Đau gót chân khi đi bộ nhiều: Nguyên nhân và cách xử trí
Đau gót chân khi đi bộ nhiều là tình trạng thường gặp ở người phải đứng lâu, đi lại thường xuyên hoặc tăng cường độ vận động đột ngột. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn nhận biết nguyên nhân và xử trí đúng cách giúp giảm đau, hạn chế tổn thương và duy trì khả năng vận động.
1. Đau gót chân khi vận động là bệnh gì?
Gót chân là bộ phận chịu lực lớn trong quá trình đứng, đi bộ và chạy. Khi vận động kéo dài, các cấu trúc như cân gan chân, gân Achilles và túi hoạt dịch có thể phải chịu áp lực vượt quá khả năng thích nghi. Tình trạng này khiến người bệnh xuất hiện cảm giác đau nhức, căng tức hoặc khó chịu tại vùng gót chân.
2. Tại sao đau gót chân sau khi đi bộ?
2.1. Viêm cân gan chân
Viêm cân gan chân là một trong những nguyên nhân phổ biến gây đau gót chân sau khi đi bộ. Cân gan chân là dải mô liên kết dày chạy từ xương gót đến nền các ngón chân, có vai trò nâng đỡ vòm bàn chân và hỗ trợ hấp thụ lực khi vận động. Khi phải chịu lực kéo căng quá mức trong thời gian dài, cân gan chân có thể xuất hiện những tổn thương vi thể. Quá trình sửa chữa mô lặp lại có thể làm giảm độ đàn hồi, gây đau và hạn chế khả năng chịu lực của bàn chân.
Người mắc viêm cân gan chân thường cảm thấy đau ở mặt dưới gót chân. Ngoài ra, người bệnh có thể cảm thấy đau khi kéo căng lòng bàn chân, nhón chân hoặc bước lên cầu thang
2.2. Viêm gân Achilles
Gân Achilles là dải mô liên kết nối cơ bắp chân với xương gót, giúp thực hiện động tác nhón chân và đẩy cơ thể về phía trước khi đi bộ. Viêm gân Achilles thường xuất hiện khi người bệnh tăng cường độ tập luyện đột ngột, đi bộ đường dài hoặc vận động lặp lại với cường độ cao. Tình trạng quá tải khiến gân bị kích thích, gây đau, sưng và cứng vùng phía sau gót chân.
2.3. Viêm túi hoạt dịch quanh gót chân
Túi hoạt dịch là những túi nhỏ chứa dịch, có tác dụng giảm ma sát giữa các cấu trúc như gân, xương và mô mềm. Khi túi hoạt dịch quanh gót chân bị kích thích hoặc viêm, người bệnh có thể xuất hiện cảm giác đau và sưng tại vùng tổn thương. Viêm túi hoạt dịch gót chân thường liên quan đến tình trạng đứng lâu, đi bộ nhiều hoặc sử dụng giày dép gây cọ xát liên tục. Người bệnh có thể cảm thấy đau khi mang giày, đặc biệt ở vùng phía sau gót chân.
2. Các yếu tố nguy cơ và nguyên nhân sinh lý khiến đau gót chân khi đi bộ nhiều
2.1. Đứng hoặc đi bộ quá lâu
Khi đứng hoặc đi bộ trong thời gian dài, gót chân phải liên tục chịu lực từ trọng lượng cơ thể. Áp lực có thể khiến cân gan chân và các mô mềm quanh gót bị quá tải, đặc biệt khi người bệnh ít có thời gian nghỉ ngơi. Người thường xuyên làm việc trong tư thế đứng, nhân viên bán hàng hoặc người có thói quen đi bộ đường dài có thể dễ gặp tình trạng này. Cơn đau thường âm ỉ, tăng khi tiếp tục vận động và giảm dần sau khi nghỉ ngơi.
2.2. Mang giày dép không phù hợp
Giày dép có ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng phân bố lực và nâng đỡ bàn chân trong quá trình di chuyển. Những loại giày đế quá cứng, đế quá mỏng hoặc thiếu khả năng giảm chấn có thể làm tăng áp lực lên vùng gót chân. Ngoài ra, giày cao gót, dép lê hoặc giày không nâng đỡ vòm bàn chân có thể khiến bàn chân chịu lực không đồng đều. Khi sử dụng trong thời gian dài, những yếu tố này có thể làm tăng nguy cơ đau gót chân do đi lại nhiều.
2.3. Tăng cường độ vận động đột ngột
Việc đột ngột tăng quãng đường đi bộ, thời gian tập luyện hoặc cường độ vận động khiến các mô tại bàn chân chưa kịp thích nghi. Tình trạng này có thể gây quá tải cân gan chân và gân Achilles, dẫn đến đau gót chân khi vận động. Người mới bắt đầu chạy bộ, tập luyện trên bề mặt cứng hoặc thường xuyên đi bộ đường dài cần tăng cường độ từ từ. Việc duy trì thời gian nghỉ hợp lý giúp các mô có điều kiện phục hồi sau vận động.
2.4. Thừa cân và hạn chế độ linh hoạt của cơ bắp chân
Trọng lượng cơ thể tăng làm gia tăng lực tác động lên gót chân trong mỗi bước đi. Khi kết hợp với tình trạng cơ bắp chân căng cứng hoặc hạn chế độ linh hoạt của cổ chân, áp lực lên cân gan chân có thể tiếp tục tăng.
3. Một vài phương pháp điều trị kịp thời cho cơn đau gót chân sau khi đi bộ
3.1. Nghỉ ngơi và điều chỉnh cường độ vận động
Khi xuất hiện tình trạng đi nhiều bị đau gót chân, người bệnh nên giảm các hoạt động gây đau và theo dõi diễn biến triệu chứng. Người bệnh nên tạm thời hạn chế những hoạt động làm tăng đau như đi bộ đường dài, chạy bộ, nhảy hoặc đứng liên tục trong nhiều giờ. Thay vào đó, có thể chia nhỏ thời gian vận động và bố trí các khoảng nghỉ phù hợp.
3.2. Chườm lạnh vùng gót chân
Nhiều người thường băn khoăn đau gót chân khi đi bộ phải làm sao để cải thiện triệu chứng và hạn chế tổn thương tiến triển. Chườm lạnh có thể giúp giảm đau và hạn chế phản ứng viêm tại vùng gót chân sau khi vận động quá mức. Người bệnh có thể sử dụng túi đá bọc khăn mềm, chườm lên vùng đau khoảng 10 – 15 phút mỗi lần. Không nên đặt đá trực tiếp lên da hoặc chườm quá lâu để tránh gây tổn thương da.
3.3. Kê cao chân khi nghỉ ngơi
Khi có cảm giác đau hoặc sưng vùng gót chân, người bệnh có thể kê chân lên gối hoặc ghế để nâng cao chân trong thời gian nghỉ ngơi. Tư thế này hỗ trợ giảm tình trạng ứ dịch và giúp vùng tổn thương được thư giãn.
3.4. Lựa chọn giày dép phù hợp
Người bị đau gót chân nên ưu tiên giày có phần đế êm, khả năng giảm chấn tốt và nâng đỡ vòm bàn chân phù hợp. Giày cần vừa với kích thước bàn chân, tránh gây cọ xát hoặc tạo áp lực tập trung lên vùng gót.
3.5. Thực hiện các bài tập kéo giãn nhẹ nhàng
Các bài tập kéo giãn cân gan chân và cơ bắp chân có thể hỗ trợ cải thiện độ linh hoạt của bàn chân, cổ chân và giảm cảm giác căng cứng. Người bệnh nên thực hiện nhẹ nhàng, tránh kéo giãn quá mức hoặc cố gắng tập khi cơn đau đang tăng.
4. Khi nào cần thăm khám đau gót chân?
Đau gót chân sau khi đi bộ có thể cải thiện khi nghỉ ngơi và điều chỉnh hoạt động. Tuy nhiên, người bệnh không nên chủ quan nếu triệu chứng kéo dài, tái phát thường xuyên hoặc ngày càng nghiêm trọng. Người bệnh nên đến cơ sở y tế khi cơn đau không cải thiện sau một thời gian nghỉ ngơi, gây khó khăn khi đi lại hoặc xuất hiện sưng đỏ, nóng tại vùng gót chân. Đặc biệt, nếu đau dữ dội sau chấn thương, không thể chịu lực lên bàn chân hoặc xuất hiện tình trạng tê bì, cần được đánh giá y tế sớm.
Đau gót chân khi đi bộ nhiều có thể liên quan đến tình trạng quá tải cân gan chân, viêm gân Achilles hoặc tổn thương các mô mềm quanh gót. Việc nghỉ ngơi hợp lý, lựa chọn giày dép phù hợp và điều chỉnh cường độ vận động giúp giảm áp lực lên bàn chân, hỗ trợ cải thiện triệu chứng.
Tuy nhiên, nếu cơn đau kéo dài hoặc ảnh hưởng đến khả năng đi lại, người bệnh nên thăm khám để được xác định nguyên nhân và điều trị đúng hướng. Tại Hệ thống Y tế Thu Cúc TCI, khách hàng có thể lựa chọn thăm khám với chuyên gia Cơ xương khớp để được đánh giá tình trạng đau gót chân và tư vấn phương pháp xử trí phù hợp.
