Viêm bờ mi là gì? Dấu hiệu, chẩn đoán và cách chữa

Viêm bờ mi là tình trạng viêm xảy ra ở vùng bờ mi, thường khiến mí mắt đỏ, sưng, ngứa, nóng rát và xuất hiện vảy hoặc ghèn quanh chân lông mi. Bệnh khá phổ biến, có thể liên quan đến vi khuẩn, rối loạn tuyến Meibomius, viêm da tiết bã, rosacea hoặc Demodex. Viêm thường có xu hướng kéo dài hoặc tái phát, vì vậy việc nhận biết dấu hiệu viêm bờ mi, chẩn đoán nguyên nhân và chăm sóc bờ mi đúng cách đóng vai trò quan trọng trong kiểm soát bệnh.

1. Viêm bờ mi là gì?

Viêm bờ mi là tình trạng viêm xảy ra ở vùng bờ mi, có thể gặp ở mọi lứa tuổi. Bệnh thường gây sưng đỏ, ngứa, nóng rát và khó chịu ở mắt. Một số yếu tố có thể liên quan đến viêm bờ mi gồm vi khuẩn, rối loạn tuyến Meibomius, khô mắt, viêm da tiết bã, trứng cá đỏ hoặc dị ứng với mỹ phẩm và sản phẩm dùng cho mắt.

Nếu kéo dài hoặc không được kiểm soát phù hợp, viêm có thể gây rụng hoặc mọc lệch lông mi, chắp, lẹo và ảnh hưởng đến giác mạc. Vì vậy, người bệnh nên đi khám khi các triệu chứng kéo dài, tái phát hoặc ngày càng nghiêm trọng.

2. Dấu hiệu viêm bờ mi là gì?

Các dấu hiệu thường biểu hiện rõ ở vùng mí mắt và có thể khó chịu hơn vào buổi sáng. Các triệu chứng có thể xuất hiện trong quá trình mắc bệnh là:

Mí mắt sưng đỏ, ngứa hoặc đau rát.
Mắt khó chịu, châm chích và có cảm giác như vướng vật lạ.
Mắt dễ chảy nước và khó chịu khi tiếp xúc với ánh sáng.
Bờ mi nhờn, bong vảy quanh chân lông mi.
Sau khi thức dậy, hai mí có thể bị dính do dịch tiết tích tụ.
Chớp mắt nhiều, nhìn mờ tạm thời.
Lông mi có thể mọc lệch khi tình trạng kéo dài.

Đặc biệt ở viêm bờ mi mạn tính, thường diễn biến theo từng đợt và dễ tái phát. Các triệu chứng có thể giảm trong một thời gian rồi xuất hiện trở lại, đôi khi liên quan đến viêm da tiết bã, trứng cá đỏ hoặc một số bệnh lý da khác.

3. Nguyên nhân viêm bờ mi

Bệnh có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân hoặc yếu tố liên quan khác nhau, phổ biến gồm:

Nhiễm khuẩn: Vi khuẩn, đặc biệt là tụ cầu Staphylococcus, có thể phát triển quá mức tại bờ mi và gây viêm.
Rối loạn tuyến Meibomius: Tuyến dầu ở bờ mi bị tắc hoặc hoạt động bất thường, làm thay đổi lớp dầu của phim nước mắt và gây kích ứng.
Viêm da tiết bã: Vảy da và chất nhờn tích tụ quanh bờ mi có thể góp phần gây viêm.
Trứng cá đỏ (rosacea): Bệnh lý da này có thể ảnh hưởng đến mắt và bờ mi.
Demodex: Sự gia tăng quá mức của Demodex tại nang lông mi và tuyến bờ mi có thể liên quan đến tình trạng viêm.
Dị ứng hoặc kích ứng: Mỹ phẩm, thuốc nhỏ mắt hoặc dung dịch kính áp tròng có thể gây kích ứng vùng bờ mi ở một số người.
Khô mắt: Viêm và khô mắt thường có mối liên quan, có thể làm các triệu chứng khó chịu ở mắt trở nên rõ rệt hơn.

Trong nhiều trường hợp, nguyên nhân không chỉ đến từ một yếu tố mà có thể là sự kết hợp của nhiều tình trạng khác nhau.

4. Các cách chẩn đoán viêm bờ mi

Để chẩn đoán, bác sĩ thường dựa vào triệu chứng, tiền sử bệnh và thăm khám trực tiếp vùng mắt. Tùy tình trạng, bác sĩ có thể cân nhắc các phương án sau:

Khai thác tiền sử: Tìm hiểu triệu chứng, thời gian xuất hiện và các yếu tố nguy cơ liên quan.
Khám bờ mi và lông mi: Đánh giá tình trạng sưng đỏ, vảy, ghèn, dịch tiết và những bất thường ở lông mi.
Xét nghiệm dịch tiết: Có thể được chỉ định để xác định tác nhân gây bệnh trong một số trường hợp.
Đánh giá nước mắt: Kiểm tra tình trạng khô mắt hoặc bất thường của phim nước mắt đi kèm.
Soi lông mi: Hỗ trợ phát hiện Demodex hoặc các tác nhân ký sinh ở vùng lông mi.
Sinh thiết bờ mi: Hiếm khi cần thực hiện, chủ yếu khi bác sĩ nghi ngờ tổn thương bất thường hoặc bệnh lý ác tính.

Không phải trường hợp nào cũng cần thực hiện đầy đủ các kiểm tra trên. Bác sĩ sẽ lựa chọn phương pháp chẩn đoán viêm phù hợp dựa trên biểu hiện của từng người bệnh.

5. Cách chữa viêm bờ mi như thế nào?

Viêm có thể kéo dài và tái phát nhiều lần. Vì vậy, bên cạnh điều trị theo chỉ định, duy trì vệ sinh bờ mi thường xuyên giúp kiểm soát triệu chứng và hạn chế bệnh tái phát. Một số biện pháp nên thực hiện gồm:

Chườm ấm: Dùng khăn sạch và nước ấm chườm lên mắt để hỗ trợ làm mềm dịch tiết, giúp tuyến Meibomius lưu thông tốt hơn.
Massage bờ mi nhẹ nhàng: Có thể thực hiện sau khi chườm ấm theo hướng dẫn của bác sĩ.
Vệ sinh bờ mi và lông mi: Làm sạch ghèn, vảy và dịch tiết tích tụ, tránh chà xát mạnh gây kích ứng.
Hạn chế trang điểm mắt khi đang có triệu chứng viêm.
Tạm ngừng đeo kính áp tròng nếu mắt đang kích ứng hoặc theo khuyến cáo của bác sĩ.
Sử dụng thuốc đúng chỉ định: Không tự ý dùng thuốc kháng sinh hoặc thuốc nhỏ mắt chứa corticosteroid.

Với viêm bờ mi mạn tính hay viêm bờ mi cấp tính, việc chăm sóc và vệ sinh thường cần được duy trì lâu dài ngay cả khi các triệu chứng đã thuyên giảm để hạn chế những đợt tái phát.

Viêm bờ mi là tình trạng phổ biến thường gây ngứa, đỏ, cộm mắt và đóng vảy quanh chân lông mi mắt. Bệnh có thể kéo dài hoặc tái phát, vì vậy vệ sinh bờ mi đúng cách và điều trị nguyên nhân đóng vai trò quan trọng. Khi dấu hiệu kéo dài hoặc trở nên nghiêm trọng, người bệnh nên khám chuyên khoa Mắt để được chẩn đoán và hướng dẫn điều trị phù hợp.