Quy trình kỹ thuật cắt u lưỡi lành tính

Điều trị u lưỡi lành tính đòi hỏi sự chính xác cao để vừa loại bỏ tổn thương, vừa bảo tồn chức năng nói và nuốt cho người bệnh. Quy trình kỹ thuật cắt u lưỡi lành tính được xây dựng theo các bước chặt chẽ, từ thăm khám, chẩn đoán hình ảnh, lựa chọn phương pháp phẫu thuật phù hợp đến chăm sóc hậu phẫu, nhằm đảm bảo an toàn và rút ngắn thời gian hồi phục.

1. Chuẩn bị trước phẫu thuật cắt u lưỡi lành tính

Trước khi tiến hành phẫu thuật cắt u lưỡi lành tính, người bệnh cần được chuẩn bị kỹ càng theo đúng quy trình kỹ thuật nhằm đảm bảo an toàn, hạn chế biến chứng và tối ưu kết quả điều trị. Các bước chuẩn bị thường được thực hiện tuần tự, từ thăm khám lâm sàng đến xét nghiệm và vệ sinh khoang miệng.

1.1. Thăm khám

Bước đầu tiên trong quy trình kỹ thuật cắt u lưỡi lành tính là thăm khám chuyên khoa tai mũi họng. Bác sĩ sẽ trực tiếp kiểm tra khối u để đánh giá vị trí, kích thước, mức độ di động cũng như đặc điểm bề mặt của u. Việc thăm khám kỹ giúp bác sĩ xác định khả năng cắt u lưỡi lành tính và lựa chọn phương pháp phẫu thuật phù hợp cho từng trường hợp.

1.2. Cận lâm sàng

Sau khi thăm khám, người bệnh sẽ được chỉ định các xét nghiệm cần thiết nhằm chẩn đoán chính xác và lên kế hoạch cắt u lưỡi an toàn. Sinh thiết u được thực hiện để phân tích giải phẫu bệnh, qua đó khẳng định bản chất lành tính của khối u.

Bên cạnh đó, các phương pháp chẩn đoán hình ảnh như siêu âm vùng cổ, MRI hoặc CT scan giúp xác định rõ kích thước, vị trí và mức độ lan rộng của u. Ngoài ra, các xét nghiệm cơ bản như công thức máu, đông máu, chức năng gan thận, điện tâm đồ và X-quang ngực cũng được thực hiện để đánh giá toàn trạng trước phẫu thuật cắt u lưỡi lành tính.

1.3. Vệ sinh khoang miệng

Trước khi tiến hành cắt u lưỡi lành tính, vệ sinh khoang miệng là bước không thể bỏ qua nhằm giảm nguy cơ nhiễm trùng sau mổ. Người bệnh cần súc miệng bằng nước muối ấm hoặc dung dịch sát khuẩn chuyên dụng theo hướng dẫn của bác sĩ. Việc chải răng bằng bàn chải mềm giúp làm sạch răng miệng nhưng vẫn hạn chế tổn thương niêm mạc.

Đồng thời, vệ sinh lưỡi đúng cách sẽ giúp loại bỏ mảng bám, tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình phẫu thuật cắt u lưỡi lành tính diễn ra an toàn và hồi phục nhanh hơn.”

2. Các bước tiến hành phẫu thuật cắt u lưỡi lành tính

Sau khi hoàn tất khâu chuẩn bị, quy trình kỹ thuật cắt u lưỡi lành tính được triển khai theo từng bước chặt chẽ, đảm bảo kiểm soát đau, an toàn đường thở và loại bỏ triệt để khối u, đồng thời bảo tồn tối đa chức năng của lưỡi.

2.1. Vô cảm

Trước khi tiến hành phẫu thuật cắt u lưỡi lành tính, bác sĩ sẽ thực hiện vô cảm cho người bệnh. Phổ biến nhất là gây mê nội khí quản nhằm kiểm soát hô hấp trong suốt ca mổ. Trong một số trường hợp đặc biệt, người bệnh có thể được chỉ định mở khí quản để đảm bảo đường thở an toàn.

2.2. Gây tê tại chỗ

Sau khi vô cảm toàn thân, bác sĩ tiếp tục gây tê tại chỗ vùng lưỡi. Thuốc tê được bôi hoặc xịt lên niêm mạc lưỡi để giảm đau khi châm kim, sau đó bơm thuốc tê bằng kim tiêm chuyên dụng vào tổ chức dưới niêm mạc, xung quanh và phía dưới khối u. Bác sĩ chờ khoảng 2-5 phút để thuốc tê phát huy tác dụng tối đa và kiểm tra lại cảm giác trước khi tiến hành rạch.

2.3. Gây mê nội khí quản

Gây mê nội khí quản là phương pháp vô cảm toàn thân quan trọng trong cắt u lưỡi lành tính, giúp kiểm soát đường thở bằng ống đặt qua miệng hoặc mũi. Nhờ đó, quá trình phẫu thuật diễn ra ổn định, hạn chế nguy cơ suy hô hấp và đảm bảo an toàn tuyệt đối cho người bệnh.

2.4. Kỹ thuật thực hiện

Về mặt kỹ thuật, phẫu thuật cắt u lưỡi lành tính nhằm loại bỏ hoàn toàn khối u qua đường miệng bằng dao mổ thông thường, dao điện hoặc laser, đồng thời bảo tồn chức năng nhai, nuốt và yếu tố thẩm mỹ.

• Với u nhỏ hoặc nông, bác sĩ thường sử dụng dao điện, dao mổ hoặc laser để cắt hình nêm qua đường miệng, đảm bảo lấy trọn khối u kèm theo một phần mô lành xung quanh.
• Với u lớn hoặc ăn sâu, phẫu thuật phức tạp hơn, có thể cần rạch qua thành bên họng, thậm chí qua môi hoặc cằm, kèm theo cắt xương hàm dưới để bộc lộ rõ khối u.

Trong các trường hợp này, thao tác phẫu thuật được thực hiện theo trình tự: Rạch da từ giữa môi dưới vòng qua cằm xuống cổ, chạy song song xương hàm dưới với khoảng cách khoảng hai khoát ngón tay, kéo dài tới gần mỏm chũm. Nếu có chỉ định nạo vét hạch cổ, đường rạch được mở rộng dọc bờ trước cơ ức đòn chũm đến giữa xương đòn. Sau đó, bác sĩ bóc tách vạt da để bộc lộ trường phẫu thuật, tiến hành nạo vét hạch cổ và cắt xương hàm dưới ở vùng gần góc hàm.

2.5. Bộc lộ khối u

Khi xương hàm dưới được cắt và kéo sang hai bên, thành bên họng sẽ được mở để bộc lộ rõ vùng đáy lưỡi và khối u. Trong bước này, bác sĩ đặc biệt lưu ý tránh tổn thương các dây thần kinh quan trọng như dây IX và dây XII.

2.6. Cắt bỏ u

Tiếp theo, bác sĩ sử dụng dao điện để cắt u lưỡi và lấy rộng ra ngoài ranh giới khối u từ 1,5-2 cm, đồng thời kiểm tra sinh thiết tức thì để đảm bảo diện cắt âm tính. Với u ở đáy lưỡi, khối u thường được cắt liền mạch cùng tổ chức nạo vét hạch cổ nhằm đảm bảo loại bỏ triệt để tổn thương.

2.7. Cầm máu

Sau khi cắt u, cầm máu là bước then chốt trong quy trình kỹ thuật cắt u lưỡi lành tính. Bác sĩ sử dụng dao điện hoặc đông điện để đốt và làm co các mạch máu nhỏ ngay trong quá trình cắt, giúp hạn chế chảy máu. Với các mạch máu lớn hoặc khó kiểm soát, kỹ thuật khâu buộc bằng chỉ tiêu chuyên dụng sẽ được áp dụng. Ngoài ra, có thể đặt vật liệu cầm máu tại chỗ và rút bỏ khi tình trạng người bệnh ổn định.

2.8. Khâu tạo hình

Hố phẫu thuật được đóng lại theo từng lớp bằng chỉ Vicryl 1.0 hoặc 2.0. Vùng họng được khâu lớp bằng Vicryl 3.0 hoặc 4.0. Xương hàm dưới được cố định lại bằng nẹp vít, đặt dẫn lưu kín, sau đó khâu da hai lớp, chú ý khâu đúng viền môi để đảm bảo thẩm mỹ. Đồng thời, bác sĩ đặt ống thông nhằm hỗ trợ người bệnh ăn uống trong giai đoạn hồi phục sau phẫu thuật cắt u lưỡi lành tính.

3. Theo dõi và chăm sóc sau mổ cắt u lưỡi lành tính

Sau phẫu thuật cắt u lưỡi lành tính, việc theo dõi và chăm sóc đóng vai trò quan trọng nhằm giúp vết mổ hồi phục tốt, giảm đau và phòng ngừa biến chứng. Người bệnh cần đặc biệt chú ý đến vệ sinh khoang miệng, chế độ ăn uống phù hợp và theo dõi sát các dấu hiệu bất thường sau cắt u lưỡi.

Trong 24 giờ đầu sau mổ, người bệnh thường được theo dõi tại phòng hồi sức. Các chỉ số như mạch, huyết áp, tình trạng chảy máu và hô hấp sẽ được kiểm soát chặt chẽ để kịp thời xử trí nếu có biến chứng sớm.

3.1. Sử dụng thuốc

Để kiểm soát đau sau phẫu thuật cắt u lưỡi lành tính, bác sĩ thường chỉ định thuốc giảm đau như paracetamol hoặc các nhóm thuốc phù hợp khác tùy mức độ đau của người bệnh. Song song đó, kháng sinh được sử dụng với mục đích dự phòng nhiễm trùng vết mổ, đặc biệt quan trọng do khoang miệng chứa nhiều vi khuẩn.

Ngoài ra, người bệnh cần súc miệng thường xuyên bằng nước muối sinh lý hoặc dung dịch sát khuẩn theo hướng dẫn nhằm giữ khoang miệng sạch sẽ.

3.2. Chế độ ăn sau cắt u lưỡi lành tính

Chế độ ăn sau cắt u lưỡi lành tính cần được điều chỉnh theo từng giai đoạn hồi phục. Trong những ngày đầu, người bệnh nên ăn thức ăn mềm và loãng như cháo, súp hoặc thực phẩm xay nhuyễn để hạn chế vận động lưỡi và giảm kích thích vết mổ. Khi tình trạng ổn định hơn, nên chia nhỏ bữa ăn thành 5-6 bữa mỗi ngày để đảm bảo dinh dưỡng.

Ưu tiên thực phẩm lành mạnh, dễ tiêu và tránh các món cứng, cay nóng, nhiều axit, đồ chiên xào nhiều dầu mỡ. Người bệnh cũng cần uống đủ nước, có thể bổ sung sinh tố hoặc nước trái cây. Tuyệt đối tránh rượu bia, thuốc lá và các thực phẩm dễ gây sẹo lồi như rau muống, thịt bò, hải sản, đồ nếp.

3.3. Biến chứng có thể gặp

Mặc dù phẫu thuật u lưỡi lành tính tương đối an toàn, người bệnh vẫn cần lưu ý một số biến chứng có thể xảy ra:

• Nhiễm nhiễm vết mổ, đây là biến chứng phổ biến nếu người bệnh vệ sinh kém gây ra các vết sưng đau, sốt và mủ. 
• Chảy máu thường xảy ra trong 1-2 ngày đầu.
• Đau và khít hàm, người bệnh hạn chế vận động lưỡi và ăn uống.
• Sẹo lồi hoặc co rút, tuỳ thuộc vào cơ địa và mức độ can thiệp.
• Khó thở có thể cho bệnh nhân sử dụng thuốc chống phù nề hoặc có thể phải mở khí quản.
• Rò nước bọt đặc biệt xảy ra sau khi xạ trị hậu phẫu. 

Tóm lại, việc phát hiện sớm và điều trị đúng cách đóng vai trò quan trọng trong tiên lượng của các khối u lưỡi lành tính. Khi được thăm khám tại cơ sở y tế chuyên khoa và thực hiện quy trình kỹ thuật cắt u lưỡi lành tính theo đúng chỉ định, người bệnh không chỉ giảm nguy cơ biến chứng mà còn phục hồi nhanh, bảo tồn tốt chức năng nói và ăn nhai. Vì vậy, nếu có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào ở lưỡi, người bệnh nên chủ động đi khám để được tư vấn và can thiệp kịp thời, tránh ảnh hưởng lâu dài đến chất lượng cuộc sống.