Đặc điểm sốt nhiễm trùng máu

Sốt là dấu hiệu thường gặp của nhiều bệnh lý, nhưng khi đi kèm tình trạng mệt lả, rét run, da tái hoặc tụt huyết áp thì đó có thể là biểu hiện nguy hiểm của sốt nhiễm trùng máu. Đây là phản ứng của cơ thể trước sự xâm nhập ồ ạt của vi khuẩn vào dòng tuần hoàn, có khả năng tiến triển rất nhanh và đe dọa tính mạng nếu không được phát hiện, điều trị kịp thời.

1. Sốt nhiễm trùng máu là gì?

Sốt nhiễm trùng máu là tình trạng thân nhiệt tăng lên do cơ chế điều hòa tại vùng dưới đồi được kích hoạt khi cơ thể phản ứng với tác nhân gây bệnh trong máu. Khi bị sốt do nhiễm trùng máu, các tế bào miễn dịch bẩm sinh như đại thực bào và tế bào tua nhận diện cấu trúc của vi khuẩn, sau đó giải phóng prostaglandin E2 cùng các cytokine như IL-1, IL-6 và TNF. Những chất này làm nâng điểm đặt nhiệt độ, khiến cơ thể chủ động tạo ra mức nhiệt thường trong khoảng 38°C đến 41°C.

Nhiễm trùng máu sốt bao lâu thì giảm sẽ không có mốc thời gian cố định mà phụ thuộc vào mức độ nặng và việc kiểm soát nguồn nhiễm sớm hay muộn. Trường hợp sốt nhiễm trùng máu ở trẻ em cần đưa đi khám ngay khi sốt cao kéo dài hoặc kèm biểu hiện bất thường.

Tóm lại, hiểu đúng sốt nhiễm trùng máu là gì có vai trò quan trọng để quyết định hướng xử trí. Sốt do nhiễm trùng máu cần được đánh giá trên từng cá nhân, mục tiêu không chỉ là giảm triệu chứng mà còn phải hỗ trợ tối đa cho hệ miễn dịch kiểm soát ổ nhiễm. Việc điều trị nên dựa vào tình trạng toàn thân, mức tiêu thụ oxy, tuổi người bệnh và đáp ứng với kháng sinh, thay vì hạ sốt một cách máy móc.

2. Đặc điểm của sốt do nhiễm trùng máu là gì?

Đặc điểm của sốt do nhiễm trùng máu thường không giống với sốt cảm thông thường mà gắn liền với tình trạng nhiễm khuẩn nặng trong cơ thể. Sốt do nhiễm trùng máu có thể tăng rất cao, xuất hiện đột ngột kèm rét run, ớn lạnh và cảm giác mệt lả. Mức độ sốt nhiễm trùng máu lên xuống tùy theo cơ quan nào đang bị vi khuẩn tấn công như phổi, thận, đường tiêu hóa hay da.

Bên cạnh thân nhiệt cao, người bệnh sốt nhiễm trùng máu còn biểu hiện bằng nước tiểu ít dần, tim đập nhanh, thở gấp, buồn nôn hoặc nôn, tiêu chảy. Một số trường hợp lại có hiện tượng hạ thân nhiệt, tay chân lạnh toát nhưng cơ thể lơ mơ, kém tỉnh táo, dễ lú lẫn – đây cũng là dấu hiệu nguy hiểm của sốt do nhiễm trùng máu.

Khi sốt do nhiễm trùng máu tiến triển, huyết áp tâm thu có thể tụt dưới 90mmHg hoặc giảm mạnh so với nền huyết áp trước đó, nhịp thở từ 20 lần/phút trở lên, người bệnh khó thở, mất phương hướng. Nếu không được cấp cứu sớm, sốt nhiễm trùng máu có thể chuyển sang sốc nhiễm trùng, huyết áp giảm sâu gây suy nhiều cơ quan và đe dọa tử vong.

3. Sốt nhiễm trùng máu có nguy hiểm không?

Sốt nhiễm trùng máu rất nguy hiểm vì nó có thể dẫn đến các biến chứng nặng. Khi nhiễm trùng lan rộng, cơ thể có thể bị viêm toàn thân, rối loạn chức năng đa cơ quan, thậm chí dẫn đến sốc nhiễm trùng (septic shock) – một tình trạng nguy cơ tử vong cao nếu không được điều trị kịp thời.

Thời gian can thiệp sớm sốt do nhiễm trùng máu là rất quan trọng. Nếu nhận biết muộn hoặc điều trị chậm, nguy cơ tử vong ở người bệnh tăng cao. Ngay cả khi bệnh nhân được cứu sống thì vẫn có thể gặp các biến chứng lâu dài như suy chức năng cơ quan hoặc hội chứng hậu nhiễm trùng.

4. Làm gì khi bị sốt nhiễm trùng máu?

Ngay khi xuất hiện sốt cao kèm rét run, thở nhanh, mệt lả, lú lẫn hoặc tiểu ít, người bệnh cần được đưa tới khoa cấp cứu càng sớm càng tốt, tuyệt đối không chờ đợi hay tự dùng thuốc tại nhà. Sốt do nhiễm trùng máu cho thấy vi khuẩn hoặc độc tố đã đi vào tuần hoàn và cơ thể đang phản ứng quá mức, có thể dẫn tới suy đa cơ quan chỉ trong vài giờ.

Tại bệnh viện, bác sĩ sẽ nhanh chóng đánh giá mức độ sốt nhiễm trùng máu ở người lớn hoặc sốt nhiễm trùng máu ở trẻ em bằng xét nghiệm máu, cấy máu và kiểm tra chức năng các cơ quan. Kháng sinh đường tĩnh mạch được chỉ định sớm, thường trong giờ đầu kể từ khi nghi ngờ, kết hợp truyền dịch để giữ huyết áp ổn định và đảm bảo máu nuôi mô. Nếu sốt nhiễm trùng máu diễn tiến nặng, người bệnh có thể cần thở oxy, dùng thuốc vận mạch hoặc lọc máu hỗ trợ.

Khi bị sốt nhiễm trùng máu, điều không nên làm nhất là tự ý mua kháng sinh hoặc chỉ uống thuốc hạ sốt rồi nằm nghỉ tại nhà. Hành động này có thể che mờ triệu chứng sốt do nhiễm trùng máu, khiến bác sĩ khó chẩn đoán và làm bệnh trở nặng.

Tóm lại, sốt nhiễm trùng máu là tình trạng nguy hiểm, có thể tiến triển nhanh nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Vì vậy, khi cơ thể xuất hiện các triệu chứng bất thường như sốt cao, mệt mỏi kéo dài hay khó thở, bạn nên chủ động đến cơ sở y tế để được chẩn đoán và xử lý đúng cách. Nhận biết sớm và chăm sóc y tế kịp thời chính là chìa khóa giúp hạn chế các biến chứng nghiêm trọng của sốt nhiễm trùng máu.

Nguồn thông tin tham khảo: Who.int, Mayoclinic.org, Nhsinform.scot, Medparkhospital.com, Academic.oup.com