(Ung thư) u hậu môn là gì? Chữa thế nào?

U hậu môn là một bệnh lý ác tính hiếm gặp ở đường tiêu hóa, thường khó nhận biết ở giai đoạn sớm do triệu chứng dễ nhầm lẫn với các bệnh lý lành tính. Việc trang bị kiến thức cơ bản về u hậu môn là gì sẽ giúp người đọc chủ động phát hiện sớm, thăm khám kịp thời và nâng cao hiệu quả điều trị.

1. Ung thư (u hậu môn) là gì? 

Nhiều người không biết u hậu môn là gì? Hậu môn là đoạn cuối của hệ tiêu hóa, nằm ngay sau trực tràng và có vai trò đào thải phân ra ngoài cơ thể. U hậu môn, hay còn gọi là ung thư hậu môn, là tình trạng các tế bào trong ống hậu môn xảy ra đột biến, tăng sinh bất thường, không còn chịu sự kiểm soát của cơ thể và dần hình thành khối u ác tính.

Do cấu trúc hậu môn được tạo thành từ nhiều loại tế bào khác nhau nên ung thư hậu môn cũng có nhiều dạng, tùy theo nguồn gốc tế bào phát sinh. Dựa trên đặc điểm này, ung thư hậu môn được chia thành 5 nhóm chính:

• Ung thư biểu mô tế bào vảy: Là dạng phổ biến nhất.
• Ung thư biểu mô tế bào chuyển tiếp (cloacogenic carcinoma): Chiếm khoảng 25% trường hợp, xuất phát từ các tế bào có đặc điểm gần giống tế bào vảy.
• Ung thư biểu mô tuyến.
• Ung thư biểu mô tế bào đáy: Thuộc nhóm ung thư da, thường xuất hiện ở vùng da quanh hậu môn.
• Ung thư hắc tố (melanoma).

Đến nay, các nhà khoa học vẫn chưa xác định được nguyên nhân cụ thể gây ung thư hậu môn trong mọi trường hợp. Tuy nhiên, đa số ca bệnh có liên quan đến nhiễm virus u nhú ở người (HPV). Một số chủng HPV vốn là tác nhân gây ung thư cổ tử cung cũng được ghi nhận có khả năng gây ung thư hậu môn.

HPV là virus rất phổ biến và thường không gây triệu chứng rõ ràng, khiến nhiều người nhiễm mà không hề nhận ra. Cần lưu ý rằng, phần lớn người nhiễm HPV sẽ không tiến triển thành ung thư hậu môn, và cũng không phải tất cả các trường hợp ung thư hậu môn đều do HPV gây ra.

2. Dấu hiệu của ung thư hậu môn là gì?

Ung thư hậu môn khá hiếm và các biểu hiện ban đầu của bệnh lại rất dễ nhầm lẫn với những bệnh lý lành tính phổ biến như trĩ, nứt kẽ hậu môn. Chính vì vậy, người bệnh thường chủ quan và bỏ qua giai đoạn phát hiện sớm.

Các dấu hiệu của ung thư hậu môn thường gặp bao gồm:

• Chảy máu trực tràng hoặc đi ngoài ra máu, đây là triệu chứng hay gặp nhất.
• Đau rát, cảm giác tức nặng hoặc đầy ở vùng hậu môn, kèm theo cảm giác mót rặn, luôn muốn đi đại tiện.
• Thói quen đi tiêu thay đổi bất thường, có thể đi nhiều lần hơn, ít hơn hoặc hình dạng phân thay đổi như phân nhỏ, dẹt hay lỏng hơn bình thường.
• Sờ thấy khối u, cục cứng hoặc vùng gồ lên bất thường ở lỗ hậu môn.
• Ngứa hậu môn kéo dài, không rõ nguyên nhân.

Việc xuất hiện một hoặc vài triệu chứng trên không đồng nghĩa chắc chắn là ung thư hậu môn, vì nhiều bệnh lý khác cũng có biểu hiện tương tự. Tuy nhiên, nếu các dấu hiệu này kéo dài, ngày càng nặng hoặc không thuyên giảm sau một thời gian ngắn, người bệnh nên đi khám sớm để được chẩn đoán chính xác và tư vấn cách điều trị ung thư hậu môn phù hợp nếu cần.

Ung thư hậu môn ít khi di căn sang các cơ quan khác. Chỉ một số ít trường hợp được phát hiện khi bệnh đã lan rộng, thường là di căn đến gan hoặc phổi và khi đó việc điều trị sẽ phức tạp hơn.

3. Cách điều trị ung thư hậu môn như thế nào?

Hiện nay, cách điều trị ung thư hậu môn chủ yếu dựa trên ba phương pháp chính: Phẫu thuật, xạ trị và hóa trị. Việc lựa chọn phác đồ điều trị phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm:

• Loại (type) ung thư hậu môn và giai đoạn bệnh.
• Nguy cơ biến chứng và tác dụng phụ của từng phương pháp điều trị.
• Nguyện vọng và lựa chọn của người bệnh.
• Thể trạng và tình trạng sức khỏe chung của bệnh nhân.

3.1. Cách điều trị ung thư hậu môn bằng phẫu thuật

• Giai đoạn sớm (giai đoạn I–II): Phẫu thuật cắt bỏ khối u hậu môn và một phần mô xung quanh có thể được chỉ định. Sau phẫu thuật, bệnh nhân sẽ được theo dõi định kỳ.
• Giai đoạn muộn (giai đoạn III–IV): Trước đây, phẫu thuật thường được chỉ định cho đa số bệnh nhân. Tuy nhiên, nhờ sự tiến bộ của xạ trị và hóa trị, hiện nay đa số bệnh nhân ung thư hậu môn giai đoạn muộn không còn chỉ định phẫu thuật ban đầu, mà được điều trị bằng hóa – xạ trị đồng thời.

Trong trường hợp khối u tiến triển hoặc tái phát, một số bệnh nhân có thể cần phẫu thuật tạo hậu môn nhân tạo.

3.2. Xạ trị

Trong điều trị ung thư hậu môn, xạ trị thường được phối hợp với hóa trị. Bệnh nhân thường được xạ trị 5 ngày mỗi tuần, kéo dài trong khoảng 5–6 tuần.

Các tác dụng phụ thường gặp của cách điều trị ung thư hậu môn xạ trị bao gồm:

• Mệt mỏi.
• Phản ứng da từ nhẹ đến trung bình.
• Rối loạn tiêu hóa.
• Khó chịu hoặc đau rát khi đi vệ sinh.
• Kích thích vùng hậu môn tạm thời như đỏ da, sưng nề.

3.3. Hóa trị

Hóa trị ung thư hậu môn thường sử dụng phác đồ phối hợp nhiều thuốc, phổ biến nhất là: Fluorouracil (5-FU, Adrucil) kết hợp với Mitomycin C (Mitozytrez, Mutamycin), hoặc Cisplatin trong một số trường hợp.

Đối với bệnh nhân nhiễm HIV mắc ung thư hậu môn, liều hóa chất thường được điều chỉnh thấp hơn, tùy thuộc vào tình trạng miễn dịch của người bệnh.

Các tác dụng phụ thường gặp của cách điều trị ung thư hậu môn hóa trị bao gồm:

• Mệt mỏi.
• Buồn nôn và nôn.
• Rụng tóc.
• Tiêu chảy.
• Chán ăn.

 Tóm lại, việc hiểu rõ u hậu môn là gì giúp người đọc chủ động hơn trong việc nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường, phân biệt giữa u lành tính và nguy cơ ác tính để có hướng xử trí phù hợp. Khi xuất hiện các triệu chứng như đau rát, chảy máu, sờ thấy khối u quanh hậu môn hoặc rối loạn đại tiện kéo dài, người bệnh nên đi khám chuyên khoa sớm để được chẩn đoán chính xác và điều trị kịp thời, tránh biến chứng và bảo vệ sức khỏe lâu dài.