứng đau, tạo điều kiện cho người bệnh phục hồi và tập luyện tốt hơn.

2. Tiêm màng cứng thoát vị đĩa đệm có hại không? Vì sao?

Tiêm màng cứng thoát vị đĩa đệm có hại không? Câu trả lời là: Đa số trường hợp không hại, nhưng vẫn tồn tại rủi ro nhất định. Do đó bạn nên tìm hiểu kỹ trước khi quyết định có nên tiêm hay không.

Tiêm steroid ngoài màng cứng đã được chứng minh có khả năng giảm đau lưng cấp hoặc đau dữ dội khá hiệu quả trong ngắn và trung hạn, đặc biệt ở những bệnh nhân bị viêm nhiều quanh cột sống. Với phần lớn người bệnh, tiêm ngoài màng cứng vùng thắt lưng được đánh giá là tương đối an toàn khi thực hiện đúng chỉ định và đúng kỹ thuật.

Tuy nhiên, tiêm màng cứng thoát vị đĩa đệm không hoàn toàn vô hại. Trong những trường hợp rất hiếm, thủ thuật này có thể gây ra các biến chứng nghiêm trọng như nhiễm trùng nặng, tổn thương thần kinh, co giật, khó thở, thậm chí đe dọa tính mạng. Tổn thương thần kinh vĩnh viễn có thể xảy ra nếu tủy sống bị tổn thương hoặc nhiễm trùng nặng, dẫn đến mất cảm giác hoặc liệt chân. Dù vậy, thống kê cho thấy nguy cơ này cực kỳ thấp, chỉ khoảng 0,002% đối với tổn thương vĩnh viễn và dưới 0,001% với liệt nặng hoặc tử vong.

Ngoài các biến chứng hiếm gặp, người bệnh vẫn có thể gặp tác dụng phụ như tụt huyết áp gây chóng mặt, đau đầu dữ dội do rò rỉ dịch não tủy, nhiễm trùng tại chỗ tiêm, phản ứng với thuốc (bốc hỏa, phát ban), chảy máu, tổn thương dây thần kinh hoặc tạm thời mất kiểm soát bàng quang – ruột. Việc tiêm quá thường xuyên hoặc dùng liều steroid cao còn có thể làm yếu xương và cơ quanh cột sống, vì vậy đa số bác sĩ chỉ khuyến cáo tiêm tối đa 2 – 3 lần mỗi năm.

Một vấn đề quan trọng khác là: Tiêm ngoài màng cứng không điều trị triệt để nguyên nhân thoát vị đĩa đệm. Nếu lạm dụng tiêm khi thuốc không còn hiệu quả, người bệnh có thể bỏ lỡ thời điểm điều trị phù hợp, khiến tình trạng nặng hơn và cuối cùng vẫn phải phẫu thuật.

“Thoát vị đĩa đệm có nên tiêm không?”, câu trả lời là: Có thể tiêm trong những trường hợp đau nhiều, viêm nặng và không đáp ứng điều trị bảo tồn, nhưng cần được bác sĩ chuyên khoa đánh giá kỹ. Tiêm màng cứng thoát vị đĩa đệm không phải là giải pháp lâu dài và chỉ thực sự an toàn khi dùng đúng chỉ định, đúng thời điểm và không lạm dụng.

3. Các lưu ý khi tiêm màng cứng thoát vị đĩa đệm

Để đảm bảo hiệu quả và an toàn khi tiêm màng cứng thoát vị đĩa đệm, người bệnh cần nắm rõ một số lưu ý quan trọng dưới đây:

Thăm khám và chẩn đoán chính xác: Chỉ nên tiêm khi đã có chẩn đoán rõ ràng thoát vị đĩa đệm qua MRI/CT và được bác sĩ chuyên khoa chỉ định.
Khai báo đầy đủ tiền sử bệnh: Bao gồm đái tháo đường, tăng huyết áp, rối loạn đông máu, bệnh tim mạch hoặc tiền sử dị ứng thuốc.
Thông báo các thuốc đang sử dụng: Đặc biệt là thuốc chống đông, aspirin, corticoid hoặc thuốc điều trị mạn tính khác.
Phụ nữ mang thai, người nhiễm trùng tại chỗ tiêm hoặc nhiễm trùng toàn thân thường không được chỉ định tiêm.
Thực hiện tại cơ sở y tế uy tín: Thủ thuật cần do bác sĩ được đào tạo chuyên sâu thực hiện, tốt nhất dưới hướng dẫn của X-quang hoặc CT để tăng độ chính xác.
Tuân thủ vô khuẩn tuyệt đối: Giúp giảm nguy cơ nhiễm trùng khoang ngoài màng cứng.
Theo dõi sát trong và sau tiêm: Người bệnh có thể được theo dõi tại chỗ từ 30–60 phút để phát hiện sớm các phản ứng bất thường.
Nghỉ ngơi hợp lý: Tránh vận động mạnh, mang vác nặng trong 24–48 giờ đầu sau tiêm.
Theo dõi tác dụng phụ: Có thể gặp đau tại chỗ tiêm, nhức đầu, tăng đường huyết tạm thời (đặc biệt ở người đái tháo đường).
Không lạm dụng tiêm nhiều lần: Tiêm steroid ngoài màng cứng thường được giới hạn số lần trong năm để tránh tác dụng phụ toàn thân.
Kết hợp điều trị khác: Vật lý trị liệu, tập phục hồi chức năng và điều chỉnh lối sống giúp duy trì hiệu quả giảm đau lâu dài.

Nhớ rằng, tiêm màng cứng không điều trị triệt để nguyên nhân thoát vị, mà chủ yếu giúp giảm đau và cải thiện chất lượng sống. Nếu đau không cải thiện hoặc xuất hiện triệu chứng nặng hơn (yếu liệt, rối loạn tiểu tiện) thì cần tái khám ngay để có biện pháp điều trị kịp thời.

Tóm lại, giống như bất kì thủ thuật y khoa nào, tiêm màng cứng thoát vị đĩa đệm vẫn tiềm ẩn những nguy cơ nhất định nếu lạm dụng hoặc thực hiện không đúng kỹ thuật. Vì vậy, để trả lời chính xác câu hỏi “tiêm màng cứng thoát vị đĩa đệm có hại không?”, người bệnh cần được thăm khám kỹ lưỡng, cân nhắc lợi ích – rủi ro cụ thể và tuân thủ tư vấn của bác sĩ nhằm đảm bảo an toàn và đạt hiệu quả điều trị tối ưu.

Nguồn thông tin tham khảo: Hssh.health, My.clevelandclinic.org, Vancouverdisccenter.com