Hiện tượng ruồi bay sau khi mổ mắt: Nguyên nhân và dấu hiệu

Sau phẫu thuật mắt, một số người có thể nhận thấy những chấm đen, sợi mảnh hoặc hình giống mạng nhện di chuyển theo hướng nhìn. Đây thường được gọi là hiện tượng ruồi bay. Tình trạng này có thể xuất hiện do những thay đổi trong dịch kính hoặc do người bệnh bắt đầu nhận thấy rõ các vẩn đục vốn đã có từ trước.

1. Hiện tượng ruồi bay sau khi mổ mắt là gì?

Dịch kính là chất dạng gel trong suốt nằm ở phía sau thủy tinh thể và phía trước võng mạc, chiếm phần lớn thể tích bên trong nhãn cầu. Thành phần của dịch kính chủ yếu gồm nước và các cấu trúc protein như collagen. Khi những cấu trúc này thay đổi, co cụm hoặc tạo ra các vùng không đồng nhất, chúng có thể tạo bóng lên võng mạc và khiến người bệnh nhìn thấy những hình ảnh lơ lửng trong tầm nhìn.

Hiện tượng ruồi bay sau khi mổ mắt thường được mô tả bằng các biểu hiện như:

Chấm đen nhỏ di chuyển khi đảo mắt.
Sợi mảnh, đường ngoằn ngoèo hoặc hình giống mạng nhện.
Mảng mờ hoặc bóng nhỏ trôi qua trước mắt.
Hình ảnh dễ nhận thấy hơn khi nhìn vào nền sáng như bầu trời, tường trắng hoặc màn hình.
Một số trường hợp có thể nhận thấy rõ hơn sau khi thị lực được cải thiện sau phẫu thuật.

Tình trạng này không nhất thiết có nghĩa là mắt đã xuất hiện biến chứng. Những thay đổi của dịch kính thường gặp theo tuổi và có thể khiến các vẩn đục trở nên dễ nhận biết hơn. Ngoài ra, chấn thương mắt, viêm bên trong mắt, cận thị nặng hoặc xuất huyết dịch kính cũng có thể liên quan đến ruồi bay.

2. Nguyên nhân khiến mắt thấy ruồi bay sau phẫu thuật là gì?

Hiện tượng ruồi bay sau khi mổ mắt có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Trong đó, phẫu thuật đục thủy tinh thể có thể khiến một số người chú ý rõ hơn đến các vẩn đục dịch kính hoặc xuất hiện những thay đổi mới ở dịch kính.

Vẩn đục dịch kính đã có từ trước: Người bệnh có thể đã xuất hiện ruồi bay nhưng trước đó chưa nhận thấy rõ do thị lực bị đục. Sau phẫu thuật, khi hình ảnh trở nên trong và rõ hơn, các chấm hoặc sợi lơ lửng có thể được nhận biết dễ dàng hơn.
Bong dịch kính sau: Theo tuổi tác, dịch kính dần thay đổi về cấu trúc và có thể tách khỏi bề mặt võng mạc. Quá trình này có thể gây ruồi bay và đôi khi đi kèm chớp sáng.
Rách võng mạc: Khi dịch kính tách khỏi võng mạc, lực kéo tại một số vị trí có thể tạo ra vết rách. Ruồi bay xuất hiện đột ngột, đặc biệt tăng số lượng nhanh, có thể là một trong những dấu hiệu cần kiểm tra để loại trừ tình trạng này.
Bong võng mạc: Nếu vết rách võng mạc tiến triển, võng mạc có thể bị bong khỏi vị trí bình thường. Khi đó, người bệnh có thể thấy nhiều ruồi bay, chớp sáng, nhìn mờ hoặc xuất hiện vùng tối như màn che trong tầm nhìn. Đây là tình trạng cần được xử trí khẩn cấp.
Viêm hoặc xuất huyết trong mắt: Viêm màng bồ đào, một số bệnh lý mắt hoặc tình trạng chảy máu vào dịch kính cũng có thể tạo ra các bóng hoặc chấm di động trong tầm nhìn.

3. Ruồi bay sau mổ mắt có nguy hiểm không?

Mức độ đáng lo của hiện tượng ruồi bay sau khi mổ mắt phụ thuộc vào nguyên nhân và những triệu chứng đi kèm. Nếu chỉ xuất hiện một vài chấm hoặc sợi đã ổn định, không tăng lên và không ảnh hưởng đến thị lực, tình trạng này thường ít đáng lo. Theo thời gian, não bộ cũng có thể thích nghi khiến người bệnh ít chú ý đến các hình ảnh ruồi bay hơn.

Tuy nhiên, không nên tự đánh giá mức độ an toàn chỉ dựa vào hình dạng của ruồi bay. Đặc biệt, sau mổ mắt thấy chấm đen xuất hiện đột ngột hoặc số lượng tăng nhanh cần được bác sĩ nhãn khoa kiểm tra để loại trừ các vấn đề ở dịch kính và võng mạc.

Việc điều trị ruồi bay không phải lúc nào cũng cần thiết. Nếu triệu chứng không gây ảnh hưởng đáng kể đến thị lực, bác sĩ có thể theo dõi. Trường hợp ruồi bay liên quan đến bệnh lý võng mạc hoặc dịch kính, hướng xử trí sẽ phụ thuộc vào nguyên nhân cụ thể.

4. Khi nào cần đi khám nếu thấy mắt có ruồi bay sau phẫu thuật?

Với hiện tượng ruồi bay sau khi mổ mắt, người bệnh nên chú ý đến thời điểm xuất hiện và sự thay đổi của triệu chứng. Cần đi khám mắt sớm nếu có một trong các dấu hiệu sau:

Ruồi bay xuất hiện lần đầu hoặc xuất hiện rất đột ngột.
Số lượng chấm, sợi hoặc mảng đen tăng lên nhanh chóng.
Xuất hiện chớp sáng hoặc tia sáng bất thường trong tầm nhìn.
Có vùng tối, bóng đen hoặc cảm giác như một tấm màn che một phần tầm nhìn.
Thị lực đột ngột giảm hoặc nhìn mờ hơn so với trước đó.
Ruồi bay đi kèm đau mắt, đỏ mắt hoặc các triệu chứng bất thường khác.

Những dấu hiệu trên có thể liên quan đến rách hoặc bong võng mạc và cần được đánh giá kịp thời để hạn chế nguy cơ ảnh hưởng lâu dài đến thị lực.

Không nên chờ triệu chứng tự hết nếu ruồi bay xuất hiện đột ngột hoặc đi kèm chớp sáng, màn che hay giảm thị lực. Việc thăm khám giúp bác sĩ kiểm tra dịch kính, võng mạc và xác định nguyên nhân cụ thể.

Hiện tượng ruồi bay sau khi mổ mắt có thể chỉ là thay đổi ở dịch kính và không phải lúc nào cũng nguy hiểm. Tuy nhiên, nếu ruồi bay xuất hiện đột ngột, tăng nhanh hoặc đi kèm chớp sáng, màn che hay giảm thị lực, người bệnh cần đi khám mắt sớm để kiểm tra dịch kính và võng mạc. Chủ động theo dõi những thay đổi bất thường sau phẫu thuật sẽ giúp phát hiện sớm các vấn đề cần xử trí và bảo vệ thị lực tốt hơn.