Nội soi gây mê có hại không?

Nội soi gây mê là thủ thuật giúp người bệnh trải qua quá trình thăm khám mà không cảm thấy đau đớn hay khó chịu. Tuy nhiên, nhiều người vẫn lo lắng tự hỏi “nội soi gây mê có hại không” và liệu có phải đối mặt với tác dụng phụ của thuốc gây mê sau khi tỉnh lại. Bài viết sau sẽ phân tích chi tiết về các nguy cơ tiềm ẩn, lợi ích của phương pháp này cũng như những đối tượng cần thận trọng khi chỉ định gây mê trong nội soi.

1. Nội soi gây mê có hại không?

Đến nay, nhiều người vẫn băn khoăn nội soi gây mê có hại không, nhất là khi lo ngại thuốc mê có thể làm suy giảm trí nhớ, ảnh hưởng đến não bộ hoặc để lại di chứng lâu dài. Hiệp hội Nội soi Tiêu hóa Mỹ (ASGE – American Society for Gastrointestinal Endoscopy) khẳng định rằng: Nội soi gây mê nhìn chung là an toàn nếu được thực hiện đúng quy trình và có sự theo dõi chặt chẽ của bác sĩ gây mê. Rủi ro nghiêm trọng rất thấp, chỉ khoảng dưới 1% các trường hợp và hầu hết đều được kiểm soát tốt nhờ thiết bị theo dõi hiện đại.

Lượng thuốc mê được sử dụng trong một ca nội soi tiêu hóa là một liều lượng rất nhỏ, nhẹ hơn rất nhiều so với gây mê phẫu thuật. Liều lượng này được các bác sĩ tính toán cực kỳ kỹ lưỡng dựa trên cân nặng, chiều cao, độ tuổi và tình trạng sức khỏe thực tế của từng bệnh nhân. Thuốc thường có tác dụng cực kỳ nhanh và thời gian đào thải ra khỏi cơ thể cũng rất ngắn. Bạn sẽ chìm vào một giấc ngủ êm ái chỉ sau vài giây tiêm thuốc tĩnh mạch và sẽ tự động tỉnh lại ngay sau khi quá trình nội soi vừa kết thúc (thủ thuật thường chỉ kéo dài khoảng 15 đến 20 phút).

Trong suốt quá trình bạn ngủ, hệ thống máy móc theo dõi hiện đại sẽ liên tục đo đạc các chỉ số sinh tồn quan trọng như nhịp tim, huyết áp, nồng độ oxy trong máu (SpO2). Bác sĩ gây mê luôn túc trực ngay bên cạnh giường thủ thuật để đảm bảo mọi thứ diễn ra suôn sẻ và an toàn nhất. Do đó, bạn không cần quá lo lắng về việc nội soi gây mê có ảnh hưởng sức khỏe không.

2. Một số tác dụng phụ của nội soi gây mê

Mặc dù nội soi gây mê được giới chuyên môn đánh giá có độ an toàn cao, nhưng phương pháp này vẫn tiềm ẩn một số rủi ro sau:

• Tác dụng phụ nhẹ, thoáng qua: Sau khi tỉnh dậy, một số người có thể cảm thấy hơi chuếnh choáng, buồn ngủ nhẹ, hoa mắt hoặc khô miệng. Một số ít trường hợp có thể cảm thấy hơi buồn nôn hoặc ớn lạnh. Đây là những phản ứng sinh lý hoàn toàn bình thường của cơ thể khi thuốc mê đang trong quá trình chuyển hóa và dần đào thải ra ngoài. Cảm giác khó chịu này sẽ tự biến mất sau khoảng 1 đến 2 giờ bạn nằm nghỉ ngơi. Vì vậy, bạn không nên tự lái xe hay đưa ra các quyết định quan trọng trong vòng 24 giờ sau khi gây mê.

• Tác dụng phụ nghiêm trọng (Rất hiếm gặp): Trong những trường hợp cực kỳ hiếm hoi, tác dụng phụ của thuốc gây mê nội soi có thể bao gồm tình trạng suy hô hấp (nhịp thở chậm và thiếu oxy), nhịp tim đập chậm, tụt huyết áp bất ngờ hoặc các phản ứng dị ứng/sốc phản vệ với thành phần của thuốc. 

Tuy nhiên, như đã đề cập ở trên, vì luôn có ê-kíp bác sĩ gây mê túc trực cùng hệ thống máy móc theo dõi sinh tồn liên tục, những tình huống bất lợi này đều được phát hiện ngay lập tức và xử lý kịp thời, an toàn, không để lại hậu quả nghiêm trọng cho bệnh nhân.

3. Nội soi gây mê nhiều có tốt không?

Bạn chỉ nên thực hiện nội soi gây mê theo đúng sự chỉ định và lịch hẹn của bác sĩ chuyên khoa. Mặc dù thuốc mê dùng trong nội soi rất an toàn, đào thải nhanh và hoàn toàn không tích tụ độc tố trong não bộ, nhưng việc tự ý lạm dụng nội soi khi không có chỉ định y khoa là sự lãng phí không cần thiết và bắt cơ thể phải trải qua những can thiệp không đáng có.

Các bác sĩ sẽ cân nhắc dựa trên tiền sử bệnh lý của riêng bạn (ví dụ: bạn từng cắt polyp kích thước lớn, bạn bị viêm loét dạ dày mạn tính hoặc có vi khuẩn HP…) để đưa ra tần suất nội soi phù hợp nhất. Tần suất này có thể là 1 năm, 3 năm hoặc 5 năm một lần. Nếu bạn tuân thủ đúng tần suất do bác sĩ chỉ định, việc lặp lại thủ thuật này hoàn toàn bảo đảm an toàn. Vậy nên bạn không cần lo nghĩ nội soi gây mê nhiều có tốt không nếu đó là yêu cầu bắt buộc từ bác sĩ để bảo vệ sức khỏe của bạn.

4. Những lợi ích của nội soi gây mê

Để hoàn toàn xóa bỏ sự nghi ngờ về việc nội soi gây mê có hại không, cần nhìn vào những lợi ích thực tế mà phương pháp này mang lại:

• Người bệnh gần như không cảm thấy đau, không buồn nôn hay khó chịu, chỉ như ngủ một giấc ngắn nên giảm hẳn tâm lý sợ hãi.
• Bên cạnh đó, khi cơ thể được thư giãn và nằm yên, bác sĩ dễ quan sát rõ toàn bộ ống tiêu hóa, từ đó nâng cao độ chính xác trong chẩn đoán.
• Nội soi gây mê còn giúp thực hiện các thủ thuật như sinh thiết, cắt polyp, cầm máu hay gắp dị vật nhanh chóng và an toàn hơn do không bị ảnh hưởng bởi cử động của người bệnh.

Như vậy, nội soi gây mê có hại không còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như sức khỏe tổng quát của người bệnh, tay nghề bác sĩ và quy trình theo dõi sau thủ thuật. Về tác dụng phụ của thuốc gây mê nội soi, hầu hết đều nhẹ và tạm thời như buồn nôn, chóng mặt, đau họng và hiếm khi xảy ra biến chứng nghiêm trọng nếu được đánh giá đúng chỉ định.

Dù nội soi gây mê tạo điều kiện quan sát thuận lợi, nhưng thực tế vẫn tồn tại nguy cơ bỏ sót tổn thương khi sử dụng các thiết bị thế hệ cũ. Đây là vấn đề khiến nhiều bác sĩ lo ngại, bởi “bỏ sót ung thư ống tiêu hóa” được hiểu là lần nội soi trước không phát hiện bất thường, nhưng chỉ trong vòng 3 năm sau, người bệnh lại được chẩn đoán ung thư. Thống kê cho thấy tỷ lệ bỏ sót ung thư tiêu hóa trên (thực quản, dạ dày) dao động từ 6 – 11,3%; còn polyp đại trực tràng (yếu tố dễ tiến triển thành ung thư) có thể bị bỏ sót tới 20 – 47%.

Để loại bỏ rủi ro này, Hệ thống Y tế Thu Cúc TCI tự hào là đơn vị tiên phong mang đến Công nghệ nội soi siêu phóng đại cấp độ tế bào Endocyto 520x. Đây là công nghệ lần đầu có mặt tại Việt Nam và hiện đang được triển khai độc quyền tại TCI.

Với khả năng phóng đại 520 lần, công nghệ Endocyto cho phép quan sát chi tiết đến cấp độ tế bào và vi mạch máu. Ưu điểm vượt trội của công nghệ này bao gồm:

• Phát hiện sớm các bất thường rất nhỏ mà nội soi thông thường dễ bỏ sót, từ đó nâng cao độ chính xác trong chẩn đoán.
• Endocyto 520x còn hỗ trợ sinh thiết quang học, giúp đánh giá nhanh tính chất lành hay ác tính mà không cần lấy mẫu nhiều lần, giảm xâm lấn và tiết kiệm thời gian. Khi kết hợp với các công nghệ hình ảnh tiên tiến như TXI, NBI, EDOF và hệ thống AI, khả năng nhận diện tổn thương, đặc biệt là polyp nhỏ và dấu hiệu tiền ung thư được cải thiện rõ rệt.
• Ngoài ra, hình ảnh 4K sắc nét cùng các công nghệ hỗ trợ như RDI giúp bác sĩ quan sát rõ cấu trúc niêm mạc, kiểm soát chảy máu tốt hơn trong quá trình can thiệp. Nhờ đó, nội soi không chỉ chính xác hơn mà còn an toàn và hiệu quả hơn cho người bệnh