Tìm hiểu tầm soát đột quỵ cần làm những gì

Đột quỵ đang trở thành mối đe dọa sức khỏe nghiêm trọng với hơn 200.000 ca mắc mới tại Việt Nam mỗi năm. Việc hiểu rõ tầm soát đột quỵ cần làm những gì chính là chìa khóa vàng giúp bạn chủ động ngăn chặn những biến chứng nguy hiểm trước khi quá muộn. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp lộ trình về khám gì khi tầm soát đột quỵ bằng các phương pháp chẩn đoán giúp bạn bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình.

1. Tầm soát đột quỵ là gì? Giải đáp

Đột quỵ xảy ra khi dòng máu cung cấp cho một vùng não bị gián đoạn hoặc giảm mạnh, khiến tế bào não thiếu oxy và dưỡng chất. Tình trạng này nếu kéo dài sẽ dẫn đến tổn thương não không hồi phục và có thể gây tử vong nhanh chóng.

Theo Bộ Y tế, chỉ khoảng 23,2% bệnh nhân đến bệnh viện trong 4,5 giờ đầu kể từ khi xuất hiện triệu chứng, đây là “thời gian vàng” để can thiệp hiệu quả. Ngoài ra, tỷ lệ người bệnh được đưa đến viện bằng hệ thống cấp cứu chuyên nghiệp vẫn còn khá thấp. Chính vì vậy, tầm soát đột quỵ là quá trình kiểm tra, đánh giá các yếu tố nguy cơ và phát hiện sớm bất thường liên quan. Thông qua tầm soát, bác sĩ có thể đưa ra hướng kiểm soát phù hợp nhằm giảm thiểu nguy cơ xảy ra đột quỵ trong tương lai.

tầm soát đột quỵ cần làm những gì — Đột quỵ não xảy ra khi dòng máu lên não bị gián đoạn hoặc giảm mạnh, khiến não thiếu oxy và dưỡng chất

2. Tầm soát đột quỵ làm những gì? Các phương pháp chẩn đoán

2.1. Xét nghiệm máu

Xét nghiệm máu đóng vai trò quan trọng trong quá trình tầm soát đột quỵ vì giúp phát hiện nhiều yếu tố nguy cơ tiềm ẩn. Thông qua các chỉ số xét nghiệm, bác sĩ có thể đánh giá tình trạng rối loạn lipid máu, đường huyết hoặc các bất thường về đông máu.

Ngoài ra, xét nghiệm máu còn hỗ trợ kiểm tra chức năng gan và thận, từ đó phát hiện các bệnh lý nền ảnh hưởng đến hệ mạch máu. Những thông tin này giúp xây dựng kế hoạch kiểm soát nguy cơ đột quỵ một cách toàn diện và hiệu quả hơn.

2.2. Đo điện tim (ECG)

Điện tâm đồ là kỹ thuật ghi lại các hoạt động điện học của tim, giúp phát hiện những bất thường trong nhịp đập. Các rối loạn nhịp tim, đặc biệt là rung nhĩ, chính là nguyên nhân phổ biến tạo ra các cục máu đông di chuyển từ tim lên não gây đột quỵ. Việc đo điện tim giúp bác sĩ xác định liệu tim của bạn có đang làm việc quá tải, có dấu hiệu dày thất hay thiếu máu cơ tim hay không.

2.3. Chụp MRI – Giải đáp khám gì khi tầm soát đột quỵ

Chụp cộng hưởng từ (MRI) là kỹ thuật hình ảnh hiện đại giúp quan sát chi tiết cấu trúc và mô não mà không sử dụng tia X. Phương pháp này có độ nhạy cao trong việc phát hiện tổn thương não ở giai đoạn sớm.

MRI có thể xác định các vùng não bị thiếu máu, tổn thương vi thể hoặc dấu hiệu của đột quỵ đã từng xảy ra trước đó. Điều này đặc biệt hữu ích trong việc đánh giá nguy cơ tái phát và xây dựng kế hoạch điều trị phù hợp. Trong nhiều trường hợp, MRI được chỉ định kết hợp với các phương pháp khác nhằm tăng độ chính xác trong chẩn đoán và tầm soát đột quỵ.

2.4. Chụp CT

Chụp cắt lớp vi tính (CT) là một trong những kỹ thuật thường được sử dụng đầu tiên khi nghi ngờ đột quỵ. Phương pháp này sử dụng tia X để tạo ra hình ảnh chi tiết về cấu trúc não trong thời gian ngắn.

CT giúp phát hiện nhanh tình trạng xuất huyết não, phù não hoặc các tổn thương mô não do thiếu máu. Đồng thời, kết quả chụp còn cung cấp thông tin về vị trí và mức độ tổn thương để hỗ trợ bác sĩ đưa ra hướng xử trí phù hợp.

2.5. Siêu âm Doppler

Siêu âm Doppler động mạch cảnh là phương pháp không xâm lấn sử dụng sóng âm tần số cao để khảo sát dòng máu. Kỹ thuật này giúp phát hiện sự hẹp hoặc tắc nghẽn trong các động mạch cung cấp máu cho não.

Thông qua siêu âm, bác sĩ có thể nhận diện mảng xơ vữa hoặc cục máu đông trong lòng mạch, đây là nguyên nhân chính gây đột quỵ do thiếu máu não. Phương pháp này an toàn, không đau và phù hợp cho nhiều đối tượng.

3. Đối tượng nên tầm soát

3.1. Nhóm yếu tố nguy cơ có thể kiểm soát

Đa số các nguyên nhân dẫn đến đột quỵ xuất phát từ lối sống và các bệnh lý nền mà chúng ta có thể điều chỉnh được:

Những người mắc các bệnh lý (tăng huyết áp, tiểu đường, rối loạn mỡ máu hoặc bệnh tim mạch) có nguy cơ cao bị đột quỵ.
Người thừa cân, béo phì hoặc có lối sống ít vận động cũng dễ gặp các vấn đề về chuyển hóa và tim mạch. Điều này làm tăng nguy cơ hình thành mảng xơ vữa trong lòng mạch và gây tắc nghẽn dòng máu lên não.
Hút thuốc lá, uống nhiều rượu bia, ít vận động hoặc thường xuyên thức khuya, stress kéo dài.

3.2. Nhóm yếu tố nguy cơ không thể kiểm soát dễ dàng

Tuổi tác: Nguy cơ đột quỵ thường tăng gấp đôi sau mỗi 10 năm kể từ khi bạn bước qua tuổi 40.
Tiền sử gia đình: Người thân trực hệ từng bị đột quỵ, khả năng mắc bệnh của bạn sẽ cao hơn người bình thường.
Tiền sử cá nhân: Những người từng bị cơn thiếu máu não thoáng qua (TIA) có nguy cơ gặp đột quỵ thực thụ rất lớn trong tương lai gần.
Giới tính và chủng tộc: Phụ nữ có nguy cơ cao hơn trong một số giai đoạn như mang thai hoặc sau mãn kinh và một số nhóm sắc tộc có tỷ lệ mắc đột quỵ khác biệt do đặc thù sinh học và di truyền.

Tầm soát đột quỵ là bước quan trọng giúp nhận diện sớm các yếu tố nguy cơ và hạn chế tối đa biến chứng nguy hiểm. Tại Thu Cúc TCI, khách hàng có thể lựa chọn đa dạng gói khám đánh giá chức năng và bệnh lý não – thần kinh, từ cơ bản đến chuyên sâu. Nhờ hệ thống thiết bị tiên tiến như MRI, CT đa lát cắt cùng đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm, việc phát hiện sớm và điều trị các bệnh lý thần kinh, phòng ngừa đột quỵ, được thực hiện hiệu quả và chính xác hơn.