Nội soi trào ngược dạ dày thực quản khi nào cần và phát hiện được gì?

Trào ngược dạ dày thực quản (GERD) là bệnh lý phổ biến với các triệu chứng như ợ nóng, ợ chua, đau rát sau xương ức. Nhiều người thắc mắc trào ngược dạ dày thực quản có phát hiện nội soi hay không và nội soi có giúp chẩn đoán chính xác bệnh không.

1. Trào ngược dạ dày thực quản có phát hiện qua nội soi không?

Câu trả lời là CÓ, nhưng không phải trong mọi trường hợp. Nội soi trào ngược dạ dày thực quản giúp bác sĩ quan sát trực tiếp niêm mạc thực quản – dạ dày để phát hiện các tổn thương do acid gây ra.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng ở những trường hợp trào ngược không gây tổn thương thực quản hoặc mới xuất hiện, niêm mạc có thể chưa bị tổn thương rõ ràng nên nội soi có thể chưa phát hiện bất thường. Ngược lại, với các trường hợp nặng hoặc kéo dài, nội soi có thể cho thấy viêm, loét hoặc biến chứng.

2. Nội soi giúp phát hiện những dấu hiệu gì của trào ngược?

Thông qua nội soi trào ngược dạ dày thực quản, bác sĩ có thể quan sát rõ niêm mạc thực quản – dạ dày – tá tràng với độ phóng đại cao, từ đó phát hiện sớm các vùng bất thường và đánh giá mức độ tổn thương. Trong hình ảnh nội soi trào ngược dạ dày thực quản, các biểu hiện thường được phân loại theo các mức độ tổn thương:

• Độ 0: Niêm mạc thực quản bình thường, chưa ghi nhận tổn thương.
• Độ A: Xuất hiện các vết viêm hoặc trợt nhỏ, kích thước dưới 5mm.
• Độ B: Tổn thương viêm loét lớn hơn 5mm, rải rác trên niêm mạc thực quản.
• Độ C: Các vết loét lan rộng, có xu hướng liên kết với nhau, thành thực quản dày hơn.
• Độ D: Viêm loét nặng, chiếm trên 75% chu vi thực quản, niêm mạc biến đổi rõ rệt.

Dựa vào các đặc điểm này, kết quả nội soi trào ngược dạ dày giúp các bác sĩ xác định giai đoạn bệnh, từ đó lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp và theo dõi hiệu quả điều trị theo từng giai đoạn.

3. Khi nào cần nội soi để chẩn đoán trào ngược dạ dày?

Theo National Library of Medicine, không phải tất cả người bệnh đều cần thực hiện nội soi trào ngược dạ dày thực quản ngay từ đầu. Tuy nhiên, bác sĩ sẽ chỉ định nội soi trong những trường hợp có dấu hiệu nghi ngờ hoặc nguy cơ cao cần đánh giá tổn thương niêm mạc.Cụ thể:

• Trào ngược dạ dày thực quản có cần nội soi khi xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo như khó nuốt, nuốt đau, sụt cân không rõ nguyên nhân, chảy máu tiêu hóa hoặc chán ăn kéo dài. Đây là những biểu hiện có thể liên quan đến tổn thương thực quản cần được kiểm tra sớm.
• Ngoài ra, nội soi cũng được chỉ định với những người không đáp ứng hoặc chỉ đáp ứng một phần với thuốc ức chế bơm proton (PPI) – Phương pháp điều trị phổ biến của trào ngược. Trường hợp này, kết quả nội soi trào ngược dạ dày sẽ giúp bác sĩ đánh giá lại tình trạng bệnh và điều chỉnh hướng điều trị phù hợp.
• Những người thuộc nhóm nguy cơ cao như cần tầm soát thực quản Barrett hoặc đã từng can thiệp nội soi hay phẫu thuật chống trào ngược trước đó cũng có thể được chỉ định nội soi để theo dõi và phát hiện sớm biến chứng.

4. Có cần kết hợp nội soi với các biện pháp chẩn đoán khác không?

Với nhiều trường hợp, chỉ nội soi trào ngược dạ dày thực quản có thể chưa đủ để đánh giá toàn diện tình trạng bệnh, đặc biệt khi triệu chứng rõ nhưng chưa thấy tổn thương trên nội soi. Khi đó, bác sĩ có thể chỉ định kết hợp thêm một số phương pháp khác để tăng độ chính xác chẩn đoán.

Một trong những phương pháp thường dùng là chụp X – quang đường tiêu hóa, đặc biệt với kỹ thuật uống thuốc cản quang (barium). Phương pháp này giúp quan sát hình dạng và hoạt động của thực quản – dạ dày, từ đó phát hiện các bất thường về cấu trúc hoặc vận động.

Ngoài ra, đo pH thực quản 24 giờ là xét nghiệm quan trọng giúp xác định mức độ acid trào ngược. Một thiết bị nhỏ sẽ được đặt trong thực quản để theo dõi nồng độ pH liên tục, qua đó đánh giá chính xác tần suất và mức độ trào ngược trong ngày.

Trong thực tế, bác sĩ thường kết hợp kết quả nội soi trào ngược dạ dày với các xét nghiệm khác để đưa ra chẩn đoán đầy đủ và lựa chọn hướng điều trị phù hợp nhất cho từng người bệnh.

Như vậy, trào ngược dạ dày thực quản có cần nội soi trong nhiều trường hợp, đặc biệt khi triệu chứng kéo dài hoặc nghi ngờ biến chứng. Tuy nhiên, cần hiểu rõ “bỏ sót bất thường tiêu hoá” là tình trạng không phát hiện tổn thương trong vòng 3 năm sau lần nội soi trước, với tỷ lệ ghi nhận khoảng 6 – 11,3%; riêng polyp đại trực tràng có thể bị bỏ sót tới 20 – 47% chủ yếu do các tổn thương quá nhỏ, khó quan sát. Chính vì vậy, Thu Cúc TCI công bố công nghệ nội soi siêu phóng đại Endocyto 520x với khả năng phóng đại tới 520 lần, cho phép quan sát rõ ở cấp độ tế bào, hỗ trợ phát hiện sớm những tổn thương rất nhỏ – Yếu tố then chốt giúp giảm nguy cơ bỏ sót và nâng cao độ chính xác chẩn đoán ngay từ đầu