Dấu hiệu viêm gan B hoạt động là gì?

Theo WHO, có khoảng 295 triệu người trên toàn cầu đang chung sống với căn bệnh viêm gan B. Nhận biết sớm dấu hiệu viêm gan B hoạt động giúp người bệnh chủ động điều trị, hạn chế biến chứng xơ gan, ung thư gan. Tuy nhiên, nhiều trường hợp bệnh tiến triển âm thầm, chỉ biểu hiện khi gan đã tổn thương đáng kể. Vậy viêm gan B hoạt động là gì và nhận biết qua những dấu hiệu nào?

1. Viêm gan B hoạt động là gì?

1.1 Khái niệm viêm gan B hoạt động

Viêm gan B là bệnh lý do virus HBV gây ra, tấn công trực tiếp vào tế bào gan. Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp nhiễm HBV đều gây tổn thương gan rõ rệt và biểu hiện thành triệu chứng. 

“Viêm gan B hoạt động” là giai đoạn virus đang nhân lên mạnh mẽ trong cơ thể, gây viêm và phá hủy tế bào gan. Đây là thời điểm bệnh có nguy cơ tiến triển nhanh nếu không được kiểm soát.

1.2 Phân biệt viêm gan B không hoạt động và hoạt động

Ở thể không hoạt động, virus tồn tại nhưng ít nhân lên, men gan thường bình thường và người bệnh hầu như không có triệu chứng. Ngược lại, khi chuyển sang thể hoạt động, người bệnh bắt đầu xuất hiện các biểu hiện lâm sàng hoặc bất thường xét nghiệm.

Nhiều người vẫn nhầm lẫn giữa hai trạng thái này, dẫn đến chủ quan không theo dõi định kỳ.

2. Các dấu hiệu viêm gan B hoạt động

2.1 Mệt mỏi kéo dài, suy nhược – Dấu hiệu viêm gan B hoạt động thường gặp

TTƯT.PGS.TS Nguyễn Xuân Thành – Chuyên gia Gan mật Thu Cúc TCI, mệt mỏi, suy nhược không rõ nguyên nhân là một triệu chứng thường nhưng dễ bị bỏ qua ở những người mắc bệnh viêm gan B. Đặc biệt ở giai đoạn nặng, người bệnh thường mệt mỏi kéo dài, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe thể chất và cả tinh thần.

Nguyên nhân là do chức năng chuyển hóa của gan bị suy giảm, ảnh hưởng đến năng lượng toàn cơ thể. 

2.2 Vàng da, vàng mắt

Một trong những biểu hiện điển hình nhất của tổn thương gan là vàng da và vàng củng mạc mắt.

Khi gan bị viêm, khả năng chuyển hóa bilirubin suy giảm, khiến sắc tố này tích tụ trong máu và gây vàng da. Theo khuyến cáo từ WHO, đây là dấu hiệu cần đặc biệt lưu ý vì thường xuất hiện khi gan đã bị tổn thương rõ rệt.

2.3 Nước tiểu sẫm màu

Nước tiểu chuyển sang màu vàng đậm hoặc nâu là dấu hiệu cảnh báo gan đang gặp vấn đề.

Theo Trung tâm kiểm soát dịch và phòng ngừa dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC Hoa Kỳ), tình trạng này liên quan đến việc bilirubin tăng cao và được đào thải qua nước tiểu.

2.4 Chán ăn, buồn nôn, rối loạn tiêu hóa

Gan đóng vai trò quan trọng trong tiêu hóa. Khi gan bị viêm, người bệnh dễ gặp các triệu chứng như:

• Chán ăn
• Buồn nôn
• Đầy bụng, khó tiêu

Những biểu hiện này thường không đặc hiệu nhưng nếu kéo dài, cần nghĩ đến nguyên nhân từ gan.

2.5 Đau tức vùng hạ sườn phải 

Cảm giác đau âm ỉ hoặc tức nặng ở vùng gan (hạ sườn phải) là dấu hiệu cho thấy gan đang bị viêm hoặc sưng to.

Cơn đau thường không dữ dội nhưng kéo dài, đặc biệt tăng lên khi vận động hoặc ăn no.

2.6 Sốt nhẹ, đau cơ khớp

Một số trường hợp có thể xuất hiện sốt nhẹ, kèm đau nhức cơ thể. Đây là phản ứng của hệ miễn dịch khi cơ thể đang chống lại virus.

2.7 Ngứa da, nổi ban

Tình trạng ứ mật có thể gây ngứa da, nổi mẩn. Đây là biểu hiện ít gặp hơn nhưng có giá trị cảnh báo khi đi kèm các triệu chứng khác.

Tuy nhiên, theo CDC Hòa Kỳ, một tỷ lệ lớn người nhiễm HBV không có triệu chứng rõ ràng trong giai đoạn đầu.

Chính vì vậy, việc phát hiện bệnh thường muộn, khi gan đã tổn thương đáng kể. Đây cũng là lý do các chuyên gia luôn khuyến cáo người dân nên kiểm tra định kỳ.

3. Dấu hiệu cận lâm sàng cho thấy viêm gan B đang hoạt động

3.1 Men gan tăng cao (ALT, AST)

Men gan là chỉ số phản ánh mức độ tổn thương tế bào gan. Khi gan bị viêm, các tế bào gan bị phá hủy sẽ giải phóng enzyme vào máu, làm tăng chỉ số ALT, AST. Đây là một trong những tiêu chí quan trọng để đánh giá dấu hiệu virus viêm gan B hoạt động.

3.2 HBV-DNA tăng cao – Dấu hiệu viêm gan B hoạt động mạnh mẽ

Xét nghiệm HBV-DNA giúp đo tải lượng virus trong máu. Nếu chỉ số này tăng cao, chứng tỏ virus đang nhân lên mạnh, đồng nghĩa với việc bệnh đang ở giai đoạn hoạt động và cần điều trị.

3.3 HBeAg dương tính

HBeAg là một dấu ấn sinh học cho thấy virus đang hoạt động mạnh. Người bệnh có HBeAg dương tính thường có nguy cơ lây nhiễm cao hơn và khả năng tổn thương gan tiến triển nhanh hơn.

3.4 Bất thường trên siêu âm gan

Siêu âm có thể phát hiện gan to, nhu mô gan thay đổi hoặc dấu hiệu xơ hóa. Dù không đặc hiệu, nhưng kết hợp với các xét nghiệm máu, siêu âm giúp đánh giá toàn diện tình trạng gan.

4. Vì sao cần phát hiện sớm viêm gan B hoạt động?

Viêm gan B nếu không được kiểm soát có thể dẫn đến các biến chứng nguy hiểm như xơ gan, suy gan và ung thư gan.

Theo WHO, khoảng 295 triệu người trên toàn cầu đang chung sống với virus HBV và nhiều trường hợp không được chẩn đoán sớm. Điều này làm tăng nguy cơ tử vong do biến chứng ở gan.

Phát hiện sớm và điều trị đúng thời điểm giúp:

• Kiểm soát sự nhân lên của virus
• Giảm tổn thương gan
• Ngăn ngừa biến chứng lâu dài
• Cải thiện chất lượng sống

5. Khi nào nên đi khám?

Bạn nên chủ động kiểm tra viêm gan B khi:

• Có các triệu chứng nghi ngờ như vàng da, mệt mỏi kéo dài
• Có tiền sử nhiễm HBV
• Người thân mắc viêm gan B
• Chuẩn bị mang thai hoặc trước khi kết hôn
• Khám sức khỏe định kỳ

Đặc biệt, những người đã được chẩn đoán viêm gan B cần theo dõi định kỳ để phát hiện sớm giai đoạn hoạt động của bệnh.

Nhận biết dấu hiệu viêm gan B thể hoạt động là bước quan trọng giúp bảo vệ lá gan và phòng tránh biến chứng nguy hiểm. Dù nhiều triệu chứng có thể mơ hồ hoặc không rõ ràng, nhưng khi kết hợp với xét nghiệm, bệnh hoàn toàn có thể được phát hiện sớm.

Tại Hệ thống Y tế Thu Cúc TCI, người bệnh viêm gan B được thăm khám và điều trị theo phác đồ cá thể hóa, giúp kiểm soát virus hiệu quả và giảm nguy cơ biến chứng lâu dài.

Gói khám cho người bệnh viêm gan B được xây dựng bài bản, bao gồm đầy đủ các danh mục cần thiết như xét nghiệm men gan, bilirubin, định lượng HBV-DNA, đánh giá chức năng gan và tầm soát tổn thương gan. Nhờ đó, bác sĩ có thể xác định chính xác giai đoạn bệnh và đưa ra hướng điều trị phù hợp.

Đặc biệt, người bệnh sẽ được trực tiếp thăm khám với đội ngũ chuyên gia gan mật giàu kinh nghiệm, theo dõi sát sao trong suốt quá trình điều trị, giúp tối ưu hiệu quả và hạn chế tối đa nguy cơ tiến triển sang xơ gan, ung thư gan. Liên hệ để được tư vấn và hỗ trợ đặt lịch khám gan mật sớm.