Loạn thị có cần đeo kính không? Bao nhiêu độ cần đeo?

Loạn thị là tật khúc xạ khá phổ biến, có thể khiến hình ảnh nhìn thấy bị mờ hoặc không rõ nét ở nhiều khoảng cách. Vì vậy, loạn thị có cần đeo kính không là vấn đề được nhiều người quan tâm, đặc biệt khi kết quả đo mắt cho thấy có độ loạn nhưng chưa gây khó chịu rõ rệt. Thực tế, không phải trường hợp loạn thị nào cũng cần đeo kính thường xuyên. Việc có cần chỉnh kính hay không còn phụ thuộc vào độ loạn, thị lực, triệu chứng và nhu cầu sử dụng mắt.

1. Bị loạn thị có cần đeo kính không?

Loạn thị có cần đeo kính không còn tùy thuộc vào mức độ loạn và ảnh hưởng của tình trạng này đến khả năng nhìn. Kính thuốc có tác dụng điều chỉnh đường đi của ánh sáng, giúp hình ảnh hội tụ phù hợp hơn trên võng mạc và cải thiện độ rõ của thị lực.

Với loạn thị rất nhẹ, nếu thị lực vẫn tốt, không gặp khó khăn khi học tập, làm việc hoặc sinh hoạt và không xuất hiện triệu chứng khó chịu, bác sĩ có thể chưa chỉ định đeo kính thường xuyên. Chẳng hạn, một số trường hợp loạn khoảng 0,25–0,75 D nhưng không gây ảnh hưởng đáng kể đến thị lực có thể chỉ cần theo dõi định kỳ.

Vậy loạn thị nhẹ có cần đeo kính không? Câu trả lời không giống nhau ở tất cả mọi người. Ngay cả khi độ loạn thấp, người bệnh vẫn có thể cần kính nếu xuất hiện:

Nhìn mờ hoặc hình ảnh thiếu sắc nét.
Mỏi mắt, nhức mắt khi đọc sách hoặc làm việc lâu.
Đau đầu sau thời gian tập trung nhìn gần.
Khó nhìn rõ vào ban đêm hoặc khi lái xe.
Có kèm cận thị, viễn thị hoặc chênh lệch khúc xạ giữa hai mắt.

Ở trẻ em, bác sĩ thường cân nhắc chỉnh kính kỹ hơn vì tật khúc xạ không được điều chỉnh có thể ảnh hưởng đến quá trình phát triển thị giác và làm tăng nguy cơ nhược thị.

2. Loạn thị bao nhiêu độ cần đeo kính?

Không có một mức độ duy nhất áp dụng cho tất cả trường hợp để xác định loạn thị có cần đeo kính không. Chỉ số loạn thị cần được đánh giá cùng với thị lực, các tật khúc xạ đi kèm, triệu chứng và nhu cầu nhìn của từng người.

Thông thường, khi độ loạn tăng, khả năng nhìn rõ có thể giảm và các triệu chứng như mỏi mắt, đau đầu hoặc nhìn mờ dễ xuất hiện hơn. Tuy nhiên, ngay cả người có độ loạn thấp cũng có thể cần kính nếu thị lực bị ảnh hưởng hoặc công việc đòi hỏi khả năng nhìn chi tiết cao.

Vì vậy, thay vì chỉ dựa vào con số trên phiếu đo, người bệnh nên khám mắt để bác sĩ xác định loạn thị khi nào cần đeo kính và thời gian đeo phù hợp. Một số người chỉ cần đeo kính khi học tập, làm việc, lái xe hoặc thực hiện các hoạt động cần nhìn rõ; trong khi những trường hợp khác có thể được chỉ định đeo thường xuyên.

Đặc biệt, nếu loạn thị đi kèm cận thị hoặc viễn thị, bác sĩ sẽ đánh giá tổng thể đơn kính thay vì chỉ dựa vào riêng độ loạn. Việc tự mua kính hoặc tự thay đổi độ kính có thể khiến hình ảnh qua kính không phù hợp, gây khó chịu khi sử dụng.

3. Loạn thị không đeo kính có sao không?

Vậy loạn thị có cần đeo kính không nếu người bệnh vẫn nhìn thấy tương đối rõ? Với loạn thị nhẹ và không gây triệu chứng, việc chưa đeo kính trong một số trường hợp có thể không gây vấn đề đáng kể. Tuy nhiên, nếu độ loạn ảnh hưởng đến thị lực hoặc gây khó chịu, kính giúp cải thiện độ rõ của hình ảnh và giảm những bất tiện khi sử dụng mắt.

Ở trẻ em: Tật khúc xạ không được phát hiện hoặc điều chỉnh phù hợp có thể ảnh hưởng đến sự phát triển thị giác. Trẻ nhỏ cũng khó tự nhận biết mình nhìn không rõ nên việc khám mắt định kỳ rất quan trọng.
Ở người trưởng thành: Loạn thị không được chỉnh kính khi có triệu chứng có thể khiến người bệnh thường xuyên mỏi mắt, đau đầu, nhìn mờ hoặc khó quan sát các chi tiết.
Khi làm việc với màn hình: Hình ảnh không rõ có thể khiến người bệnh phải nheo mắt hoặc cố gắng tập trung lâu hơn.
Khi lái xe, nhất là ban đêm: Một số người bị loạn thị có thể gặp hiện tượng chói, quầng sáng hoặc hình ảnh không sắc nét.

Điều quan trọng là không nên hiểu rằng cứ không đeo kính thì độ loạn sẽ tăng. Kính chủ yếu giúp điều chỉnh thị lực; việc loạn thị có thay đổi theo thời gian hay không còn phụ thuộc vào nguyên nhân và tình trạng cụ thể của mắt.

4. Cách chăm sóc mắt để hạn chế tăng độ loạn thị

Bên cạnh việc tìm hiểu loạn thị có cần đeo kính không, người bệnh nên duy trì thói quen chăm sóc mắt phù hợp. Những biện pháp dưới đây không thể loại bỏ hoàn toàn loạn thị nhưng giúp bảo vệ thị giác, hạn chế mỏi mắt và phát hiện sớm những thay đổi bất thường:

Khám mắt định kỳ: Đo thị lực và kiểm tra khúc xạ theo lịch bác sĩ khuyến nghị, đặc biệt khi nhận thấy khả năng nhìn thay đổi.
Đeo kính đúng độ: Sử dụng kính được đo và kê phù hợp với tình trạng khúc xạ. Không tự ý thay đổi độ kính hoặc dùng kính của người khác.
Bố trí môi trường học tập, làm việc hợp lý: Đảm bảo đủ ánh sáng, giữ khoảng cách nhìn phù hợp và duy trì tư thế ngồi đúng.
Cho mắt nghỉ ngơi: Khi đọc sách hoặc sử dụng máy tính, điện thoại trong thời gian dài, nên chủ động xen kẽ các khoảng nghỉ để giảm mỏi mắt.
Bảo vệ mắt khi cần thiết: Sử dụng kính bảo hộ khi tham gia các hoạt động có nguy cơ bụi, dị vật hoặc chấn thương mắt.
Khám sớm khi thị lực thay đổi: Nếu xuất hiện nhìn mờ kéo dài, nhìn đôi, đau mắt hoặc các triệu chứng bất thường khác, nên kiểm tra mắt để tìm nguyên nhân.

Đối với trẻ em, việc khám mắt định kỳ càng cần được chú trọng vì trẻ có thể không nhận ra hoặc không nói được rằng mình nhìn kém. Phát hiện sớm tật khúc xạ giúp bác sĩ có cơ sở đưa ra phương án điều chỉnh phù hợp với sự phát triển thị giác của trẻ.

Nhìn chung, loạn thị có cần đeo kính không còn phụ thuộc vào độ loạn, thị lực và triệu chứng của từng người. Trường hợp loạn thị nhẹ, thị lực vẫn tốt và không gây khó chịu có thể chưa cần đeo kính thường xuyên, trong khi loạn thị gây nhìn mờ, mỏi mắt hoặc ảnh hưởng sinh hoạt nên được chỉnh kính phù hợp. Khám mắt định kỳ giúp theo dõi độ loạn và phát hiện sớm những thay đổi bất thường, từ đó có hướng chăm sóc và điều chỉnh thị lực phù hợp.