Barrett thực quản là gì? Có thấy rõ dưới nội soi?

Người mắc Barrett thực quản có nguy cơ tiến triển thành ung thư thực quản cao hơn so với người bình thường nếu không được theo dõi và kiểm soát đúng cách. Vậy Barrett thực quản là gì, tình trạng này nguy hiểm ra sao và đâu là phương pháp giúp phát hiện Barrett thực quản rõ hơn? 

1. Barrett thực quản là gì?

Barrett thực quản (Barrett’s esophagus) là tình trạng biến đổi biểu mô vảy bình thường ở thực quản thành biểu mô trụ giống như tế bào ruột non. 

Theo Mayo Clinic, trong Barrett thực quản, lớp tế bào lát phẳng màu hồng bình thường của thực quản bị thay thế bởi lớp niêm mạc dày hơn, màu đỏ giống biểu mô ruột. Sự thay đổi này được cho là liên quan đến tình trạng trào ngược dạ dày – thực quản (GERD) kéo dài và làm tăng nguy cơ tiến triển thành ung thư thực quản.

2. Bệnh Barrett thực quản có thấy rõ dưới nội soi không? Hình ảnh điển hình của Barrett thực quản trên nội soi như thế nào?

2.1. Barrett thực quản quan sát dưới nội soi như thế nào?

Theo NCBI (Hoa Kỳ), Barrett thực quản thường được chẩn đoán trực tiếp bằng nội soi khi quan sát thấy vùng niêm mạc trụ màu đỏ cam (giống màu “cá hồi”) xuất hiện ở đoạn xa thực quản. Tuy nhiên, để xác định chính xác tổn thương, bác sĩ cần nhận diện đúng vùng nối thực quản – dạ dày (EGJ) làm mốc giải phẫu quan trọng trước khi kết luận.

Trên nội soi, EGJ có thể được xác định dựa vào hai dấu hiệu chính: ranh giới cuối của các mạch máu chạy dọc niêm mạc thực quản hoặc vị trí bắt đầu của các nếp gấp niêm mạc dạ dày. Trong thực hành lâm sàng, mốc là các nếp gấp dạ dày thường được sử dụng phổ biến hơn ở nhiều quốc gia, trong khi một số nước châu Á như Nhật Bản ưu tiên dựa vào hệ mạch máu nếu quan sát rõ.

Điều này cho thấy Barrett thực quản có thể nhìn thấy dưới nội soi, nhưng không phải lúc nào cũng rõ ràng tuyệt đối. Việc nhận diện chính xác phụ thuộc vào khả năng xác định ranh giới EGJ và đánh giá hình thái niêm mạc. Trong một số trường hợp, tổn thương sớm hoặc biến đổi rất nhẹ có thể khó phát hiện nếu chỉ sử dụng nội soi thông thường, do đó thường cần kết hợp sinh thiết để khẳng định chẩn đoán.

2.2. Một số hình ảnh điển hình của Barrett thực quản quan sát dưới nội soi

Trong quá trình nội soi tiêu hóa, bác sĩ có thể nhận biết Barrett thực quản qua một số hình ảnh như sau:

3. Các công nghệ giúp nội soi giúp phát hiện rõ hơn Barrett thực quản, hạn chế nguy cơ ung thư hóa tiến triển?

Theo NCBI, tỷ lệ ung thư biểu mô tuyến thực quản (EAC) có nguồn gốc từ Barrett thực quản (BE) đang gia tăng trên toàn cầu. 

Tuy nhiên theo nhiều nghiên cứu y khoa, tỷ lệ bỏ sót ung thư tiêu hóa trên dao động khoảng 6 – 11,3%, trong khi polyp đại trực tràng có thể bị bỏ sót tới 20 – 47%. Nguyên nhân chủ yếu là do các tổn thương ở giai đoạn sớm thường rất nhỏ, phẳng hoặc biến đổi kín đáo nên khó nhận diện. Bên cạnh đó , tỷ lệ bỏ sót còn phụ thuộc vào kinh nghiệm của bác sĩ và chất lượng chuẩn bị trước nội soi (như làm sạch ruột chưa tốt).

Trong đó, tổn thương nhỏ là yếu tố quan trọng nhất khiến ung thư đường tiêu hóa dễ bị bỏ qua. Chính vì vậy, các công nghệ nội soi tiêu hóa thế hệ mới đã được phát triển để cải thiện khả năng phát hiện sớm các tổn thương, bệnh lý có nguy cơ tiến triển ung thư hóa như Barrett thực quản, polyp đại tràng,…

Hiện nay, tại Thu Cúc TCI công nghệ nội soi siêu phóng đại cấp độ tế bào Endocyto 520x cho phép phóng đại hình ảnh lên đến 520 lần, giúp quan sát tổn thương ở cấp độ tế bào. Nhờ đó, bác sĩ có thể phát hiện sớm các biến đổi tiền ung thư mà nội soi thông thường dễ bỏ sót, đồng thời nâng cao độ chính xác chẩn đoán và giảm sinh thiết không cần thiết. Đây là yếu tố quan trọng giúp tăng khả năng phát hiện sớm và hạn chế tiến triển thành ung thư giai đoạn muộn.

4. Khi nào nên nội soi để phát hiện Barrett thực quản?

Theo NCBI, không phải tất cả người bị trào ngược dạ dày – thực quản đều tiến triển thành Barrett thực quản. Tuy nhiên, những đối tượng có nguy cơ cao nên được nội soi kiểm tra để tầm soát sớm:

• Người mắc trào ngược dạ dày kéo dài trên 5 năm
• Ợ nóng thường xuyên
• Nam giới trên 50 tuổi
• Người thừa cân, béo phì
• Người thường xuyên hút thuốc lá trong thời gian dài
• Có tiền sử gia đình mắc Barrett hoặc ung thư thực quản

Tóm lại, Barrett thực quản là tình trạng biến đổi tế bào niêm mạc thực quản, thường xảy ra do trào ngược dạ dày – thực quản kéo dài. Barrett thực quản là tổn thương có thể quan sát được trong quá trình nội soi tiêu hóa, dù đôi khi cần sinh thiết để xác định chính xác.

Vì vậy, khi có triệu chứng bất thường hoặc thuộc nhóm nguy cơ cao, người bệnh nên chủ động đến cơ sở y tế để được thăm khám và nội soi, giúp phát hiện sớm và theo dõi kịp thời, giảm nguy cơ tiến triển thành biến chứng nguy hiểm.