Mổ sỏi tụy có nguy hiểm không? Những rủi ro cần biết

Mổ sỏi tụy có nguy hiểm không là vấn đề được nhiều người bệnh quan tâm khi được chỉ định can thiệp để loại bỏ sỏi trong ống tụy. So với sỏi mật, sỏi tụy ít gặp hơn nhưng có thể gây tắc nghẽn ống tụy, đau bụng kéo dài, viêm tụy tái phát và ảnh hưởng đến chức năng tiêu hóa. Vậy mổ sỏi tuyến tụy có nguy hiểm không, có những phương pháp phẫu thuật nào và những rủi ro gì có thể xảy ra là gì?

1. Sỏi tụy là gì? Có những phương pháp điều trị sỏi tụy nào?

Trước khi tìm hiểu mổ sỏi tụy có nguy hiểm không, cần biết các phương pháp điều trị sỏi tụy hiện nay. Sỏi tụy thường hình thành trong hệ thống ống tụy, đặc biệt là ống tụy chính, và có thể gặp ở người bị viêm tụy mạn. Sỏi làm cản trở dòng dịch tụy, từ đó gây tăng áp lực trong ống tụy và có thể liên quan đến những cơn đau bụng kéo dài hoặc tái phát.

Một số trường hợp sỏi nhỏ, không gây triệu chứng có thể được theo dõi. Ngược lại, sỏi gây tắc nghẽn, đau kéo dài hoặc liên quan đến các đợt viêm tụy tái phát có thể cần can thiệp để giải phóng tắc nghẽn.

Theo hướng dẫn của Hội Nội soi Tiêu hóa châu Âu (ESGE), điều trị sỏi gây tắc nghẽn ống tụy có thể bao gồm tán sỏi ngoài cơ thể (ESWL), nội soi mật tụy ngược dòng (ERCP) và các kỹ thuật nội soi chuyên sâu; phẫu thuật thường được cân nhắc khi các phương pháp ít xâm lấn không phù hợp hoặc không đạt hiệu quả.

*Sỏi tụy là tình trạng hình thành trong hệ thống ống tụy*

2. Mổ sỏi tụy có nguy hiểm không?

Vậy phẫu thuật sỏi tụy có nguy hiểm không? Câu trả lời là phẫu thuật có thể tiềm ẩn rủi ro, nhưng mức độ nguy hiểm phụ thuộc vào tình trạng cụ thể của người bệnh và loại phẫu thuật được thực hiện.

Tuyến tụy nằm sâu trong ổ bụng và có liên quan mật thiết với nhiều cơ quan, mạch máu và đường mật. Vì vậy, phẫu thuật tại tuyến tụy thường phức tạp hơn một số loại phẫu thuật ổ bụng thông thường.

Không phải trường hợp sỏi tụy nào cũng cần mổ, trước khi quyết định phẫu thuật, bác sĩ thường đánh giá vị trí, kích thước và số lượng sỏi, tình trạng ống tụy, mức độ tắc nghẽn, tình trạng viêm tụy mạn cũng như sức khỏe tổng thể của người bệnh.

3. Mổ sỏi tụy có an toàn không? Mổ sỏi tụy có rủi ro không?

Giống như bất kỳ cuộc phẫu thuật khác, phẫu thuật sỏi tụy cũng sẽ có một số rủi ro nhất định. Phẫu thuật sỏi tụy có rủi ro gì? Biến chứng có thể liên quan đến phẫu thuật bao gồm:

Nguy cơ chảy máu: Tuyến tụy nằm gần nhiều mạch máu lớn, chảy máu trong hoặc sau phẫu thuật là một trong những biến chứng cần được theo dõi. Mức độ chảy máu phụ thuộc vào loại phẫu thuật, tình trạng viêm và đặc điểm giải phẫu của từng người bệnh.
Sau phẫu thuật, người bệnh có thể đối mặt với nguy cơ nhiễm trùng tại vị trí phẫu thuật hoặc nhiễm trùng trong ổ bụng. Bác sĩ sẽ theo dõi các dấu hiệu như sốt, đau bụng tăng, thay đổi xét nghiệm máu hoặc bất thường trên hình ảnh học.
Rò dịch tụy: Đây là một biến chứng đặc thù có thể gặp sau một số phẫu thuật liên quan đến tuyến tụy. Dịch tụy rò ra ngoài vị trí dự kiến có thể gây viêm và hình thành ổ dịch quanh tụy.
Can thiệp vào ống tụy hoặc nhu mô tụy có thể liên quan đến nguy cơ viêm tụy. Ngoài phẫu thuật, các phương pháp nội soi như ERCP cũng có những biến cố bất lợi riêng và cần có biện pháp dự phòng kháng sinh phù hợp ở bệnh nhân có nguy cơ.
Trong một số trường hợp phải can thiệp hoặc cắt bỏ một phần nhu mô tụy, chức năng ngoại tiết và nội tiết của tuyến tụy có thể bị ảnh hưởng. Điều này có thể liên quan đến tình trạng kém tiêu hóa, hấp thu hoặc rối loạn đường huyết tùy mức độ tổn thương. Vì vậy, để hiểu rõ mổ sỏi tụy có nguy hiểm không, người bệnh cần được đánh giá dựa trên vị trí sỏi, mức độ tổn thương và phương pháp can thiệp cụ thể.

*Rò dịch tụy là một trong những biến chứng có thể gặp khi phẫu thuật sỏi tụy*

4. Khi nào cần phẫu thuật sỏi tụy?

Không phải người bệnh nào có sỏi tụy cũng cần mổ. Bác sĩ thường cân nhắc phẫu thuật khi sỏi gây tắc nghẽn và triệu chứng kéo dài, đồng thời các phương pháp nội soi hoặc tán sỏi không phù hợp, thất bại hoặc không thể giải quyết nguyên nhân gây tắc nghẽn. Việc chỉ định phẫu thuật cũng cần dựa trên tình trạng cụ thể của từng người bệnh, thay vì chỉ quan tâm mổ sỏi tụy nguy hiểm không.

Một số yếu tố có thể ảnh hưởng đến lựa chọn điều trị gồm:

Nhiều sỏi, sỏi có kích thước lớn, sỏi nằm ở vị trí khó tiếp cận bằng các can thiệp bên ngoài.
Bệnh nhân sỏi tụy có kèm hẹp ống tụy.
Sỏi gây tắc nghẽn ống tụy, bệnh nhân đau dai dẳng, không đáp ứng điều trị nội khoa.
Viêm tụy mạn gây biến đổi cấu trúc chức năng tuyến tụy.
Điều trị nội soi hoặc tán sỏi không đạt hiệu quả.

Hướng dẫn ESGE hiện nhấn mạnh điều trị nội soi là một lựa chọn quan trọng đối với bệnh nhân viêm tụy mạn có triệu chứng do sỏi hoặc hẹp ống tụy; phẫu thuật được cân nhắc trong những trường hợp phù hợp, đặc biệt khi điều trị nội soi không thành công.

5. Người bệnh cần lưu ý gì sau can thiệp?

Sau điều trị sỏi tụy, người bệnh cần tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ về chế độ ăn, thuốc và lịch tái khám. Việc theo dõi giúp phát hiện sớm các biến chứng cũng như đánh giá tình trạng ống tụy sau khi loại bỏ sỏi.

Nếu xuất hiện các dấu hiệu như đau bụng dữ dội hoặc tăng dần, sốt, nôn nhiều, bụng chướng, vàng da, đi ngoài bất thường hoặc dấu hiệu chảy máu, người bệnh nên nhanh chóng liên hệ cơ sở y tế.

Mổ sỏi tụy có nguy hiểm không còn phụ thuộc vào vị trí, kích thước sỏi, mức độ tổn thương tuyến tụy và phương pháp can thiệp. Phẫu thuật có thể đi kèm một số biến chứng như chảy máu, nhiễm trùng, rò dịch tụy hoặc ảnh hưởng chức năng tuyến tụy. Vì vậy, người bệnh nên được bác sĩ đánh giá kỹ để lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp, thay vì tự trì hoãn hoặc quyết định phẫu thuật.