Điều trị trào ngược dạ dày thực quản như thế nào, chẩn đoán ra sao?
Hiện nay, trào ngược dạ dày thực quản có thể được cải thiện bằng nhiều phương pháp, từ điều chỉnh chế độ ăn uống, thay đổi lối sống đến sử dụng thuốc hoặc can thiệp ngoại khoa khi cần thiết. Một số người cũng tìm đến các mẹo dân gian để hỗ trợ giảm triệu chứng. Tuy nhiên, hiệu quả của từng phương pháp còn phụ thuộc vào nguyên nhân và mức độ bệnh, vì vậy người bệnh nên tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa Tiêu hóa trước khi áp dụng để đảm bảo phù hợp và an toàn
1. Trào ngược dạ dày thực quản là gì, tại sao cần điều trị?
1.1. Trào ngược dạ dày thực quản là gì?
Bệnh trào ngược dạ dày thực quản (GERD) là tình trạng mà dịch vị trong dạ dày thường xuyên bị trào ngược lên thực quản, tức là ống dẫn thức ăn từ miệng đi xuống dạ dày. Do chứa axit và các thành phần tiêu hóa, dịch trào ngược có thể gây kích ứng, tổn thương hoặc viêm niêm mạc thực quản.
Ở nhiều trường hợp, các triệu chứng GERD có thể được cải thiện bằng cách điều chỉnh chế độ ăn uống, sinh hoạt và sử dụng một số thuốc không kê đơn theo hướng dẫn phù hợp. Tuy nhiên, nếu triệu chứng kéo dài, tái phát thường xuyên hoặc bệnh tiến triển nặng, người bệnh nên thăm khám bác sĩ chuyên khoa để được đánh giá và chỉ định thuốc kê đơn hoặc cân nhắc can thiệp ngoại khoa khi cần thiết.
1.2. Tại sao cần điều trị trào ngược dạ dày thực quản
Trào ngược dạ dày thực quản không chỉ gây ợ nóng, ợ chua, nghẹn họng hay khó chịu sau ăn mà còn có thể dẫn đến nhiều biến chứng nếu tình trạng trào ngược kéo dài và không được kiểm soát phù hợp. Axit cùng các thành phần trong dịch dạ dày khi thường xuyên tiếp xúc với thực quản và vùng hầu họng có thể gây tổn thương niêm mạc theo thời gian.
Một số biến chứng người bệnh cần lưu ý gồm:
Viêm đường hô hấp
Dịch trào ngược có thể kích thích vùng họng và đường thở, làm xuất hiện các triệu chứng như ho kéo dài, khàn tiếng, viêm họng, viêm phế quản hoặc một số vấn đề hô hấp khác.
Viêm loét và hẹp thực quản
Axit dạ dày nếu tiếp xúc thường xuyên với niêm mạc thực quản sẽ có khả năng gây ra viêm nhiễm, loét và sự hình thành sẹo, dẫn đến tình trạng làm cho lòng thực quản trở nên hẹp lại đáng kể. Người bệnh có thể gặp tình trạng nuốt khó, nuốt nghẹn, đau sau xương ức hoặc khó chịu khi ăn uống.
Đây là tình trạng niêm mạc thực quản bị biến đổi sau thời gian dài chịu tác động của trào ngược. Barrett thực quản được xem là yếu tố làm tăng nguy cơ ung thư biểu mô tuyến thực quản và thường được phát hiện thông qua nội soi.
Trào ngược kéo dài, đặc biệt khi đi kèm Barrett thực quản, có thể làm tăng nguy cơ ung thư thực quản. Khi bệnh tiến triển, người bệnh có thể xuất hiện nuốt nghẹn tăng dần, đau sau xương ức, khàn tiếng, sụt cân hoặc suy giảm thể trạng.
Vì vậy, việc điều trị trào ngược dạ dày thực quản không chỉ nhằm giảm các triệu chứng khó chịu trước mắt mà còn giúp kiểm soát tổn thương niêm mạc, hạn chế bệnh tiến triển và giảm nguy cơ xuất hiện các biến chứng lâu dài.
2. Có những phương pháp nào để điều trị tình trạng trào ngược dạ dày hiệu quả?
2.1. Điều trị bằng thuốc
Khi việc điều chỉnh chế độ ăn uống và thói quen sinh hoạt chưa giúp kiểm soát tốt triệu chứng, bác sĩ có thể cân nhắc sử dụng thuốc để điều trị trào ngược dạ dày – thực quản. Tùy vào mức độ bệnh và tình trạng của từng người, thuốc có thể được chỉ định nhằm giảm lượng axit trong dạ dày, hạn chế tổn thương niêm mạc thực quản hoặc hỗ trợ cải thiện vận động của đường tiêu hóa. Một số nhóm thuốc thường được sử dụng trong điều trị gồm:
Thuốc kháng axit
Có tác dụng trung hòa axit dạ dày, giúp cải thiện nhanh các triệu chứng như ợ nóng, ợ chua. Nhóm thuốc này thường phù hợp với những trường hợp triệu chứng xuất hiện không thường xuyên và không nên tự ý sử dụng kéo dài.
Thuốc kháng thụ thể histamin H2
Giúp làm giảm lượng axit do dạ dày tiết ra, từ đó hỗ trợ kiểm soát triệu chứng và tạo điều kiện để các tổn thương ở thực quản phục hồi.
Thuốc ức chế bơm proton (PPI)
Đây là nhóm thuốc có khả năng ức chế tiết axit mạnh, thường mang lại hiệu quả kiểm soát trào ngược tốt hơn thuốc kháng H2. PPI cũng được sử dụng trong điều trị viêm thực quản do trào ngược, kể cả khi niêm mạc thực quản đã có tổn thương rõ.
Thuốc hỗ trợ tăng nhu động đường tiêu hóa
Nhóm thuốc này giúp thúc đẩy vận động của đường tiêu hóa và quá trình làm rỗng dạ dày. Trong một số trường hợp cụ thể, bác sĩ có thể chỉ định phối hợp sử dụng các thuốc giảm tiết axit nhằm nâng cao hiệu quả điều trị cho bệnh nhân.
Việc lựa chọn loại thuốc, liều dùng và thời gian sử dụng cần dựa trên đánh giá của bác sĩ. Người bệnh không nên tự ý mua thuốc hoặc sử dụng kéo dài khi chưa có hướng dẫn chuyên môn.
2.2. Điều trị can thiệp
Với trường hợp điều trị bằng thuốc và thay đổi lối sống không đạt hiệu quả như mong muốn, bác sĩ có thể cân nhắc các phương pháp can thiệp như phẫu thuật. Việc lựa chọn phương pháp phù hợp sẽ phụ thuộc vào mức độ bệnh và tình trạng cụ thể của từng người.
2.3. Những cách làm giảm trào ngược tại nhà
Các những trường hợp trào ngược dạ dày thực quản mức độ nhẹ, việc điều chỉnh chế độ ăn uống và thói quen sinh hoạt có thể giúp cải thiện triệu chứng và hạn chế bệnh tái phát. Các biện pháp này cũng thường được duy trì song song với điều trị y tế khi cần.
– Giảm cân nếu bạn đang thừa cân hoặc đang ở tình trạng béo phì. Hạn chế cà phê, đồ uống chứa caffeine, rượu bia và các loại đồ uống có tính axit.
– Tránh thực phẩm nhiều chất béo, bạc hà và những món có thể làm tăng nguy cơ trào ngược.
– Chia nhỏ bữa ăn, tránh ăn quá no trong một lần.
– Không nằm ngay sau khi ăn, đặc biệt trong khoảng 2–3 giờ sau bữa ăn.
– Kê cao phần đầu khi ngủ nếu thường xuyên xuất hiện triệu chứng về đêm.
– Ngừng hút thuốc lá.
– Ưu tiên chế độ ăn dễ tiêu, hạn chế những thực phẩm khiến dạ dày tiêu hóa chậm hoặc làm triệu chứng nặng hơn.
3. Khi nào cần đi khám ngay, chẩn đoán bằng cách nào?
Người bệnh nên đi khám khi các triệu chứng trào ngược như ợ nóng, ợ chua, đau rát sau xương ức, ho kéo dài, khàn tiếng hoặc cảm giác nghẹn xuất hiện thường xuyên, tái đi tái lại hoặc không cải thiện sau khi đã điều chỉnh ăn uống, sinh hoạt. Đặc biệt, cần thăm khám sớm nếu có khó nuốt, đau khi nuốt, sụt cân không rõ nguyên nhân, nôn ra máu, đi ngoài phân đen, thiếu máu hoặc đau ngực bất thường, vì đây có thể là dấu hiệu cảnh báo tổn thương nghiêm trọng hơn.
Để xác định chính xác nguyên nhân và mức độ bệnh, bác sĩ có thể chỉ định nội soi tiêu hóa, đo pH thực quản 24 giờ hoặc đo áp lực và nhu động thực quản độ phân giải cao. Trong đó, nội soi giúp quan sát tổn thương tại thực quản – dạ dày; đo pH 24 giờ hỗ trợ đánh giá mức độ và tần suất trào ngược; còn đo áp lực và nhu động thực quản giúp kiểm tra hoạt động co bóp và chức năng cơ thắt thực quản dưới.
Tại Thu Cúc TCI, các phương pháp chẩn đoán chuyên sâu trên được triển khai nhằm hỗ trợ bác sĩ đánh giá toàn diện tình trạng trào ngược và xây dựng hướng điều trị phù hợp với từng người bệnh.Người bệnh có thể đăng ký khám trào ngược dạ dày để được bác sĩ chuyên khoa Tiêu hóa thăm khám, đánh giá tình trạng và tư vấn phương pháp nội soi phù hợp khi cần thiết.
Đặt lịch nhanh chóng qua ứng dụng TCI Hospital tại app.thucuc.vn.
