Máu nhiễm chì có nguy hiểm không?

Máu nhiễm chì xảy ra khi chì xâm nhập và tích tụ trong máu vượt ngưỡng an toàn, thường do tiếp xúc lâu dài với môi trường, thực phẩm hoặc đồ dùng chứa chì. Vậy máu nhiễm chì có nguy hiểm không? Trên thực tế, tình trạng này có thể gây tổn thương não, chậm phát triển trí tuệ ở trẻ em và ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người lớn nếu không được phát hiện sớm và điều trị đúng cách.

1. Ngưỡng an toàn của chì trong máu là bao nhiêu?

Chì có thể xâm nhập vào cơ thể qua nhiều con đường như: Hít phải không khí ô nhiễm chì, ăn uống thực phẩm hoặc thuốc chứa chì, hay tiếp xúc trực tiếp qua da khi có vết thương hở. Người bị nhiễm chì trong máu thường không gây triệu chứng rõ ràng ngay từ đầu, mà âm thầm tích tụ và dần gây tổn thương nhiều cơ quan như thần kinh, trí não, thận, gan, hệ tạo máu, tiêu hóa và cơ xương khớp.

Để phát hiện nhiễm chì trong máu, cách duy nhất chính xác là làm xét nghiệm máu. Đồng thời, bác sĩ có thể chỉ định thêm các xét nghiệm đánh giá chức năng gan, thận, huyết học hoặc phổi để xem chì đã ảnh hưởng đến cơ thể hay chưa.

Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), ngưỡng an toàn của chì trong máu ở người lớn là ≤ 25 µg/dL. Nếu nồng độ chì vượt quá 40 µg/ dL, người bệnh cần được theo dõi chặt chẽ và xét nghiệm lại định kỳ, ít nhất 2 tháng/ lần, cho đến khi chỉ số giảm xuống mức an toàn.

Trong thực tế, mức chì trong máu dưới 3,3 µg/dL được xem là bình thường. Tuy nhiên, với những người làm việc trong môi trường có nguy cơ cao như luyện kim, mạ chì, sản xuất sơn, sửa chữa ô tô, gốm sứ hoặc xăng dầu, vẫn nên xét nghiệm định kỳ khoảng 6 tháng/lần để kịp thời phát hiện nhiễm chì trong máu, ngay cả khi chưa có triệu chứng.

2. Máu nhiễm chì có nguy hiểm không?

Tình trạng nhiễm chì trong máu rất nguy hiểm, đặc biệt với trẻ em. Khi chì xâm nhập vào máu, dù ở nồng độ cao hay thấp, đều có thể gây hại cho sức khỏe. Tiếp xúc với chì ở mức rất cao có thể làm tổn thương nghiêm trọng não và hệ thần kinh trung ương, dẫn đến co giật, hôn mê, thậm chí tử vong. Những trẻ sống sót sau ngộ độc chì nặng có nguy cơ bị thiểu năng trí tuệ và rối loạn hành vi suốt đời.

Ở mức thấp hơn, máu nhiễm chì vẫn âm thầm gây tổn thương mà không có triệu chứng rõ ràng. Chì có thể ảnh hưởng lâu dài đến sự phát triển não bộ của trẻ, làm giảm chỉ số IQ, giảm khả năng tập trung, tăng hành vi chống đối và khiến kết quả học tập sa sút. Ngoài ra, nhiễm chì còn gây thiếu máu, tăng huyết áp, suy thận, suy giảm miễn dịch và ảnh hưởng đến khả năng sinh sản.

Điều đáng lo ngại là không có ngưỡng chì trong máu nào được xem là an toàn. Ngay cả khi nồng độ chì trong máu rất thấp, trẻ em vẫn có thể gặp các vấn đề như chậm phát triển, rối loạn hành vi, khó học tập, giảm thính lực. Khi nồng độ chì tăng cao, nguy cơ co giật, hôn mê và tử vong sẽ xuất hiện.

Không chỉ trẻ em, người lớn bị máu nhiễm chì cũng đối mặt với nhiều rủi ro như tăng huyết áp, bệnh tim mạch, bệnh thận mạn tính và các vấn đề sinh sản. Vì vậy, nếu thắc mắc nhiễm chì có nguy hiểm không, câu trả lời chắc chắn là có. Máu nhiễm chì gây nguy hiểm cho mọi lứa tuổi, nhưng hậu quả nặng nề và khó phục hồi nhất vẫn là ở trẻ em, đặc biệt liên quan đến tổn thương não và hệ thần kinh.

3. Các xét nghiệm nhiễm độc chì trong máu

Các xét nghiệm nhiễm độc chì trong máu được thực hiện nhằm phát hiện sớm tình trạng nhiễm chì trong máu, kể cả khi chưa có biểu hiện rõ ràng. Trước tiên, bác sĩ sẽ thăm khám tổng quát và chỉ định các xét nghiệm nhiễm độc chì trong máu. Chỉ cần phát hiện có chì trong máu cũng đồng nghĩa với việc người bệnh đã từng phơi nhiễm chì ở mức độ nhất định.

Hiện nay, xét nghiệm nồng độ chì trong máu được thực hiện theo hai cách:

• Thứ nhất là xét nghiệm mao mạch, lấy máu ở đầu ngón tay hoặc gót chân, cho kết quả nhanh nhưng nếu chỉ số cao thì cần làm thêm xét nghiệm khác để khẳng định.
• Thứ hai là xét nghiệm lấy máu tĩnh mạch ở cánh tay, thời gian chờ kết quả lâu hơn nhưng độ chính xác cao và thường dùng để xác nhận kết quả ban đầu.

Ngoài ra, bác sĩ có thể chỉ định thêm một số xét nghiệm hỗ trợ như kiểm tra thiếu máu, đánh giá dự trữ sắt hoặc chụp X-quang dạ dày – ruột. Những xét nghiệm này giúp phát hiện các ảnh hưởng gián tiếp của nhiễm chì trong máu, đồng thời hỗ trợ xây dựng hướng điều trị và theo dõi phù hợp cho người bệnh.

4. Phải làm gì khi nhiễm chì trong máu?

Khi phát hiện nhiễm chì trong máu, việc đầu tiên cần làm là xác định chính xác nguồn phơi nhiễm. Đó có thể là môi trường sống, nước sinh hoạt, thực phẩm, đồ dùng hoặc nơi làm việc. Sau khi tìm ra nguồn chì, cần nhanh chóng tránh tiếp xúc và loại bỏ nguy cơ theo hướng dẫn của nhân viên y tế.

Song song với đó, người bị nhiễm chì trong máu nên được tư vấn chế độ ăn phù hợp. Việc bổ sung đầy đủ vitamin C, sắt và canxi giúp hạn chế cơ thể hấp thu thêm chì, đồng thời hỗ trợ tăng cường sức đề kháng. Bác sĩ cũng thường chỉ định xét nghiệm máu định kỳ để theo dõi nồng độ chì và phát hiện sớm nguy cơ tái nhiễm, từ đó giảm thiểu ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe.

Trong trường hợp nhiễm chì trong máu ở mức cao, bác sĩ có thể áp dụng liệu pháp thải độc chì. Phương pháp này sử dụng thuốc đặc hiệu để gắn kết chì trong máu, giúp cơ thể đào thải chì ra ngoài dễ dàng hơn qua nước tiểu.

Ngoài ra, nếu nghi ngờ chì vẫn còn trong đường tiêu hóa, bác sĩ có thể chỉ định rửa ruột toàn bộ. Người bệnh sẽ được uống hoặc truyền dung dịch chuyên dụng nhằm làm sạch dạ dày và ruột, ngăn chì tiếp tục được hấp thu vào cơ thể. Đây là biện pháp thường áp dụng khi phát hiện các dị vật hoặc chất chứa chì trong đường tiêu hóa qua hình ảnh chẩn đoán.

Tóm lại, khi nhiễm chì trong máu, cần xử lý đồng thời ba bước: Loại bỏ nguồn phơi nhiễm, theo dõi và hỗ trợ bằng dinh dưỡng phù hợp và điều trị y tế chuyên sâu khi cần thiết. Việc can thiệp sớm và đúng cách đóng vai trò quyết định trong việc hạn chế biến chứng do nhiễm độc chì gây ra.

Hy vọng bài viết đã giúp bạn giải đáp thắc mắc “máu nhiễm chì có nguy hiểm không?”. Chì tích tụ âm thầm trong cơ thể có thể gây tổn thương lâu dài đến thần kinh, trí não và nhiều cơ quan quan trọng, đặc biệt ở trẻ em. Vì vậy, việc chủ động tầm soát, loại bỏ nguồn phơi nhiễm và tuân thủ điều trị theo hướng dẫn y tế là chìa khóa giúp giảm thiểu biến chứng và bảo vệ sức khỏe lâu dài cho cả gia đình.

Nguồn thông tin tham khảo: My.clevelandclinic.org, Who.int, Mayoclinic.org